thumb|260px|Stefanofor Eretrii z licowym wyobrażeniem bogini Artemidy oraz ofiarnego byka na rewersie (ok. 180 p.n.e.)
Stefanofor (gr. στεφανηφόρος stephanēphóros, lm στεφανηφόροι stephanēphóroi) – rodzaj greckiej tetradrachmy hellenistycznej, którą cechowało rewersowe wyobrażenie ujęte w wieńcu roślinnym.
Był znowelizowaną odmianą ówczesnej drachmy poczwórnej, zróżnicowaną technicznie i stylistycznie, jaką emitowały mennice autonomicznych miast greckich w Azji Mniejszej i na obszarze bałkańskim. Wyróżniał je wieniec (gr. stephane) okalający główne wyobrażenie w polu monety. Na jej licowej stronie (awersie) figurowała zwykle głowa bóstwa lub lokalnego herosa, na odwrocie – często poświęcone mu zwierzę bądź inne charakterystyczne wyobrażenie związane z miastem-emitentem. W tej manierze bito również tradycyjne tetradrachmy ateńskie, z ujętą jednak w nowym stylu głową patronującej bogini Ateny; na ich rewersie umieszczano otoczoną wieńcem sowę (γλαῦκα) siedzącą na przewróconej amforze. Niejednakowy w wyglądzie wieniec hellenistycznych stefanoforów, zależnie od mennicy przedstawiał sobą splot gałęzi lauru, oliwki lub dębu.
Emisje stefanoforów wybijanych charakterystycznie na cieńszych krążkach, lecz o większej średnicy, zwykle datowane są na okres przed 150 r. p.n.e., ponieważ szczytowy okres ich wytwarzania przypada na pierwszą połowę II stulecia p.n.e. (ok. 200-150 p.n.e.). Wypuszczały je małoazjatyckie mennice Kolofonu, Lebedos i Magnezji w Jonii, Aigai, Kyme i Myriny w Eolii, karyjskiej Heraklei, Kyziku w Myzji, Tenedos w Troadzie, a także Aten oraz Eretrii na Eubei.
Uwagi
Bibliografia Helmut Kahnt: Das grosse Münzlexikon von A bis Z. Regenstauf: Battenberg / H. Gietl Verlag, 2005, s. 464, Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu. T. 1 (red. Ewa Wipszycka). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982, s. 262, «Stephanephoren» w Reppa – Das grosse Münzen-Lexikon [dostęp 2025-01-05]
Kategoria:Srebrne monety Kategoria:Epoka hellenistyczna