mały|Wróżenie z Tarota jest popularną współcześnie odmianą kartomancji Metody wróżenia można podzielić na wróżbiarstwo naturalne i obiektowe. Do tego pierwszego zaliczają się techniki, w których medium wróżbiarskim jest człowiek w sensie odczuć i natchnienia (np. onejromancja), a do drugiego wszystkie, w których odczytuje się znaki zawarte w przedmiotach lub zjawiskach. Granica między tymi dwoma typami jest dość płynna i nie wszystkie metody wróżenia da się dokładnie przypisać do którejś z nich.
Metody obiektowe można podzielić na siedem podrzędnych kategorii:
Wróżenie, w którym narzędziem wróżbiarskim jest człowiek w sensie fizycznym (np. chiromancja, amniomancja) Wróżenie ze zwierząt – ich organizmów lub zachowań (np. alektromancja, haruspicjum) Wróżenie z roślin i produktów spożywczych (np. alomancja, wróżenie z jabłka) Wróżenie z obiektów codziennego użytku (np. tasenografia) Wróżenie z liczb i alfabetów (np. numerologia, bibliomancja) Wróżenie z przyrody i żywiołów (np. aeromancja, hydromancja) Wróżenie z pomocą sił nadprzyrodzonych, demonów i duchów (np. nekromancja, demonomancja)
Metody wróżenia w kolejności alfabetycznej
A aeromancja – wróżenie na podstawie obserwacji zjawisk atmosferycznych (nieba): wróżenie z chmur, komet itp. aksynomancja – wróżenie za pomocą obracającej się siekiery lub topora alektromancja – wróżenie przy użyciu specjalnie tresowanego koguta → patrz ornitomancja aleuromancja – wróżenie za pomocą mąki alfitomancja – wróżenie za pomocą chleba alomancja – wróżenie za pomocą soli amniomancja – wróżenie z tzw. czepka, czyli błony otaczającej czasem głowę noworodka antropomancja – wróżenie polegające na badaniu wnętrzności kobiet i mężczyzn, najczęściej składanych w ofierze dzieci apantomancja – wróżenie na podstawie niespodziewanie napotkanych zwierząt årsgång – dawna tradycja wróżbiarska wywodząca się z folkloru szwedzkiego arytomancja – wróżenie z liczb (patrz: numerologia) astragalomancja – wróżenie za pomocą kości do gry, kamyków lub kawałków drewna astrologia – wróżenie na podstawie aspektów, pozycji i wpływów ciał niebieskich
B belomancja – wróżenie ze strzał bibliomancja – wróżenie przy użyciu świętych ksiąg, np. Biblii lub Yijing („Księga przemian”) biorytm – odczytywanie potencjału człowieka na podstawie daty jego narodzin botanomancja – wróżenie z roślin – wróżenie z grzmotów i piorunów bukomancja – wróżenie z wyglądu ust człowieka
C ceromancja – wróżenie z wosku wlewanego do naczynia z wodą → patrz andrzejki ceronoskopia – wróżenie z piorunów → patrz brontoskopia chaomancja – wróżenie z obserwacji powietrza (patrz: aeromancja) chiromancja – wróżenie z linii na dłoni
D dafnomancja – wróżenie z gałązek lauru wrzucanych w ogień – wróżenie za pomocą pierścieni demonomancja – wróżenie przy pomocy demonów → patrz czarnoksięstwo – wróżenie z szumu liści drzew
E engastrimantyka – wróżenie z brzuchomówstwa eromancja → patrz aeromancja
F filirodomancja – wróżenie z liści róży filomancja – wróżenie ze sposobu poruszania się drzew oraz szumu ich liści firasa – arabska metoda odczytywania cech charakteru na podstawie wyglądu zewnętrznego fizjognomika – wróżenie z kształtu i rysów twarzy frenologia – wróżenie z kształtu czaszki
G gastromancja – wróżenie z odgłosów żołądka lub ze szklanej kuli wypełnionej wodą – wróżenie ze światła świec odbitego na powierzchni wody umieszczonej w okrągłym szklanym naczyniu geloskopia – wróżenie ze śmiechu osoby będącej pod wpływem narkotyków gematria – wróżenie ze słów przekształconych w liczby (patrz: kabała, numerologia) geomancja – wróżenie z naturalnych pęknięć i szczelin na powierzchni ziemi wróżenie z gałęzi – np. wróżenie z gałęzi jemioły, wróżenie z gałązek wiśni → patrz dafnomancja
H halomancja → patrz alomancja haruspicjum – wróżenie z wnętrzności zwierząt (starożytna technika znana np. u ludów etruskich) hepatoskopia – wróżenie ze zwierzęcej wątroby; odmiana haruspicjum hieromancja – wróżenie z ofiar (np. zwierząt ofiarnych) – wróżenie z ruchu koni hydromancja – wróżenie z wody
I ichtiomancja – wróżenie z wnętrzności ryb idolomancja – wróżenie z figurek, wizerunków i posągów ifá – system wróżbiarstwa wywodzący się z tradycji ludu Joruba w Nigerii, w którym za przedmiot wróżenia służą orzeszki palmowe, muszelki kauri lub ich odpowiedniki
J jasnowidzenie – prekognicja, retrokognicja i psychometria wróżba z jabłka – tradycyjna polska metoda wróżenia w andrzejki, katarzynki i WigilięWera Sztabowa, Krupnioki i moczka, czyli gawędy o kuchni śląskiej, Wydawnictwo Śląsk, Katowice, 1990, s. 27, ISBN 83-216-0935-X
K kabała [hebr. qabbālā ‘tradycja’] – nurt mistyczny judaizmu, wróżenie z kart → patrz kartomancja – wróżenie z dymu kartomancja – wróżenie z kart, w tym także z kart tarota katoptromancja – wróżenie ze zwierciadła → patrz krystalomancja kattabomancja – wróżenie z naczyń wykonanych z metalu kefalomancja – wróżenie z gotującej się głowy osła – wróżenie z wypowiedzianych lub zasłyszanych słów – wróżenie za pomocą klucza – wróżenie za pomocą kości zwierząt, kości do gry lub nasion bobu koskinomancja – wróżenie za pomocą sita lub przetaka kozinomancja – wróżenie z palonych materiałów (patrz: piromancja) kranjomancja (kranjoskopia) – wróżenie z właściwości czaszki – wróżenie z cebuli krystalomancja – wróżenie z kryształów, luster lub kryształowych kul kubomancja → patrz astragalomancja
L lampadomancja – wróżenie z lamp lekanomancja – wróżenie z wody znajdującej się wewnątrz specjalnego naczynia → patrz hydromancja libanomancja – wróżenie z dymu kadzidła (patrz: kapnomancja) lichnomancja – wróżenie ze światła litomancja – wróżenie z kamieni lychnomancja – wróżenie ze sposobu spalania się knota świecy → patrz lampadomancja
M margaritomancja – wróżenie z pereł metoposkopia – wróżenie z czoła miomancja – wróżenie z zachowania szczurów lub myszy
N nekromancja – wróżenie z pomocą duchów wywołanych zmarłych – wróżenie z zachowania krabów i pająków (metoda ) numerologia – wróżenie oparte na symbolice cyfr → patrz arytomancja
O – wróżenie z ruchów węża zanurzonego w wodzie – wróżenie z wina oraz z okoliczności towarzyszących jego piciu ololigomancja – wróżenie ze sposobu szczekania psów – wróżenie z pępka onejromancja – wróżenie z marzeń sennych – wróżenie z liter imion lub nazwisk onychomancja – wróżenie z paznokci ornitomancja – wróżenie z lotu, krzyku i śpiewu ptaków owomancja – wróżenie z jaj wróżenie z orzechów włoskich – tradycyjna wigilijna wróżba z terenu Górnego Śląska i Opolszczyzny
P palmoskopia → patrz antropomancja pecomancja – wróżenie ze źródła pedomancja – wróżenie z nógCo to jest pedomancja?, [w:] Ryszewski H. (red.), Dziennik Bydgoski, Bydgoszcz: Drukarnia Bydgoska, 22 stycznia 1927 (17), s. 6 (pol.). – wróżenie z kamieni wrzucanych do wody piromancja – wróżenie z ognia plastromancja – wróżenie ze skorupy żółwia → patrz skapulimancja podomancja – wróżenie ze stóp psychomancja – wróżenie przy pomocy kontaktu z duchami
R rabdomancja – wróżenie za pomocą kijów lub różdżek → patrz radiestezja radiestezja – wykrywanie za pomocą różdżki podziemnych źródeł wody i minerałów – wróżenie z dzieł poetyckich wróżenie z runSołtysiak A., Wróżbiarstwo we współczesnych ruchach neopogańskich, „Antropologia Religii V”, 2013, s. 76-85 [dostęp 2025-01-01] (pol.).
S sciomancja – wróżenie z cieni sferomancja – wróżenie za pomocą kryształowej kuli → patrz krystalomancja sideromancja – wróżenie z opiłków żelaza skapulomancja (spatulimancja, skapulimancja) – wróżenie ze zwierzęcej łopatki skiomancja – wróżenie za pośrednictwem zmarłych osób → patrz nekromancja spodomancja – wróżenie z popiołu stareomancja – wróżenie z żywiołów stoikomancja – wróżenie z dzieł Homera i Wirgiliusza (odmiana rapsodomancji) sykomancja – wróżenie z liści figowca
T tasenografia (tasseomancja, tassologia) – wróżenie z fusów kawy lub herbaty teframancja → patrz spodomancja tyromancja – wróżenie z sera
U
urynoskopia – wróżenie z moczu
Z zoomancja – wróżenie ze zwierząt → patrz haruspicjum
Zobacz też
Pseudonauka Wróżenie Wyrocznia
Przypisy
Bibliografia