Fabryka artykułów naukowych (potocznie papiernia, ang. research paper mill) – zorganizowana grupa osób, która dopuszcza się tworzenia (często poprzez plagiaty lub fałszowanie badań naukowych), publikowania, a następnie wzajemnego cytowania słabej jakości lub po prostu fałszywych artykułów naukowych. Określanie papiernia jest stosowane zarówno dla grup naukowców stosujących takie praktyki w celu zwiększenia własnych wskaźników naukometrycznych (innym określeniem takiej grupy jest spółdzielnia), jak i do komercyjnych podmiotów zajmujących się produkcją artykułów na żądanie i sprzedażą autorstwa, to jest umożliwiających dopisywanie współautorów do artykułów za opłatą.
Praktyki typowe dla fabryk artykułów naukowych to: masowe dopisywanie do publikacji w czasopismach naukowych odniesień do prac niepowiązanych tematycznie, jedynie w celu zwiększenia liczby cytowań, dopisywanie naukowców jako współautorów (gościnne autorstwo), często nawet w sytuacji, gdzie tematyka publikacji nie pasuje do dotychczasowej działalności danego autora, używanie ogólnikowych sformułowań, brak jasnych hipotez w pracach badawczych, stosowanie tzw. umęczonych fraz (), czyli nietypowych określeń odnoszących się do powszechnie stosowanych terminów naukowych, co może mieć na celu uniknięcie wykrycia plagiatu, bazowanie na sfałszowanych lub zmanipulowanych danych przy jednoczesnym braku udostępniania surowych danych, które pozwoliłyby innym naukowcom na zweryfikowanie wyników lub powtórzenie badań.
Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich zasygnalizowała w styczniu 2025, że dotychczasowe zasady ewaluacji skłaniają do działań patologicznych i zaapelowała o pilne opracowanie i wprowadzenie nowych zasad, ograniczających nieetyczne praktyki w ocenie dyscyplin naukowych. Prof. Dariusz Jemielniak, wiceprezes Polskiej Akademii Nauk, naganne praktyki publikacyjne w niektórych uczelniach określił mianem patologii. Narodowe Centrum Nauki przeprowadza weryfikację takich przypadków.
Zobacz też punktoza wydawnictwa drapieżne
Przypisy
Kategoria:Działalność naukowa