Juozas Kėkštas, właśc. Juozas Adomavičius (ur. 19 listopada 1915 w Taszkencie, zm. 16 kwietnia 1981 w Warszawie) – litewsko-polski poeta i tłumacz, pisarz z kręgu grupy literackiej Żagary.
Życiorys Urodził się w Taszkencie na terenie Imperium Rosyjskiego, w litewskiej rodzinie proletariackiej o trudnej sytuacji materialnej, która w 1921 roku przeniosła się do Wilna. Uczęszczał tam do Gimnazjum im. Witolda Wielkiego. W czasie swojego pobytu w Wilnie związał się z organizacjami komunistycznymi i wszedł w skład podziemnego Komsomołu. Za swoją działalność komunistyczną był trzykrotnie aresztowany. W 1934 osadzony w więzieniu na Łukiszkach, w którym poznał i zaprzyjaźnił się z Maksimem Tankiem. W 1937 roku za działalność antypaństwową na wsi został osadzony w Berezie Kartuskiej. Po zwolnieniu powrócił na krótko do Wilna i wyjechał do Warszawy; poznał tam Władysława Broniewskiego, którego kilka wierszy przetłumaczył na język litewski. Kėkštas należał do grupy poetów powiązanych z grupą literacką Żagary, w której poznał Czesława Miłosza.
Po wybuchu II wojny światowej wrócił do okupowanego przez ZSRR Wilna, a potem zamieszkał na terenie Białoruskiej SRR, niedaleko od Wilna. Jako dawny członek zlikwidowanej KPP został oskarżony o działalność kontrrewolucyjną i zesłany do Wiatłagu w obwodzie kirowskim, do prac leśnych. Po ataku III Rzeszy na ZSRR i układzie Sikorski-Majski dołączył do Armii gen. Andersa. Z armią Andersa przedostał się do Uzbekistanu, Persji, na Bliski Wschód i do Włoch. Walczył pod Monte Cassino, w czasie walk został ranny, a po nich odznaczony orderami polskimi i angielskimi. Zamieszkał w Rzymie i rozpoczął redagowanie gazety Lietuvių laikraštį. W 1947 roku wyjechał do Buenos Aires w Argentynie. Pracował tam jako pracownik fizyczny i zajmował się wydawaniem czasopisma Literatūros lankai, zrzeszającego litewskich pisarzy emigracyjnych (w czasopiśmie publikował Czesław Miłosz i ukazywały się w nim interpretacje jego utworów autorstwa litewskich poetów i filozofów).
W 1959 roku doznał wylewu krwi do mózgu i stał się częściowo sparaliżowany. Dzięki protekcji Jerzego Putramenta i Władysława Broniewskiego trafił do Domu Weteranów Ruchu Rewolucyjnego w Warszawie, w którym kontynuował pracę literacką. W 1966 roku odwiedził Wilno. Zmarł w 1981 roku, pochowany jest na cmentarzu w Wólce Węglowej w Warszawie.
Twórczość Własna Wydał zbiory wierszy Toks gyvenimes (1938), Rudens dugnu (1946), Ramybe man (1951), Etapai (1953) i Lyrika (1964). W swojej twórczości pozostawał pod wpływem literackiej awangardy. W jego poezji dominują motywy katastrofizmu, tragedii epoki, jedności ludzi i ciszy. W późniejszych wierszach widoczne są motywy filozoficzne i motyw śmierci. W wielu jego utworach pojawia się wątek Wilna.
Literackie uznanie i popularność wydawniczą na Litwie zdobył dopiero po odzyskaniu niepodległości przez ten kraj.
Zaliczany do grona „litewskich Kolumbów”.
Jako tłumacz Na język polski przetłumaczył Tunel Ernesta Sábato oraz liczne wiersze poetów litewskich. Przetłumaczone wiersze swoje i innych poetów litewskich (np. Vytautasa Mačernisa, Kazysa Bradūnasa i Jonasa Mekasa) publikował w paryskiej Kulturze. Na litewski tłumaczył wiersze Majakowskiego, Czesława Miłosza, Władysława Broniewskiego, Juliusza Słowackiego, pisarzy hiszpańskich, włoskich i iberoamerykańskich.
W literaturze i badaniach Kekstas jest bohaterem pracy Małgorzaty Kasner. Postać Kekstasa jest istotnym elementem eseju Wilno jako przedmiot nostalgii autorstwa Tomasa Venclovy (na podstawie wykładu wygłoszonego w 2009 roku w Zamku Królewskim w Warszawie). Według Venclovy losy Kekstasa są jednocześnie zarówno szczególne, jak i typowe dla wielu Litwinów z czasów życia Kekstasa. Wzmiankowany również w dziennikach Venclovy.
Przypisy
Linki zewnętrzne Wiersze Kekstasa i tłumaczenia poetów litewskich, które ukazały się w paryskiej Kulturze Tłumaczenia kilku wierszy Kekstasa na język angielski
Kategoria:Litewscy poeci Kategoria:Litewscy tłumacze Kategoria:Polscy tłumacze Kategoria:Urodzeni w 1915 Kategoria:Zmarli w 1981