Amédée Courbet (ur. 26 czerwca 1827 w Abbeville, zm. 11 czerwca 1885 koło Magong) – francuski admirał. Jeden z głównodowodzących podczas kampanii w Tonkinie (1883–1886) oraz wojny chińsko-francuskiej (1884–1885), przyczynił się do utwierdzenia władzy francuskiej nad Annamem i Tonkinem (Wietnam).

Życiorys Ukończył studia na École polytechnique, po czym w 1849 roku podjął karierę w marynarce wojennej, rozpoczynając w stopniu aspiranta. Pierwsze cztery lata spędził na korwecie żaglowej „Capricieuse”, m.in. uczestnicząc w poszukiwaniach śladów po ekspedycji La Pérouse’a, zaginionej przeszło pół wieku wcześniej na Oceanie Spokojnym. W kolejnych latach służył w . Jako starszy oficer (w 1866 roku uzyskał stopień ) pełnił funkcję szefa sztabu w dywizjonie okrętów pancernych w , pływając na pokładzie okrętu .

Podczas wojny francusko-pruskiej (1870–1871) dowodził awizem . Operował w regionie Karaibów, gdzie uczestniczył m.in. w zakończonej niepowodzeniem obławie na niemiecką kanonierkę . W 1872 roku objął dowodzenie nad stacjonującym w Cherbourgu okrętem obrony wybrzeża (taranowcem) . W 1873 roku powrócił na Karaiby jako zastępca dowódcy fregaty . W tym samym roku uzyskał stopień . W 1879 roku został szefem sztabu Eskadry Śródziemnomorskiej, służbę pełnił na pokładzie okrętu pancernego . W 1880 roku został gubernatorem Nowej Kaledonii i uzyskał stopień kontradmirała.

W 1883 roku powrócił do Francji, gdzie powierzono mu dowództwo nad grupą zadaniową sformowaną w celu spacyfikowania chińskich oddziałów nieregularnych, tzw. , operujących w Tonkinie (północny Wietnam), który Francuzi usiłowali wówczas sobie podporządkować (kampania francuska w Tonkinie). W skład dowodzonej przez Courbeta eskadry weszły trzy okręty pancerne – (okręt flagowy), i , dwa krążowniki – i oraz dwa torpedowce – nr 45 i 46.

20 sierpnia 1883 roku Courbet dowodził . Francuzi zdobyli wówczas forty strzegące Hue, stolicy dynastii Nguyễn, panującej nad większą częścią Wietnamu. Pokaz siły zaowocował podpisaniem kilka dni później , który ustanawiał Tonkin oraz Annam (środkowy Wietnam) francuskimi protektoratami. W grudniu tego samego roku Courbet, któremu tymczasowo powierzono dowództwo nad wojskami lądowymi w regionie, przeprowadził zwycięski atak przeciw Czarnym Flagom, nieopodal Hanoi. Courbet za swoje zasługi mianowany został Wielkim Oficerem Legii Honorowej oraz otrzymał Medal Wojskowy, a w marcu 1884 roku uzyskał stopień wiceadmirała. Od stycznia kampanię lądową w Tonkinie kontynuował jednak generał .

Wraz z wybuchem wojny chińsko-francuskiej (sierpień 1884 roku) Courbet został skierowany w kierunku Formozy (Tajwanu) z zadaniem blokady morskiej wyspy. Jeszcze w tym samym miesiącu odniósł zwycięstwo nad flotą chińską pod Fuzhou. 4 października pod jego dowództwem Francuzi . W lutym 1885 roku kierowana przez niego eskadra odniosła kolejne zwycięstwo na morzu w bitwie pod Shipu, a miesiąc później zdobyła Peskadory.

Courbet zmarł 11 czerwca w następstwie choroby, miesiąc po zakończeniu działań wojennych (). Przebywał wówczas na pokładzie swojego okrętu flagowego, „Bayard”, zakotwiczonego nieopodal Magong, na Peskadorach. Jego ciało sprowadzono do kraju; po uroczystej ceremonii pogrzebowej w paryskim kompleksie Les Invalides, pochowano go na cmentarzu w rodzinnym Abbeville.

Upamiętnienie Na cześć Courbeta nazwano trzy okręty francuskiej marynarki wojennej: okręt pancerny (w służbie 1886–1909), pancernik (1913–1944) oraz fregatę rakietową „Courbet” (w służbie od 1994 roku).

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Francuscy admirałowie Kategoria:Uczestnicy wojny francusko-pruskiej Kategoria:Wielcy Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojskowym (Francja) Kategoria:Ludzie urodzeni w Abbeville (Francja) Kategoria:Urodzeni w 1827 Kategoria:Zmarli w 1885