Radlaczek zwisły (Plicatura pendula (Alb. & Schwein.) B. Palla, V. Papp & Dima) – gatunek grzybów należący do rzędu pieczarkowców (Agaricales).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Plicatura, Incertae sedis, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Dikarya, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozowali w 1805 r. Johannes Baptista von Albertini oraz Lewis David von Schweinitz, nadając mu nazwę Sistotrema pendulum. Potem zaliczany był do różnych rodzajów, a w 2024 r. B. Palla, V. Papp i Bálint Dima przenieśli go do rodzaju Plicatura (fałdówka). Synonimy naukowe: Hydnum pendulum (Alb. & Schwein.) Fr. 1821 Irpex pendulus (Alb. & Schwein.) Fr. 1828 Irpicodon pendulus (Alb. & Schwein.) Pouzar 1966 Sistotrema conchatum Ehrenb. 1818 Sistotrema pendulum Alb. & Schwein. 1805 Sistotrema pendulum subsp. conchatum (Ehrenb.) Pers. 1825 Xylodon pendulus (Alb. & Schwein.) Kuntze 1898 Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r. Po przeniesieniu do rodzaju Plicatura stała się ona niespójna z nazwą naukową. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był również jako: palczak zwisły, palczak wiszący.
Morfologia Owocnik Owocniki mają z reguły kapeluszowaty lub muszlowaty kształt. Ich średnica waha się od 5 do 30 mm. Górna powierzchnia jest początkowo biaława i filcowata, u starszych owocników staje się naga, z niewielkimi rzęskami na krawędzi, a jej barwa przechodzi w kolor ochrowy. Może być promieniście pomarszczona. Hymenofor Składa się ze spłaszczonych, nieregularnych kolców lub falbanek. Ma barwę białawą. Trzon Owocniki nie posiadają wyraźnie wyodrębnionego trzonu. Do substratu przyrastają bocznie lub centralnie. Miąższ Cienki, biały, bez wyraźnego smaku ani zapachu. W stanie wilgotnym jest miękki i elastyczny, w stanie suchym staje się twardy i kruchy. Cechy mikroskopowe Zarodniki amyloidalne, o wydłużonym cylindrycznym kształcie i rozmiarze rzędu 4-5 × 2,5 μm.
Występowanie i siedlisko Gatunek rzadki, występujący w Azji, Ameryce Północnej i Europie. W Polsce gatunek rzadki, wpisany na Czerwoną liście grzybów wielkoowocnikowych Polski ze statusem E – gatunek wymierający.
Jest wyspecjalizowanym słabym pasożytem, a po śmierci drzewa także saprotrofem – zasiedla osłabione, silnie uszkodzone lub obumarłe sosny zwyczajne (Pinus sylvestris). Może wyrastać na pniach, konarach oraz pomniejszych gałęziach, zwykle pojawiając się w miejscach starych uszkodzeń, rzadziej przebijając się przez korę. Na przełomie XX i XXI wieku był znany z zaledwie trzech stanowisk w Polsce.
Owocniki pojawiają się głównie w miesiącach zimowych.
Znaczenie Gatunek niejadalny.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pieczarkowce