mały|Wystawa Międzynarodowa w 1862 roku, South Kensington, Londyn thumb|Nowy Jork, 1939. Polska flaga przed pawilonem Jana Cybulskiego i Jana Galinowskiego Wystawy światowe (wystawy powszechne, w skrócie EXPO od fr. lub ang. exposition) – nazwa zwyczajowo nadawana cyklicznym ekspozycjom prezentującym dorobek kulturalny, naukowy i techniczny krajów i narodów świata. Ciałem zajmującym się organizacją wystaw jest (, w skrócie BIE), powstałe w 1928 w wyniku umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez większość państw Ligi NarodówKonwencja o wystawach międzynarodowych, podpisana w Paryżu 22 listopada 1928 r. (Dz.U. 1932 nr 84, poz. 728), Protokół zmieniający tę Konwencję podpisany w Paryżu 10 maja 1948 r. (Dz.U. 1961 Nr 14, Poz. 76), Protokół sporządzony w Paryżu 11 listopada 1966 r., zmieniający artykuł IV Konwencji o wystawach międzynarodowych (Dz.U. 1968 Nr 42, Poz. 293), Protokół sporządzony 30 listopada 1972 r. w Paryżu w sprawie zmiany Konwencji o wystawach międzynarodowych ()..

Krystyna Nowakowska za wzorcową dla dalszych, uznaje w 1798 w Paryżu, jednak za pierwszą prawdziwie międzynarodową wystawę światową uznaje się Wielką Wystawę () w Londynie w 1851.

Od tego czasu wystawy są okazją do współzawodnictwa we wszystkich dziedzinach produkcji. W 1889 specjalnie na paryską wystawę światową zbudowano wieżę Eiffla, która miała zademonstrować poziom wiedzy inżynierskiej i możliwości techniczne epoki. Organizatorzy kolejnych wystaw dążą do prześcignięcia poprzednich, m.in. w dziedzinie rozwiązań technicznych i architektonicznych czy rozmachu uroczystości oficjalnych.

Wystawy EXPO dzielą się na trzy podkategorie: światowe, specjalistyczne oraz EXPO Horticultural (tzw. zielone).

Czwartym typem posiadającym formalny status EXPO jest Wystawa Sztuk Dekoracyjnych i Nowoczesnej Architektury Triennale MediolańskieNa podstawie art. 4 B ust. 1 Konwencji o wystawach międzynarodowych. (w skrócie Triennale w Mediolanie).

Wystawy światowe thumb|Filadelfia, 1876 thumb|Paryż, 1937. Polska flaga przed pawilonem Bohdana Pniewskiego thumb|Paryż, 1900 thumb|Hannover, 2000 thumb|Aichi, 2005 1851 – Londyn, Wielka Brytaniahttps://www.bie-paris.org/site/en/expo-index/all-world-expos, – Paryż, Francja, – Londyn, Wielka Brytania, – Paryż, Francja, – Wiedeń, wtedy Austro-Węgry obecnie Austria, – Filadelfia, USA (Centennial International Exhibition), – Paryż, Francja, – Melbourne, wtedy kolonia Wiktorii obecnie Australia – Barcelona, Hiszpania, – Paryż, Francja, – Chicago, USA (World's Columbian Exposition), – Bruksela, Belgia, 1900 – Paryż, Francja, – Saint Louis, USA (Louisiana Purchase Exposition), – Liège, Belgia, – Mediolan, Włochy, – Bruksela, Belgia, – Gandawa, Belgia, – San Francisco, USA, – Barcelona, Hiszpania, – Chicago, USA (Century of Progress), – Bruksela, Belgia, – Paryż, Francja, 1939 – Nowy Jork, USA (1939 New York World's Fair), – Port-au-Prince, Haiti, 1958 – Bruksela, Belgia (Expo ’58), – Seattle, USA (Century 21 Exposition), – Montreal, Kanada (Expo ’67), – Osaka, Japonia (Expo ’70), – Sewilla, Hiszpania (Exposición Universal de Sevilla 1992), 2000 – Hanower, Niemcy (Expo 2000), 2005 – Aichi, Japonia (Expo 2005), 2010 – Szanghaj, Chiny (Expo 2010), 2015 – Mediolan, Włochy (Expo 2015), 2020 – Dubaj, Zjednoczone Emiraty Arabskie z uwagi na pandemię koronawirusa Wystawa z 2020 roku została przeniesiona na 2021 rok. (Expo 2020)W związku z restrykcjami sanitarnymi wprowadzonymi w następstwie pandemii COVID-19 wystawa odbyła się z prawie rocznym opóźnieniem, tj. 1 października 2021 – 31 marca 2022., 2025 – Osaka Kansai, Japonia (Expo 2025).

Wystawy specjalistyczne, zielone, lub nieuznane przez BIE thumb|Brisbane, 1988 thumb|Paryż, 1925. Polski pawilon Józefa Czajkowskiego 1853 – Nowy Jork, USA, 1853 – Dublin, wtedy Wielka Brytania obecnie Irlandia, 1874 – Dublin, wtedy Wielka Brytania obecnie Irlandia, 1884 – Nowy Orlean, USA, 1885 – Antwerpia, Belgia, 1886 – Londyn, Wielka Brytania, 1888 – Glasgow, Wielka Brytania, 1894 – San Francisco, USA, 1895 – Atlanta, USA, 1901 – Buffalo, Nowy Jork, USA, 1907 – Dublin, wtedy Wielka Brytania obecnie Irlandia, 1907 – Hampton Roads, USA, 1909 – Seattle, USA, 1911 – Turyn, Włochy, 1915 – San Diego, USA, 1922 – Rio de Janeiro, Brazylia, 1924 – Wembley, Wielka Brytania, 1925 – Paryż, Francja, 1926 – Filadelfia, USA, 1930 – Sewilla, Hiszpania, 1930 – Antwerpia, Belgia, 1930 – Liège, Belgia, 1931 – Paryż, Francja, 1939 – San Francisco, USA 1964 – Nowy Jork, USA 1968 – San Antonio, USA (Hemisfair '68) 1974 – Spokane, USA (Expo ’74) 1975 – Okinawa, Japonia (Expo ’75) 1982 – Knoxville, USA (1982 World’s Fair) 1984 – Nowy Orlean, USA (1984 Louisiana World Exposition) 1985 – Tsukuba, Japonia (Expo ’85) 1986 – Vancouver, Kanada 1988 – Brisbane, Australia (World Expo ’88) 1992 – Genua, Włochy (Genoa Expo ’92) 1993 – Taejŏn, Korea Południowa (Expo ’93) 1996 – Budapeszt, Węgry (Expo ’96 Budapest) 1998 – Lizbona, Portugalia 2004 – Saint-Denis, Francja 2008 – Saragossa, Hiszpania – Yeosu, Korea Południowa 2016 – Antalya, Turcja 2017 – Astana, Kazachstan 2023 – Buenos Aires, Argentyna. W październiku 2020 władze kraju ogłosiły, iż nie zorganizują wystawy w przewidzianym terminie. – Belgrad, Serbia. Wystawa odbędzie się w terminie 15 maja – 15 sierpnia i będzie zatytułowana „Play for Humanity: Sport and Music for All”. W wyścigu o prawa do EXPO specjalistycznego 2027/28 stolica Serbii pokonała Minnesotę (USA), Phuket (Tajlandia), Malagę (Hiszpania) i Bariloche (Argentyna).

Planowane wystawy światowe mały|Maskotka Expo 2025 – Rijad, Arabia Saudyjska – światowe EXPO. Wystawa zatytułowana „Epoka zmian: razem na rzecz przewidywalnego jutra” odbędzie się w terminie od 1 października 2030 do 31 marca 2031. Saudyjska kandydatura uzyskała większość kwalifikowaną głosów na zgromadzeniu ogólnym BIE, pokonując propozycje Korei Południowej (Pusan) i Włoch (Rzym).

Podpisując konwencję paryską o wystawach międzynarodowych z 1928, delegacja Polski zadeklarowała, że Rząd Polski ma zamiar zorganizować Powszechną Wystawę Międzynarodową w Warszawie w 1943, co zostało uwzględnione formalnie w protokole podpisania konwencji. Expo w Warszawie nie odbyło się, podobnie jak w Rzymie, z powodu wybuchu II wojny światowej.

Wrocław ubiegał się o organizację Expo 2010 i Expo 2012. Łódź ubiegała się o organizację Expo 2022/2023.

Zobacz też Powszechna Wystawa Krajowa wystawiennictwo

Przypisy

Linki zewnętrzne

expo.gov.pl bie-paris.org expomuseum.com expo2010.com.pl expo2012.pl Oficjalna strona Expo 2008 Miss Wystawa 1937 w kronice PAT w bazie Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej