thumb|Samica Bathyphantes nigrinus thumb|Bathyphantes setiger thumb|Bathyphantes gracilis Bathyphantes – rodzaj pająków z rodziny osnuwikowatych. Kosmopolityczny, ale głównie holarktyczny. Obejmuje 63 opisane gatunki.

Morfologia Trochę dłuższy niż szerszy karapaks ma część głowową nieznacznie wyższą i o prawie połowę węższą od tułowiowej, najwyższą za oczami, a tylny brzeg wąsko wykrojony. Ośmioro przeciętnych rozmiarów oczu rozmieszczonych jest w dwóch szeregach. Oczy pary przednio-środkowej są znacznie mniejsze niż par pozostałych i położone na tym samym poziomie co oczy pary przednio-bocznej. Oczy pary tylno-środkowej leżą na tym samym poziomie co pary tylno-bocznej lub nieco bardziej z tyłu. Oczy par środkowych rozmieszczone są na planie mniej więcej tak długiego jak szerokiego i znacznie węższego z przodu niż z tyłu trapezu. Oczy par bocznych leżą na niskich wzgórkach. Nadustek jest dwukrotnie wyższy niż oczy przednio-boczne. Przysadziste, mniej więcej tak długie jak razem szerokie, ku szczytom nieco rozbieżne szczękoczułki mają niezmodyfikowane, zakrzywione, spiczasto zwieńczone pazury jadowe. Bruzda szczękoczułka ma od trzech do pięciu zębów na krawędzi przedniej i od dwóch do sześciu na tylnej. Warga dolna jest dwukrotnie szersza niż dłuższa, a szczęki nieznacznie dłuższe niż szersze. Duże, prawie tak szerokie jak długie, tarczowate sternum wchodzi wierzchołkiem między ostatnią parę bioder.

Odnóża są przeciętnie długie, lu szczytom zwężające się, u samców zwykle dłuższe niż u samic. Kolejność ich par od najdłuższej do najkrótszej to: I, II, IV, III. Uda mają po jednym kolcu grzbietowym pośrodku długości, a te pierwszej pary ponadto od jednego do trzech kolców w odsiebnej części powierzchni przednio-bocznej. Rzepki mają smukły kolec grzbietowy w części wierzchołkowej. Golenie dysponują dwoma kolcami grzbietowymi, a często też bocznymi. Nadstopia są znacznie dłuższe niż bardzo cienkie stopy.

Opistosoma (odwłok) jest nieznacznie dłuższa od karapaksu, przeciętnej szerokości i wysokości, najszersza w pobliżu środka, a najwyższa na przedzie i stamtąd stromo opadająca ku spiczastemu tylnemu końcowi. Krótkie kądziołki przędne mają grube człony nasadowe i bardzo krótkie człony wierzchołkowe. Długość stożeczka przekracza zwykle połowę długości nasadowego członu kądziołków przedniej pary. Płytka płciowa samic ma zmienną budowę, najczęściej dysponuje dużym, ku tyłowi otwartym przedsionkiem z tyłem grzbietowej ścianki zesklerotyzowanym w płytkę atrialną, parą uchodzących do przedsionka torebek kopulacyjnych, parą spermatek po bokach przodu wulwy i cienkimi, długimi przewodami zapłodnieniowymi. Paramula i trzonek bywają różnie wykształcone i mogą być zupełnie nieobecne.

Nogogłaszczki samicy są smukłe, zaopatrzone w kilka kolców na stopie, zwieńczone drobnym pazurkiem. Nogogłaszczki samca nie posiadają modyfikacji na udzie i rzepce, goleń zaś mają mniej więcej tak szeroką jak długą, cymbium zwykle niezmodyfikowane, a paracymbium duże i mniej lub bardziej półksiężycowate, odsiebnie zwykle przedłużone w haczyk. Bulbus cechują: niewielkie subtegulum w formie wklęsłego dysku, zagnieżdżone w nim, duże, również wklęsło-dyskowate tegulum, rozszerzona odsiebnie w leżący naprzeciw wewnętrznej ściany cymbium skleryt apofyza medialna, zaopatrzony w błoniastą apofizę terminalną i dużą lamellę tarczowatego kształtu radix, błoniasty i zwykle niefunkcjonalny konduktor oraz zazwyczaj gruby i skręcony spiralnie w części nasadowej, a dalej chudnący embolus, czasem szczytem spoczywający na pierzastej kępce konduktora.

Biologia i ekologia Pająki te prowadzą dość skryty tryb życia. Bytują wśród mchów, traw, innej niskiej roślinności, luźnej ściółki, a także pod kamieniami i w jaskiniach. Konstruują niewielkie, delikatne, trudno dostrzegalne sieci łowne.

Rozprzestrzenienie Rodzaj stwierdzony we wszystkich krainach zoogeograficznych, ale głównie holarktyczny. W nearktycznej Ameryce Północnej zamieszkuje Kanadę, Alaskę i pozostałą część Stanów Zjednoczonych z wyjątkiem ich południowych krańców.

W Palearktyce znany jest z Europy, Zakaukazia, Turcji, Syberii, Rosyjskiego Dalekiego Wschodu, Chin, Korei i Wysp Japońskich. W Polsce stwierdzono siedem gatunków (zobacz: osnuwikowate Polski), tyle samo w Czechach (zobacz: osnuwikowate Czech), Słowacji (zobacz: osnuwikowate Słowacji) i Niemczech (zobacz: osnuwikowate Niemiec). Po jednym gatunku podano z Islandii i Wysp Owczych (zobacz: osnuwikowate Islandii i osnuwikowate Wysp Owczych), a po siedem z Norwegii i Szwecji (zobacz: osnuwikowate Szwecji). Z Finlandii wykazano dziewięć gatunków (zobacz: osnuwikowate Finlandii), z Estonii pięć gatunków (zobacz: osnuwikowate Estonii) i tyleż z Litwy (zobacz: osnuwikowate Litwy), z Łotwy cztery gatunki (zobacz: osnuwikowate Łotwy), z Białorusi pięć gatunków (zobacz: osnuwikowate Białorusi), z Ukrainy osiem (zobacz: osnuwikowate Ukrainy), z Rumunii pięć gatunków (zobacz: osnuwikowate Rumunii), z Węgier cztery gatunki (zobacz: osnuwikowate Węgier), a po sześć z Austrii i Szwajcarii (zobacz: osnuwikowate Austrii i osnuwikowate Szwajcarii).

Nieliczne gatunki podawane są z krain: etiopskiej, orientalnej i australijskiej, a tylko jeden z południa krainy neotropikalnej.

Taksonomia Takson ten wprowadził w 1866 roku Anton Menge na łamach „Schriften der naturforschenden Gesellschaft in Danzig”. Gatunkiem typowym wyznaczony został opisany w tej samej publikacji Bathyphantes longipes, którego potem zysnonimizowano z B. gracilis.

Do rodzaju tego zalicza się 63 opisane gatunki:

Przypisy

Kategoria:Osnuwikowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1866 roku