„Bibuła” – Tajna Drukarnia Józefa i Marii Piłsudskich – Oddział Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, mieszczący się w kamienicy przy ul. Wschodniej 19 w Łodzi, w miejscu dawnej drukarni „Robotnika”.

mały|Tablica pamiątkowa poświęcona Józefowi Piłsudskiemu zlokalizowana na ścianie budynku.

Geneza nazwy Nazwa muzeum „Bibuła” pochodzi od potocznego określenia używanego do opisania podziemnych wydawnictw.

Historia miejsca Działalność drukarni Przy ulicy Wschodniej 19 w lokalu nr 4 mieszkali przez pewien czas późniejszy marszałek Polski Józef Piłsudski z żoną Marią Piłsudską, ukrywając się pod przybranym nazwiskiem Dąbrowscy. Małżonkowie przeprowadzili się do Łodzi, gdzie Piłsudski, podający się za prawnika, prowadził wraz z zecerem Kazimierzem Rożnowskim oraz Aleksandrem Malinowskim, umieszczoną na I piętrze tajną drukarnię „Robotnika”. Maszynę drukarską zwykle umieszczano na parterze, aby uniknąć rozchodzenia się dźwięku pracy maszyny po budynku. Wyposażenie tajnej drukarni stanowiła angielska maszyna drukarska Model-Press o wadze ok. 115 kg (ok. 7 pudów), zaprojektowana do druku niskonakładowego, np. zaproszeń, wizytówek i niewielkich ogłoszeń. Na początku 1900 nasiliły się aresztowania i rewizje w domach osób podejrzewanych o działalność konspiracyjną. Około 3:00 w nocy z 21 na 22 lutego 1900, po zdekonspirowaniu wydawnictwa, Piłsudski wraz z żoną Marią został aresztowany. Przyczyną dekonspiracji był jednorazowy zakup większej ilości papieru u jednego dostawcy.

Powstanie pierwszego muzeum 11 listopada 1938 roku, w mieszkaniu wynajmowanym wcześniej przez Piłsudskich, władze miasta Łodzi otworzyły Muzeum Pamiątek po Pierwszym Marszałku i Wodzu Narodu Józefie Piłsudskim. Na potrzeby realizacji muzeum zrekonstruowano układ pomieszczeń i wyposażenie gabinetu, a także zakupiono maszynę, tożsamą z używanymi w dawnych drukarniach PPS. Obiekt funkcjonował do wybuchu II wojny światowej. Po wojnie mieszkanie służyło celom komunalnym. W 1981 roku w ścianę budynku wmurowano tablicę pamiątkową poświęcona Józefowi Piłsudskiemu, która następnie przez lata stanowiła miejsce składania kwiatów.

Nowe muzeum W 2024 po generalnym remoncie kamienicy zrealizowanym przez właściciela nieruchomości – dewelopera Uniqum, lokal dawnej drukarni wykupiło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 11 listopada 2024 w dawnym mieszkaniu Piłsudskich otwarto oddział Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku o nazwie „Bibuła” – Tajna Drukarnia Józefa i Marii Piłsudskich. W obiekcie zorganizowano wystawę „Walka Słowem”, w ramach której prezentowany jest: dawny salon, gabinet, sypialnia, zabytkowa maszyna drukarska oraz eksponaty związane z działalnością konspiracyjną Józefa i Marii Piłsudskich. Muzeum obejmuje klasyczną ekspozycję muzealną, połączoną z możliwością zwiedzania przy pomocy rozszerzonej rzeczywistości udostępnianej przy pomocy tabletu.

Przypisy

Kategoria:Józef Piłsudski Kategoria:Muzea w Łodzi