Portrety Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – cykl 26 rysunków wykonanych techniką pastelową w latach 1933–1938 przez Stanisława Ignacego Witkiewicza znajdujących się w zbiorach Muzeum Historii Katowic.

Historia Witkacy spotkał trzydziestoletnią Eugenię Wyszomirską w 1933 roku, gdy spacerowała z ciotką po Nowym Świecie w Warszawie. Kobieta wydała mu się podobna do przedwcześnie zmarłej narzeczonej, malarki Jadwigi Janczewskiej. Witkiewicza zaintrygowały również nieregularne rysy twarzy kobiety. Wyszomirska była wówczas żoną częstochowskiego jubilera, skorzystała jednak z zaproszenia malarza i odwiedziła go w Zakopanem. W ten sposób zaczęły powstawać portrety. Wyszomirska rozwiodła się, zostawiając z byłym mężem syna. W 1935 roku ponownie wyszła za mąż za ratownika tatrzańskiego i fotografa Józefa Stopkę. Kobieta kontynuowała swą znajomość z Witkacym, który nadal tworzył jej pastelowe portrety. Oboje pisali do siebie listy, z których część znajduje się w zbiorach Muzeum Historii Katowic. Witkacy tytułował modelkę „La Dame Asymétrique” (). Za sprzedanie jednego z portretów właścicielce pensjonatu w Zakopanem, Witkacy zrobił Wyszomirskiej awanturę. Podczas pobytu na Podhalu Wyszomirska uczyła się sztuki fotografii od przyjaciela Witkacego malarza i fotografa . Ostatnie portrety powstały w 1938 roku.

Po II wojnie światowej Wyszomirska przeprowadziła się na stałe do Katowic. Podczas zawieruchy utraciła większość z narysowanych przez Witkacego portretów, kilka wymieniła na portret artysty z jednym z kolekcjonerów jego dzieł. Część portretów, według jej własnego świadectwa, sama zniszczyła, uważając je za zbyt awangardowe. Zachowane portrety rozwiesiła w katowickim mieszkaniu. W 1955 roku rozwiodła się ze Stopką. Trzeci raz wyszła za mąż za Waleriana Kuźnickiego. Prowadziła zakład fotograficzny na ul. Poniatowskiego. W testamencie zostawiła kolekcję portretów miastu. Zmarła w Katowicach 23 maja 1979 roku. Kilka portretów odziedziczył syn Wyszomirskiej. Trzy znajdują się w Stanach Zjednoczonych. 26 portretów ofiarowanych miastu stanowiło trzon kolekcji utworzonego w 1983 roku muzeum miejskiego.

Wystawy W dniach od 14 lipca do 27 września 2015 roku dziesięć portretów prezentowanych było w przestrzeni Galerii Sztuki Polskiej XX wieku w Muzeum Narodowym w Krakowie (Asymetryczna Dama – Eugenia Wyszomirska).

W siedzibie Muzeum Historii Katowic na ul. Szafranka prezentowana była wystawa Stanisław Ignacy Witkiewicz. Asymetryczna Dama w dniach od 27 listopada 2018 do 3 lutego 2019 roku.

Cykl portretów Wszystkie portrety wykonane zostały techniką pastelową na papierze. Portret Tytuł Data wykonania Nr inw. Rozmiary 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej sierpień 1933 MHK/Sz/61 63,8 × 46,7 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej 1933 MHK/Sz/44 60,6 × 45,6 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – Czerwony kapelusz kwiecień 1934 MHK/Sz/47 62,5 × 46,7 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej 1 maja 1934 MHK/Sz/50 65,2 × 46,5 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej czerwiec 1934 MHK/Sz/60 61,5 × 46,8 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – Alcoforado podstawkowy październik 1934 MHK/Sz/62 67 × 46,8 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej październik 1934 MHK/Sz/63 66,5 × 46,5 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – T.U październik 1934 MHK/Sz/65 62 x 46,5 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – gorąco 14 lutego 1935 MHK/Sz/57 67 × 47,5 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej marzec 1935 MHK/Sz/601 67,2 × 46,9 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej kwiecień 1935 MHK/Sz/49 66 × 46,5 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej 14 lipca 1935 MHK/Sz/58 62,5 × 46,5 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – Zrób Krysię jak Zosię 21 kwietnia 1936 MHK/Sz/43 63,5 × 46,5 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – Z kolanem pod brodą 22 kwietnia 1936 MHK/Sz/51 67,6 × 46,8 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – z pejzażem morskim 1 sierpnia 1936 MHK/Sz/55 68 × 47,5 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – Powrót z balu 3 września 1936 MHK/Sz/46 66,5 × 45,7 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej wrzesień 1936 MHK/Sz/53 60,8 × 44,5 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej 29 lipca 1937 MHK/Sz/64 67 × 46,8 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej lipiec 1937 MHK/Sz/52 66,2 × 46,7 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – Conchita czyli tryumf bestji lipiec 1937 MHK/Sz/56 67 × 47 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej wrzesień 1937 MHK/Sz/45 62,5 × 47 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej 4 października 1937 MHK/Sz/48 67 x 46 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – W lustrze 1 marca 1938 MHK/Sz/600 67 x 46,7 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – Melancholia rzeczy dokonanych 25 marca 1938 MHK/Sz/41 58 × 46,2 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej – W lustrze 28 kwietnia 1938 MHK/Sz/59 63,4 × 47 cm 80px| Asymetryczna Dama – Portret Eugenii Wyszomirskiej-Kuźnickiej 1933–1939 MHK/Sz/42 64,5 × 47,5 cm

Przypisy

Kategoria:Obrazy w Muzeum Historii Katowic Kategoria:Portrety autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza