Polityka Stanów Zjednoczonych wobec autorytarnych rządów

Historycznie i współcześnie Stany Zjednoczone wspierały liczne autorytarne rządy państw. W trakcie zimnej wojny Stany Zjednoczone wspierały antykomunistyczne rządy, które były autorytarne i często nie były w stanie lub nie chciały promować modernizacji. Amerykańscy urzędnicy zostali oskarżeni o współpracę z opresyjnymi i antydemokratycznymi rządami w celu zabezpieczenia swoich baz wojskowych w Ameryce Środkowej, Afryce, Azji i na Bliskim Wschodzie. Wskaźnik demokracji „The Economist” sklasyfikował wiele spośród 45 współczesnych państw-gospodarzy baz wojskowych USA jako „reżimy autorytarne”.

W przypadkach takich jak zamachy stanu w Iranie w 1953 r., w Gwatemali w 1954 r. i w Chile w 1973 r., Stany Zjednoczone uczestniczyły w obaleniu demokratycznie wybranych rządów na rzecz dyktatorów, którzy sprzymierzyli się ze Stanami Zjednoczonymi. Uzasadnieniem dla amerykańskiego wsparcia dla autorytarnych rządów prawicowych była wynikająca z tego stabilność, która ułatwiłaby postęp gospodarczy oraz idea, że instytucje demokratyczne mogą być wspierane i budowane. Niektórzy krytyczni naukowcy i dziennikarze twierdzą, że miało to na celu wzmocnienie zachodnich interesów biznesowych i rozszerzenie kapitalizmu na kraje Globalnego Południa, które próbowały podążać alternatywnymi ścieżkami.

Przykłady Rząd Stanów Zjednoczonych zapewnił wojskową, logistyczną i inną pomoc chińskiemu rządowi kierowanemu przez Kuomintang (KMT) Czang Kaj-szeka w jego wojnie domowej przeciwko rodzimej Komunistycznej Partii Chin (KPCh) kierowanej przez Mao Zedonga. Zarówno KMT, jak i KPCh walczyły przeciwko siłom japońskim, aż do kapitulacji Japonii przed Stanami Zjednoczonymi w sierpniu 1945 roku. Kapitulacja ta położyła kres japońskiemu marionetkowemu państwu Mandżukuo i zdominowanemu przez Japończyków reżimowi Wang Jingwei.

Po kapitulacji Japonii Stany Zjednoczone nadal wspierały KMT przeciwko KPCh. Stany Zjednoczone przerzuciły drogą powietrzną wiele oddziałów KMT z centralnych Chin do Mandżurii. Około 50 000 żołnierzy amerykańskich zostało wysłanych do ochrony strategicznych miejsc w Hubei i Szantung. Stany Zjednoczone wyszkoliły i wyposażyły oddziały KMT, a także przetransportowały oddziały koreańskie, a nawet byłych żołnierzy Cesarskiej Armii Japońskiej z powrotem, aby pomóc siłom KMT walczyć i ostatecznie przegrać z Armią Ludowo-Wyzwoleńczą. Swoich wspomnieniach prezydent Harry Truman uzasadnił rozmieszczenie japońskich wojsk przeciwko KPCh: „Było dla nas całkowicie jasne, że gdybyśmy powiedzieli Japończykom, aby natychmiast złożyli broń i pomaszerowali na wybrzeże, cały kraj zostałby przejęty przez komunistów. Dlatego musieliśmy podjąć niezwykły krok polegający na wykorzystaniu wroga jako garnizonu, dopóki nie będziemy mogli przerzucić chińskich oddziałów narodowych do południowych Chin i wysłać marines do strzeżenia portów morskich” W ciągu niecałych dwóch lat po drugiej wojnie chińsko-japońskiej KMT otrzymał od Stanów Zjednoczonych 4,43 miliarda dolarów – z czego większość stanowiła pomoc wojskowa.

Lista autorytarnych reżimów wspieranych przez Stany Zjednoczone KrajReżim lub przywódcaOkresZobacz też / uwagiŹródłoArabia Saudyjska1945 – terazW lutym 1945 r. Abdulaziz Al Saud i prezydent USA Franklin D. Roosevelt spotkali się na pokładzie USS Quincy w Kanale Sueskim. Zawarli tam historyczne porozumienie (obowiązujące do dziś), na mocy którego Arabia Saudyjska miała dostarczać ropę naftową do Stanów Zjednoczonych w zamian za amerykańską ochronę wojskową saudyjskiego reżimu.Argentyna1976–1982Brudna wojnaAzerbejdżan1991–2023BahrajnHamad bin Isa Al Khalifa1999 – terazBoliwia1971–1978Brazylia1964–1985Brunei1984 – terazChileAugusto Pinochet1973–1976Junta w ChileChinyDeng Xiaoping1980–1989W 1980 r. rząd USA otworzył punkty nasłuchowe w Sinciang, aby monitorować Związek Radziecki podczas wojny radziecko-afgańskiej. Po masakrze na placu Tian’anmen w 1989 r. Stany Zjednoczone nałożyły na Chiny embargo na broń.CzadHissène Habré1982–1990CzadIdriss Déby1990–2021Demokratyczna Republika KongaJoseph Kasavubu1960–1965Demokratyczna Republika Konga1991–2012Dominikana1930–1961Dżibuti1999 – terazEgipt1981–2011Egipt2012–2013Egipt2014 – terazEtiopia1991–2012FilipinyFerdinand Marcos1965–1986GrecjaJunta czarnych pułkowników1967–1974Gwatemala1898–1920Gwatemala1931–1944Gwatemala1954–1986Gwinea Równikowa1979 – terazHaiti1957–1971Haiti1971–1986HiszpaniaFrancisco Franco1936–1975HondurasManuel Bonilla1912–1913Honduras1933–1949Honduras1963–1982IndieNarendra Modi2014 – terazIndonezjaSuharto1967–1998IrakSaddam Hussein1982–1988Iran (Cesarstwo Iranu)Mohammad Reza Pahlawi1953–1973Zamach stanu w Iranie (1953)IranAjatollah Chomejni1981–1986Jemen1990–2012Jordania1954 – terazJugosławia1948–1980Kambodża1970–1975Kamerun1982 – terazKatar1999 – terazKazachstan1991 – terazKirgistan1990–2005Korea Południowa1948–1960Korea Południowa1961–1979Korea PołudniowaChun Doo-hwan1979–1988KubaFulgencio Batista1952–1958Rząd USA został oskarżony o wspieranie zamachu stanu Batisty w 1952 roku, aby ponownie został prezydentem, a jego późniejszy rząd, aby utrzymać kontrolę nad Kubą. Stany Zjednoczone odrzuciły te argumenty.Liberia1980–1990LibiaMu’ammar al-Kaddafilata 2000.Maroko1787 – terazMeksyk1876–1911Meksyk1929–2000NikaraguaJuan José Estrada1910–1911Nikaragua1961–1977Oman1970 – terazPakistanMuhammad Ayub Khan1958–1969Autorytarny reżim Ayub Khana był wspierany przez Stany Zjednoczone jako bastion przeciwko wpływom Związku Radzieckiego w Azji Południowej. Henry Kissinger, wpływowy amerykański dyplomata, obawiał się lewicującego indyjskiego rządu Indiry Gandhi i wykorzystywał historyczne napięcia między Pakistanem a Indiami dla amerykańskich interesów.Pakistan1969 =–1971Pakistan1978–1988Pakistan1999–2008Panama1968–1981Panama1983–1989Paragwaj1954–1989Peru1948–1956Peru1992–2000Portugalia1933–1974RPA1948–1994Republika Tajwanu1941–1975Rumunia1969–1989Rwanda2000–terazSalwador1932–1944Salwador1979–1982Singapur1959 – terazSomalia1978–1991Sudan1969–1985Syria1949–1953Tadżykistan1994 – terazTajlandia1948–1957Tajlandia1958–1963Tajlandia1963–1973Tajlandia2014 – terazTunezja1987–2011TurcjaKenan Evren1980–1989W 1980 r. w wyniku zamachu stanu władzę w Turcji przejął generał Kenan Evren. Według różnych źródeł miał powiadomić Jimmy’ego Cartera o udanej próbie zamachu krótko po nim. Część źródeł dementuje amerykańskie zaangażowanie w zamach stanu.Birand, Mehmet Ali. 12 eylül: saat 04.00. p. 1.Turkmenistan2006 – terazUganda1986 – terazUrugwaj1973 – 1985Wenezuela1908 – 1935Wenezuela1950–1958WietnamNgô Đình Diệm1955–1963Rząd Stanów Zjednoczonych wspierał prezydenta Ngô Đình Diệma przez cały okres sprawowania władzy przez Ngô, aż do jego zamordowania przez wspieranego przez CIA generała Dươnga Văn Minha.Wietnam2011 – terazZjednoczone Emiraty Arabskie1971 – terazZSRRJózef Stalin1941–1945Związek Sowiecki i USA sformowały sojusz w trakcie II wojny światowej przeciwko Nazistowskim Niemcom. Koniec wojny poskutkował zimną wojną między mocarstwami.

Przypisy

Kategoria:Polityka zagraniczna Stanów Zjednoczonych