mały|Renata Kopyto w trakcie otwarcia Tygodnia Filmu Niemieckiego 2025 w Kinie Pod Baranami w Krakowie|391x391px
Renata Kopyto – kierowniczka Domu Norymberskiego w Krakowie, kuratorka i producentka wydarzeń kulturalnych, autorka tekstów.
Życiorys Renata Kopyto jest absolwentką Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, którą ukończyła w 1987. Po studiach wyjechała do Berlina, gdzie nauczyła się języka niemieckiego. Tam podjęła decyzję, aby związać się zawodowo z kulturą. W latach 1994–2000 pracowała jako asystentka ds. kursów językowych w krakowskim Instytucie Goethego. Realizowała tam projekty językowe oraz kulturowe. Od roku 2000 jednoosobowo kierowała Domem Norymberskim (został otwarty w 1996 roku), zajmując się działalnością instytucji. Jest kuratorką i organizatorką wielu międzynarodowych projektów kulturalnych z dziedziny filmu, teatru, literatury i sztuk wizualnych. Pełni funkcję wiceprezeski w Towarzystwie Polsko-Niemieckim. Jest członkinią Towarzystwa Przyjaciół Bunkra Sztuki.
Została laureatką Nagrody im. Kazimiery Bujwidowej (2023).
W 2025 w uznaniu zasług dla Miasta Krakowa i jego mieszkańców otrzymała od Prezydenta Miasta Krakowa odznakę Honoris GratiaZarządzenie NR 444/2025 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 27 lutego 2025 (plik PDF).
Działalność w Domu Norymberskim Jako kierowniczka Domu Norymberskiego współpracowała z Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha”, Muzeum Narodowym w Krakowie, Ośrodkiem Dokumnetacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricotecą, Galerią Sztuki Współczesnej "Bunkier Sztuki", Krakowskim Biurem Festiwalowym i Festiwalem Conrada. W imprezach organizowanych przez Kopyto wzięli udział m.in.: Tom Tykwer, Doris Dörrie, Hans-Christian Schmid, Christian Petzold, Margarethe von Trotta, Lars Jessen, René Pollesch, Falk Richter, Armin Petras oraz Luk Perceval. Kopyto jest członkinią teamu kuratorskiego i zajmuje się współorganizacją Tygodnia Filmu Niemieckiego (powstałego jako Tydzień Filmu Bawarskiego w 1997).
Do współpracy w Galerii Domu Norymberskiego zaprosiła wielu artystów i artystek z Polski, Niemiec i innych krajów.
Tydzień Filmu Niemieckiego Jest to ogólnopolska impreza odbywająca się co roku w 8-10 miastach Polski. Realizowany od 1998 roku przegląd najnowszych niemieckich produkcji filmowych, który obecnie prezentowany jest w 9 miastach Polski i powstaje we współpracy z Instytutem Goethego i konsulatami Niemiec we Wrocławiu. Na otwarcie Tygodnia Filmu Niemieckiego przyjeżdżają do Krakowa twórcy filmów. Do tej pory Dom Norymberski gościł m.in. Sönke Wortmann, Doris Dörie, Toma Tykwer, Roberta Thalheim, Hansa-Christianaa Schmida, Christiana Petzolda i innych.
Działalność teatralna i literacka Z kolei w wydarzeniach teatralnych i literackich Domu Norymberskiego udział wzięli m.in: Margarethe von Trotta, Thomas Ostermeier, René Pollesch, Armin Petras oraz Luk Perceval i wielu innych twórców i twórczyń, autorów i autorek i dramatopisarzy i dramatopisarek. Z inicjatywy Renaty Kopyto i Domu Norymberskiego w 2000 roku wraz z ówczesnym Muzeum Teatralnym Miasta Krakowa oraz z Teatrem Ludowy w Krakowie powstał projekt „Kabaret” obejmujący wystawę poświęconą działalności artystów współtworzących kabarety literacko-artystyczne w latach 1900–1930 w Berlinie (Überbrettl i Schall und Rauch), Monachium (Die Elf Scharfrichter i Simplicissimus), Wiedniu (Nachtlicht i Fledermaus), Zurychu (Cabaret Voltaire) i Krakowie (Zielony Balonik) oraz spektakl teatralny Opowieści Jedenastu Katów w reżyserii Łukasza Czuja oparty na wierszach, piosenkach i tekstach kabaretowych wykonywanych na wymienionych scenach. Kopyto jest autorka publikacji towarzyszącej temu projektowi pt. „Kabaret. Początek XX wieku” (ISBN 83-914148-0-9).
W 2003 roku Kopyto zorganizowała w krakowskim klubie Alchemia pierwszy literacki slam poetycki Slam Poetry – współczesna literacka ANTYawangarda.
We współpracy z festiwalem Miesiąc Fotografii w Krakowie oraz z Akademią Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie prowadziła cykle filmowe: Wybitni fotograficy. Portrety filmowe oraz Sztuka współczesna w obrazie filmowym.
Z inicjatywy Renaty Kopyto i Domu Norymberskiego, Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie i Maxim Gorki Theater zrealizowały projekt KRAKÓW-BERLIN XPRS, który był teatralną interwencją w pociągu relacji Kraków – Berlin, która odbywała się w trasie przejazdu, na stacjach kolejowych oraz w innych szczególnych miejscach na trasie. Kopyto jest także inicjatorką i producentką spektakli teatralnych: W stanie wyjątkowym Falka Richtera reż. Iwona Jera, Teatr Nowy, Kraków, My w finale Marka Beckera, reż. Iwona Jera, Teatr Bagatela, Lady Dada, reż. Iga Gańczarczyk (Cricoteca).
Działalność wystawiennicza i w przestrzeni publicznej Od 2011 roku Kopyto prowadzi także galerię mieszcząca się w Domu Norymberskim, organizując i kuratorując wystawy z udziałem artystów i artystek z Polski, Niemiec, Austrii i innych krajów europejskich. Ważną częścią działalności Renaty Kopyto jako kierowniczki Domu Norymberskiego jest przywracanie pamięci kobietom, których dokonania zostały zapomniane bądź pominięte oraz promowanie sztuki kobiet-artystek tworzących współcześnie poprzez coroczny cykl wystaw organizowanych 8 marca z okazji Dnia Kobiet we współpracy kuratorskiej z artystką wizualną Iwoną Demko.
Renata Kopyto jest także inicjatorką projektów artystycznych realizowanych w przestrzeni publicznej. W 2009 roku na placu Marii Magdaleny w Krakowie powstała we współpracy z Krakowskim Biurem Festiwalowym instalacja Ottmara Hörla Dama z gronostajem, a w 2019 roku Thomasa Maya Żółte mlecze. W 2021 roku z kolei Kopyto była pomysłodawczynią projektu z okazji 500-lecia dzwonu Zygmunta.
Wybrane projekty Feminał, wystawa, 2019. Oskar Schlemmer, Balet triadyczny. Występ gościnny Bayerisches Juniorballett, 2017 Gisèle Freund. Sceny fotograficzne i portrety. Wystawa (współpraca z Muzeum Narodowe w Krakowie i Festiwalem Conrada) Max Ernst – kochanek wyobraźni. Wystawa, 2014 Kraków – Berlin XPRS, 2011 Między życiem a literaturą. Uczuciowy i poetycki związek Ingeborg Bachmann i Paula Celana. Kraków, 2010 Albrecht Dürer w Krakowie – Obchody 480 rocznicy śmierci artysty, 2008 Kaspar Hauser, 2007 Tadeusz Kantor a Niemcy i Szwajcaria – wystawy, sympozjum i pokazy filmów, 2005. Kabaret. Początek XX wieku – wystawa i spektakl teatralny, 2000.
Wybrane teksty Nowa kobieta. (NIE)nowa rzeczywistość. Lotte Laserstein, RESTARTmag, jesień 2024. (o Lotte Laserstein), Przestrzeń świata Lilly Reich, „Tygodnik Powszechny”, 17.10.2023 (o Lilly Reich), Gry we dwoje według Uniki Zürn, „Tygodnik Powszechny”,17.10.2022 (o Unice Zürn), Zdjęcia, które miały zatrzymać wojnę, „Tygodnik Powszechny”, 11.10.2021 (o Gerdzie Taro) Wojna o pisuar, „Tygodnik Powszechny”, 12.10.2020 (o Elsie von Freytag-Loringhoven).
Nagrody Nagroda im. Kazimiery Bujwidowej 2023.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie Kategoria:Polscy działacze kulturalni