Bezirk Dobromil – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Dobromil.
Historia
Bezirk Dobromil utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
W swojej pierwszej odsłonie (1854 rok) Bezirk Dobromil objął obszar o wielkości 7,3 mil², zamieszkany przez 24.415 ludzi i podzielony na 51 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Dobromil) i dwa miasteczka (Nowe Miasto i Rybotycze). Wszedł w skład cyrkułu sanockiego, jako jeden z jego jedenastu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Dobromil wszedł w skład nowych powiatów birczańskiego i liskiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 19 czerwca 1867 częściowo zmieniono granice powiatu liskiego na korzyść powiatu staromiejskiego (Smereczna i Prinzenthal, które dotąd stanowiły eksklawę powiatu liskiego), natomiast do powiatu birczańskiego przydzielono pięć gmin, których przynależność administracyjna w chwili reformy nie została ustalonaVerordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau. 10 stycznia 1869 do powiatu birczańskiego przydzielono jeszcze trzy gminy, których przynależność administracyjna w chwili reformy nie była ustalonaDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1869, nr 12. Powiat birczański zniesiono 1 października 1876 w związku z przekształceniem go w powiat dobromilskiDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1876, cz. X, Nr 21). 1 sierpnia 1878 znacznie zmieniono granice powiatu liskiego (i staromiejskiego) na korzyść powiatu dobromilskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95).
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Dobromil w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Polana584272birczańskiByła to jedna z tych nielicznych gmin, odnoścnie której w chwili reformy (23 stycznia 1867) nie było jeszcze wiadomo do którego powiatu zostanie włączona. Dopiero 19 czerwca 1867 postanowiano, że do powiatu birczańskiego.Od 1 października 1876, wraz ze zniesieniem powiatu birczańskiego, w powiecie drobromilskim.2Tarnawa1093538birczański3Pietnice z Rosenburgiem1972802birczański4Starzawa3353774birczański5Smereczna z Prinzenthalem1126287liski19 czerwca 1867 włączono do powiatu staromiejskiego.1 sierpnia 1878 włączono do powiatu dobromilskiego.6Smolnica2017272liski7Rudawkaliski8Łopusznica2534550birczański9Łopuszanka743185birczański10Katyna1944birczański11Krościenko40681013liski12Wolicaliski13Obersdorfliski14Stebnik2561397liski15Steinfelsliski16Nanowa2575449liski17Dobromil (M)4141797birczański18Huczko19231198birczański19Engelsbrunn, Ober- und Unter-birczański20Kwaszenina3817778birczański21Arłamów2345589birczański22Lacko1363773birczański23Przedzielnica1188692birczański24Hubice1774541birczański25Paportno2364572birczański26Kniażpol1320554birczański27Kropiwnik661513birczański28Sopotnik677285birczański29Leszczyny1716214birczański30Liskowate3293958birczański31Michowa2302474birczański32Wełykie657201birczański33Hujsko1657800birczański34Falkenbergbirczański35Makowa Rustykalna3622578birczański36Makowa Koloniebirczański37Pacław793489birczański38Kalwaria Pacławskabirczański39Boniowice1608363birczański40Nowe Miasto (m)232538birczański41Posada Nowomiejska2548711birczańskiByła to jedna z tych nielicznych gmin, odnoścnie której w chwili reformy (23 stycznia 1867) nie było jeszcze wiadomo do którego powiatu zostanie włączona. Dopiero 10 stycznia 1869 postanowiano, że do powiatu birczańskiego.42Komarowice1195390birczański43Grodzisko267131birczański44Grabownica Sozańska1267334birczański45Truszowice936441birczański46Nowosiółki Dydyńskie564241birczański47Huwniki1339486birczański48Rybotycze (m)16211447birczański49Kopysno1315375birczański50Posada Rybotycka1096495birczański51Borysławka1117556birczański Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Dobromil (Ukraina) Dobromil