Bezirk Krakowiec – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Krakowiec.
Historia
Bezirk Krakowiec utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Krakowiec objął obszar o wielkości 7,8 mil², zamieszkany był przez 27.250 ludzi i podzielony na 38 gmin katastralnych, w tym dwa miasteczka (Krakowiec i Wielkie Oczy). Wszedł w skład cyrkułu przemyskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Krakowiec wszedł wtedy w skład nowych powiatów jaworowskiego, mościskiego i jarosławskiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 19 czerwca 1867Verordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau, 1 sierpnia 1878Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95) i 1 marca 1881Dz. U. Kr. z 1881, cz. 3, nr 22 częściowo zmieniono granice tych powiatów. 15 czerwca 1934 gminy Budomierz i Hruszów przeniesiono z powiatu jaworowskiego do powiatu lubaczowskiego.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Krakowiec w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Krakowiec (m)21601703jaworowski2Budzyń881533jaworowski3Gnojnice31021152jaworowski4Gnojnicka Wola2039843jaworowski5Huki–Spisano z Wólką Rosnowską.–jaworowski6Młyny1638995jaworowski7Wólka Rosnowska z Rudą Krakowiecką1172506jaworowski8Bonów41751615jaworowski9Budomierz1047481jaworowski15 czerwca 1934 włączono do powiatu lubaczowskiego.10Drohomyśl4124934jaworowski11Hruszów4319839jaworowski12Kłonice664277jaworowski13Szczepłoty455314jaworowski14Chotyniec z Dąbrowicą i Załaziem41591224jarosławski1 sierpnia 1878 włączono do powiatu jaworowskiego.15Hruszowice z Gajami1589460jarosławski16Kalników27081012mościski1 marca 1881 włączono z powrotem do powiatu mościskiego.17Kochanówka978352jaworowski18Ruda Kochanowska z Wilczą Górą974W tym Ruda Kochanowska 592 i Wilcza Góra 382.334W tym Ruda Kochanowska 170 i Wilcza Góra 164.jaworowski19Lubienie30991092jaworowski20Małnów40401572mościski21Małnowska Wola2621897mościski22Morańce1247678jaworowski23Przedbórze1908380jaworowski24Nahaczów45851222jaworowski25Porudno2268708jaworowski26Porudenko902jaworowski27Czerczyk554220jaworowski28Rogóźno58671298jaworowski29Siedliska2372848jaworowski30Sarny z Rehbergiem2958990mościski1 stycznia 1867 włączono do powiatu jaworowskiego.31Semerówka1155399jaworowski32Czaplaki32751025jaworowski33Świdnicajaworowski34Boża Wolajaworowski35Skolin274201jaworowski36Wielkie Oczy (m)34851453jaworowski37Wólka Żmijowska491254jaworowski38Żmijowiska1383439jaworowski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Krakowiec Krakowiec