Bezirk Magistrat der Stadt Krakau – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867 i zarządzany przez Magistrat Krakowski. Siedzibą starostwa była miasto Krakau (Kraków).
Historia
Bezirk Magistrat der Stadt Krakau utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Powiat objął obszar o wielkości 0,2 mil², zamieszkany przez 40.633 ludzi i podzielony na 4 gminy katastralne, w tym jedno miasto (Krakau). Zaliczany początkowo do cyrkułu krakowskiegoAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855., następnie stanowił odrębny cyrkuł. Był to najmniejszy powierzchniowo a zarazem najgęściej zaludniony Bezirk w całej Galicji.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty ziemskie. Miasto Krakau (Kraków) utworzyło wtedy odrębny powiat grodzki, natomiast gminy Dąbie, Kawiory i Piaski weszły w skład nowo utworzonego powiatu krakowskiego (aż do ich włączenia do Krakowa w 1910 i 1911 rokuDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1909, cz. XIX, nr 148Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1910, cz. XXXV, nr 243)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Magistrat der Stadt Krakau w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Krakau (M)126739701powiat grodzki Krakau2Dąbie603392krakowski3Kawiory1848krakowski4Piaski450492krakowski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858 Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Historia Krakowa Krakau