Zasada odpowiedniości (zasada korespondencji) – zasada dotycząca relacji pomiędzy dwiema teoriami fizycznymi, z których jedna jest uogólnieniem bądź rozszerzeniem drugiej, wcześniejszej (klasycznej) teorii. Termin zasada korespondencji jest używany w co najmniej dwóch znaczeniach: Nowa teoria musi wyjaśniać wszystkie obserwacje wyjaśniane przez starą, W pewnych warunkach równania teorii nowszej i ogólniejszej stają się identyczne z równaniami teorii starszej i szczególnej.

Przykłady Zasada odpowiedniości dotyczy m.in. zależności pomiędzy następującymi teoriami: szczególna teoria względności → mechanika klasyczna, ogólna teoria względności → newtonowska teoria grawitacji, mechanika kwantowa oraz wczesna teoria kwantowa → mechanika klasyczna, elektrodynamika kwantowa → elektrodynamika klasyczna, kinetyczna teoria gazów → termodynamika klasyczna, optyka falowa → optyka geometryczna.

Przykłady par teorii, które nie spełniają zasady korespondencji w ścisłym sensie, choć spełniają tę w szerszym sensie: teoria geocentryczna Ptolemeusza – heliocentryzm Kopernika, model Kopernika – model Keplera spełniający prawa Keplera, teoria flogistonu – współczesna teoria spalania, korpuskularna teoria światła Newtona – falowa teoria światła Younga i Fresnela, teoria cieplika – kinetyczna teoria gazów, teoria eteru Lorentza – szczególna teoria względności Einsteina.

Zasadę korespondencji spełniają też niektóre teorie, które zostały odrzucone lub które nie zostały sprawdzone: zmodyfikowana dynamika newtonowska → newtonowska teoria grawitacji, teoria Borna-Infelda → elektrodynamika klasyczna, grawitacja kwantowa → ogólna teoria względności, teorie wielkiej unifikacji → model standardowy.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Metodologia nauk przyrodniczych Kategoria:Fizyka