Charciabałda – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Myszyniec.
Położenie Miejscowość o rozproszonej zabudowie leży na Równinie Kurpiowskiej, w sąsiedztwie dużych kompleksów leśnych Puszczy Zielonej. Graniczy z rezerwatem przyrody Czarnia chroniącym starodrzew dawnych borów, gdzie można jeszcze zobaczyć kilka barci w sosnach z czasów, kiedy powszechnym zajęciem było tu bartnictwo. Przez wieś przepływa Kanał Charcibałda. mały|lewo|Kapliczka w Charciabałdzie (2024)
Historia Miejscowość tę założył w 1782, na mocy nadania gruntów osadnikowi Olendrowi, starosta ostrołęcki Antoni MałachowskiLudwik Krzywicki. Artykuły i Rozprawy. Tom 6. Kurpie..
Do miejscowości dochodziła bocznica leśna z Myszyńca i Wachu, a w 1921 wynotowano przystanek kolejowy Charcia Bałda. Bocznica na pewno istniała jeszcze w 1935. Nieopodal stacji znajdował się tartak.
mały|lewo|Jedna z drewnianych wiejskich chałup (2024) Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 wieś zamieszkiwało 214 osób, 209 było wyznania rzymskokatolickiego, a 5 mojżeszowego. Jednocześnie 209 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, a 5 żydowską. Było tu 35 budynków mieszkalnych. Miejscowość należała do parafii rzymskokatolickiej w Myszyńcu. Podlegała pod Sąd Grodzki w Myszyńcu i Okręgowy w Łomży; właściwy urząd pocztowy mieścił się w m. Czarnia.
W wyniku agresji III Rzeszy na Polskę we wrześniu 1939 tereny byłej gminy znalazły się pod okupacją niemiecką i do wkroczenia Armii Czerwonej weszła w skład Landkreis Scharfenwiese, Regierungsbezirk Zichenau III Rzeszy. mały|lewo|Tablica z nazwą miejscowości (2024) Nocą z 2 na 3 października 1944 wojska niemieckie wkroczyły do wsi w poszukiwaniu partyzantów, którzy ukryli się w kilku okolicznych wsiach z powodu zbyt dużego nagromadzenia wojsk niemieckich w strefie przyfrontowej. W zabudowaniach należących do Józefa Olendra w Charcibałdze ukrywał się dowódca IV Rejonu AK Myszyniec, Obwodu Ostrołęka, Okręgu Białystok komendant Kazimierz Stefanowicz „As”. Wraz z nim przebywał także Stanisław Stefanowicz „Nemo”, porucznik oddziału AK, dowódca kompanii Myszyniec. Kiedy Niemcy podpalili zabudowania na posesji gospodarza, u którego się ukrywali, Kazimierz Stefanowicz zdołał zbiec, ale Stanisław został zastrzelony i zginął na miejscu. Józef Olender najprawdopodobniej zginął w obozie koncentracyjnym Stutthof, choć brakuje dokumentacji potwierdzającej jego tam pobyt. Informacje o miejscu pobytu dowódców, Niemcy uzyskali od pochwyconego partyzanta Ryszarda Tokarskiego „Rysia”, od którego wymusili zeznania.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
Nazwa W 1880 podawano nazwę rozdzielną Charcia Bałda. Nieco starsza nazwa tej miejscowości to Charecobałd, którą podaje Oskar Kolberg w Mazowsze cz. IV. Mazowsze Stare. Kurpie, spotyka się również nazwę Charcibałda.
Demografia W XXI wieku wieś poważnie się wyludnia.
Liczba mieszkańców miejscowości w ciągu lat: 1827 – 63 przed 1880 – 227 1921 – 214 2011 – 364 2021 – 152
Zabytki Rejestr Narodowego Instytutu Dziedzictwa nie ujawnia żadnych zabytków na terenie miejscowości. W miejscowości znajdują się m.in. drewniane chałupy: nr 2 z pocz. XX wieku i nr 31 z poł. XIX wieku.
Religia Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Myszyńcu.
Nawiązania Bronisław Kazimierz Przybylski nazwę tej miejscowości zamieścił w tytule utworu w Czterech Nokturnach Kurpiowskich – pt. Ciemna noc nad Charcibałdą. O miejscowości tej także śpiewa np. zespół No To Co w piosence pt. Dokąd jedziecie Panie Michale?.
Przypisy
GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. Strona gminy, sołectwa
Opis parafii na stronie diecezji.
Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().
GUS. Wyszukiwarka TERYT.
Kategoria:Charciabałda