Eta Tyrmand (, Eta Majsiejeŭna Tyrmand; , Eta Moisiejewna Tyrmand; ur. 23 lutego 1917 w Warszawie, zm. 29 kwietnia 2008 w Mińsku) – białoruska kompozytorka pochodzenia polsko-żydowskiego.
Życiorys Jej ojciec był robotnikiem, matka zajmowała się domem. Ojciec i wujek śpiewali w chórze Wielkiej Synagogi na Tłomackiem. Eta Tyrmand początkowo uczyła się gry na fortepianie na prywatnych lekcjach, a później przez rok była uczennicą Szkoły Muzycznej im. Fryderyka Chopina w klasie Henryka Melcera. W 1938 r. ukończyła Konserwatorium Warszawskie na wydziale chóralnym u prof. Stanisława Kazury. W latach 1938–1939 pracowała w Prywatnej Szkole Tańca Artystycznego i Gimnastyki Rytmicznej Ruth Abramowitsch-Sorel, a także współpracowała z teatrami żydowskimi, improwizując na fortepianie podczas przedstawień.
Po wybuchu II wojny światowej, w 1939 r. wyjechała do Mińska, gdzie zamieszkała w internacie konserwatorium muzycznego i mogła kontynuować studia. Po zajęciu Mińska przez Niemców w czerwcu 1941 r. przeniosła się wraz z mężem, Izraelem Turszem (także Żydem polskiego pochodzenia), do Frunze. Prowadziła tam zespół muzyczny przy fabryce, chór w sierocińcu, akompaniowała na zajęciach baletowych i grała koncerty w szpitalach. Komponowała pieśni oraz muzykę instrumentalną.
W 1948 r. wróciła do Mińska i ponownie podjęła studia. W 1949 r. ukończyła Białoruskie Konserwatorium Państwowe w klasie fortepianu klasycznego, a w 1952 r. na wydziale kompozycji. W 1954 r. została członkinią Związku Kompozytorów Radzieckich i oficjalnie pierwszą kompozytorką w historii Białorusi. Przez prawie 40 lat kształciła młodych muzyków w Białoruskim Konserwatorium Państwowym.
Twórczość Eta Tyrmand komponowała głównie muzyką kameralną i chóralną.
Wybrane kompozycje Muzyka instrumentalna:
5 Preludiów na fortepian (1948) Wariacje na fortepian (1950) dwie Sonaty fortepianowe (1969 i 1980), trzy Sonaty na skrzypce i fortepian (1950, 1972, 1980), Sonata na altówkę i fortepian (1961), Improwizacja elegijna na skrzypce i fortepian (1989), dwa Koncerty fortepianowe (1952, 1956)
Muzyka wokalna obejmuje przede wszystkim utwory chóralne i cykle pieśni z tekstami Maksima Bahdanovicza, Federico Garcíi Lorki i innych.
Przypisy
Kategoria:Białoruscy kompozytorzy Kategoria:Polscy kompozytorzy Kategoria:Członkowie Związku Kompozytorów ZSRR Kategoria:Polscy pianiści Kategoria:Białoruscy pianiści Kategoria:Białoruscy Żydzi Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Mińskiem Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 2008