Bezirk Rożniatów – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Rożniatów.
Historia Bezirk Rożniatów utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Rożniatów objął obszar o wielkości 9,9 mil², zamieszkany przez 19.062 ludzi i podzielony na 19 gmin katastralnych, w tym jedno miasteczko (Rożniatów). Wszedł w skład cyrkułu stryjskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Był to region górski o bardzo podłużnych i stosunkowo wąskich wymiarach, sięgający na samym południu (przez gminę Perehińsko) po Zalitawię.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Rożniatów wszedł wtedy w skład nowych powiatów dolińskiego i kałuskiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 sierpnia 1878 i 1 stycznia 1888 częściowo zmieniono granice tych powiatówDz. U. Kr. z 1881, cz. 3, nr 18Dz. U. Kr. z 1887, Nr 53,
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Rożniatów w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Rożniatów (m)150002015doliński2Ceniawa z Demnią1088doliński3Duba757doliński4Dubszara222doliński5Janówka420doliński6Jasienowiec646doliński7Kniażowskie598doliński8Lecówka573doliński9Olchówka306doliński10Rypne513doliński11Rześniate351doliński12Łuhy z Podsuchem, Pokorylcem i Spasem60001706doliński13Perehińsko i Angełów630003517doliński14Strutyn Wyżny2000870doliński15Hołyń25001267kałuski1 stycznia 1888 włączono z powrotem do powiatu kałuskiego.16Tużyłów i Kotiatycze1500999kałuski17Swaryczów i Monaster45001764doliński18Krechowice3500898doliński19Broszniów1000523kałuski1 sierpnia 1878 włączono do powiatu dolińskiego. Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Rejon rożniatowski Rożniatów