Prawa człowieka, wyzwolenie i pojednanie: miejsca związane ze spuścizną Nelsona Mandeli () – obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO, obejmujący 14 miejsc w Południowej AfryceHuman Rights, Liberation and Reconciliation: Nelson Mandela Legacy Sites – wpis na liście światowego dziedzictwa UNESCO (ang.), dostęp 29.07.2024., historycznie związanych z oporem wobec apartheidu oraz walką o wyzwolenie i prawa obywatelskie dyskryminowanych grup ludnościowych kraju.
Przegląd Miejsce Opis Zdjęcie Lokalizacja University of Fort Hare, Healdtown, Lovedale, St Matthews Complex Ośrodki edukacyjne o szczególnym znaczeniu historycznym, mające swoje korzenie w działalności europejskich misjonarzy. Znajdują się w regionie, który na przestrzeni ponad 100 lat dotknięty był wojnami przeciwko ludności rdzennej (wojny Xhosa). Instytucje te wykształciły czołowe postacie Południowej Afryki, które uosabiały syntezę wartości zachodnich i afrykańskich. 200px Union Buildings Budynek rządu w Pretorii, zbudowany w 1910 roku jako symbol Unii Południowoafrykańskiej, początkowo siedziba represyjnych władz kolonialnych. Od 1994 roku symbol pojednania narodowego – siedziba demokratycznego rządu. 200px Sophiatown i District Six – miejsca pamięci wysiedleń Sophiatown w Johannesburgu i District Six w Kapsztadzie - symbole przymusowych wysiedleń rdzennej ludności i ustanowienia na tych terenach tzw. „białych stref”. 200px Kliptown (Plac Waltera Sisulu) i Karta Wolności Miejsce uchwalenia Karty Wolności przez Kongres Ludowy, z udziałem Afrykańskiego Kongresu Narodowego i innych ugrupowań przeciwnych apartheidowi. 200px Dom i muzeum Alberta Luthuliego; Howick – miejsce aresztowania Nelsona Mandeli; Pietermaritzburg – miejsca pojednania; Mandela Centre for Memory Albert Luthuli był pierwszym przywódcą Afrykańskiego Kongresu Narodowego i ruchu wyzwoleńczego, który zdobył międzynarodowe uznanie – otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla jako pierwszy Afrykanin w historii. Jego przywództwo inspirowało kolejne pokolenia działaczy na rzecz wyzwolenia. W swoim domu spędził większość późniejszych lat życia, przebywając w areszcie domowym. Gdy Nelson Mandela został aresztowany w 1962 roku w Howick, w ówczesnej prowincji Natal, wracał właśnie z konsultacji z Luthulim. Zatrzymanie Mandeli zapoczątkowało serię procesów, których kulminacją był proces w Rivonii. W jego wyniku Mandela spędził 27 lat w więzieniu.
Manaye Hall w Pietermaritzburgu była miejscem pierwszej poważnej próby zgromadzenia wszystkich sił politycznych Południowej Afryki, by osiągnąć pokojowe rozwiązanie konfliktu. Konflikt zakończył się dzięki negocjacjom i procesowi pojednania, o czym świadczą liczne miejsca pamięci w regionie Pietermaritzburga.
Życie i działalność pokolenia przywódców związanego z Nelsonem Mandelą ukazują zbiory zgromadzone w Mandela Centre for Memory. To miejsce opowiada historię Mandeli i promuje wartości, które reprezentował. Przechowywane są tam dokumenty, przemówienia i fotografie, które odzwierciedlają autentyczność i integralność wielu wydarzeń walki o wyzwolenie Południowej Afryki. Centrum stało się także miejscem spotkań przywódców z całego świata, wspólnie działających na rzecz wzmocnienia globalnej agendy praw człowieka i pojednania. Sąd Najwyższy (Palace of Justice) i proces w Rivonii (1963) Miejsce słynnego procesu Mandeli i innych członków Afrykańskiego Kongresu Narodowego. 200px Masakra w Sharpeville i Langa – miejsca pamięci Miejsca upamiętniające ofiary masakry w Sharpeville i masakry w Langa - krwawego stłumienia protestów przeciwko paszportyzacji w 1960 roku. Liliesleaf Farm Kryjówka aktywistów Afrykańskiego Kongresu Narodowego, skąd planowano pierwsze operacje zbrojne Umkhonto we Sizwe, wyznaczające przejście z biernego oporu do zbrojnych walk. 200px Vilakazi Street i Muzeum Hectora Pietersona Ulica, gdzie mieszkali Nelson Mandela i Desmond Tutu. Muzeum upamiętnia rewoltę w Soweto (1976), w tym śmierć Hectora Pietersona - dwunastoletniego ucznia, którego śmierć została uwieczniona na ikonicznym zdjęciu Sama Nzimy. Constitutional Hill i Komisja Prawdy i Pojednania Siedziba Trybunału Konstytucyjnego. Miejsce uwięzienia działaczy przed procesem o zdradę w 1956 roku - m.in. Nelsona Mandeli i Olivera Tambo. 200px Freedom Park i Waihoek Site Miejsce pamięci poległych w wojnach burskich, obu wojnach światowych i w okresie apartheidu. 200px Miejsca związane z Nelsonem Mandelą – Qunu, Mvezo, Mqekezweni Miejsca związane z życiem i działalnością Nelsona Mandeli. Miejsca związane z Stevem Biko i klinika Zanempilo Miejsca działalności przywódcy ruchu Black Consciousness.
Przypisy
Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Południowej Afryce Kategoria:Apartheid