Czastary – wieś w Polsce, w Kaliskiem, na ziemi wieluńskiej, w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, siedziba gminy Czastary.
Wieś królewska w starostwie wieluńskim w powiecie wieluńskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wiekuWojewództwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 65.
Położenie Czastary leżą na obszarze Wyżyny Wieluńskiej. Wieś położona jest 12 km na południowy wschód od Wieruszowa przy drodze Bolesławiec - Sokolniki. W pobliskim Józefowie znajduje się stacja kolejowa Czastary na linii kolejowej Wieluń–Kępno, na której zatrzymują się pociągi osobowe. thumb|240px|Ulica Wolności, wjazd do miejscowości od południa
Historia Wieś historycznie należy do ziemi wieluńskiej. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od XV wieku. Wymieniona w dokumencie zapisanym w 1403 w języku łacińskim jako Czastary, Czyestari, Czistari, Castari, Czaschary.
Wzmianka o młynie z 1461 r., a o sołtysie z 1462 r., kiedy wieś była własnością królewską w ramach starostwa wieluńskiego. Od początku XVI w. znajdowała się w rękach prywatnych. Pochodzenie nazwy miejscowości Czastary nie zostało wyjaśnione. Legenda wywodzi ją od słów "czas za stary". Inna wersja wskazuje na czeskie pochodzenie nazwy: cestary - robotnicy drogowi, służba drogowa.
W 1928 roku, w 10 rocznicę odzyskania niepodległości we wsi posadzono "Dąb Wolności".
Podczas okupacji niemieckiej, w 1943 roku, Niemcy wprowadzili dla wsi nazwę Wildenbach.
W nocy z 17 na 18 lutego 1946 roku na stacji kolejowej w Józefowie oddział NSZ Stanisława Panka "Rudego" opanował pociąg relacji Poznań-Katowice z żołnierzami Armii Czerwonej i WP. Zabito 9 czerwonoarmistów i chorążego WP. Ku czci zabitych w budynek miejscowej stacji kolejowej wmurowano 6 XI 1974 roku tablicę pamiątkową”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945” Sport i Turystyka 1988, , str..
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.
Oświata W końcu XVIII w. w Czastarach była szkoła elementarna pod kuratelą proboszcza miejscowej parafii. Pierwszy drewniany budynek szkoły wzniesiony był w 1869 r. i został rozebrany w 1905 r. Do 1922 r. szkoła w Czastarach była jednoklasowa. W latach 1948–1951 wzniesiono nowy budynek szkoły. W 2009 r. Szkole Podstawowej w Czastarach nadano imię Bohaterów Września 1939 roku. W latach 2004–2019 działał Zespół Szkół składający się ze Szkoły Podstawowej i Gimnazjum. We wsi znajduje się również Publiczne Przedszkole Samorządowe.
Instytucje publiczne We wsi działa Gminny Ośrodek Kultury. Istnieje również Muzeum Przyrodnicze prezentujące między innymi rozgwiazdy, muszle, kamienie, skorupiaki i monety. mały|304x304px|Fragment ekspozycji Muzeum Przyrodniczego (Gminny Ośrodek Kultury) w Czastarach w 2024 r.
Parafia rzymskokatolicka
W Czastarach znajduje się parafia pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Została utworzona w XIV wieku. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1460 roku. Obecny kościół został wzniesiony w 1847 roku w stylu klasycystycznym.
OSP Czastary W 1912 roku została założona jednostka ochotniczej straży pożarnej w Czastarach. W 2012 roku jednostka świętowała 100-lecie istnienia.
Przypisy
Bibliografia
Anders Paweł Województwo kaliskie (Państwowe Wydawn. Nauk., 1983) Stawski Antoni Kazimierz Monografia Czastar. GOK, Czastary, 1994. .
Linki zewnętrzne Czastary w Słowniku historyczno-geograficznym ziem polskich w średniowieczu www.zsczastary.edu.pl www.czastary.pl
Kategoria:Wsie starostwa wieluńskiego