Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Portugalii – lista miejsc w Portugalii wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Portugalię 11 września 1980 roku.

Obecnie (stan na 2025 rok) na liście znajduje się 17 obiektów, w tym 16 o charakterze dziedzictwa kulturowego i 1 o charakterze dziedzictwa naturalnego.

Na portugalskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Portugalia zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa, znajdują się 24 obiekty (stan na 2025 rok).

Mapa

Obiekty wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO Poniższa tabela przedstawia portugalskie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO: Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; Zdjęcie – ilustracja obiektu; Położenie – miasto, region; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok – rok wpisu na listę; Opis – krótki opis obiektu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ (wraz z kryteriami) Rok Opis 206 Historyczne centrum Angra do Heroísmo na AzorachCentral Zone of the Town of Angra do Heroismo in the Azores 150px|alt=Nadbrzeżne miasto z białymi domami i kościołami o czerwonych dachachPtTerceira KPt(iv, vi) 1983 Miasto zostało założone pod koniec XV wieku w okresie Wielkich Okryć Geograficznych. Przez 400 lat, aż do nadejścia parowców, służyło jako port zawinięcia dla statków płynących do Afryki równikowej oraz Indii Wschodnich i Zachodnich, a także z powrotem do Europy. Systemy obronne miasta obejmują forty São Sebastião i São João Baptista. Znajduje się tu kilka kościołów barokowych. Miasto zostało znacznie zniszczone w trzęsieniu ziemi w 1980 roku, ale od tego czasu zostało w dużej mierze odrestaurowane. 263 Klasztor Hieronimitów i Wieża Belém w LizbonieMonastery of the Hieronymites and Tower of Belém in Lisbon 150px|alt=Biała wieża w pobliżu morzaPtLizbona KPt(iii, vi) 1983 Zarówno klasztor, jak i wieża, położone w dzielnicy Belém w Lizbonie, wzdłuż rzeki Tag, są symbolicznie związane z Epoką Odkryć Geograficznych, kiedy to Portugalia badała świat. Klasztor został założony ku pamięci Henryka Żeglarza i miał służyć mnichom do modlitwy za króla i żeglarzy. Wieża (na zdjęciu) została zbudowana dla upamiętnienia podróży Vasco da Gamy i do ochrony portu. Oba budynki zostały wzniesione na początku XVI wieku w stylu manuelińskim. Niewielka korekta granic obiektu miała miejsce w 2008 roku. 264 Klasztor w BatalhaMonastery of Batalha 150px|alt=Gotycki kościółPtBatalha KPt(i, ii) 1983 Dominikański klasztor Batalha został zbudowany na początku XV wieku dla upamiętnienia portugalskiego zwycięstwa nad Kastylijczykami w bitwie pod Aljubarrotą w 1385 roku. Klasztor jest arcydziełem architektury gotyckiej, z późniejszymi dodatkami w stylu manuelińskim. Przez ponad dwa stulecia służył jako ważny ośrodek dla monarchii portugalskiej, jako miejsce, w którym określano charakterystyczne cechy sztuki narodowej. 265 Klasztor Zakonu Chrystusa w TomarzeConvent of Christ in Tomar 150px|alt=Chrześcijański budynek religijny z dzwonemPtTomar KPt(i, vi) 1983 Klasztor został założony w XII wieku jako twierdza Templariuszy. Gdy zakon został rozwiązany w XIV wieku, jego portugalska gałąź przekształciła się w Rycerzy Zakonu Chrystusa, który później wspierał portugalskie odkrycia morskie w XV wieku. Budowany przez kilka stuleci klasztor zawiera elementy architektury romańskiej, gotyckiej, manuelińskiej, renesansowej, manierystycznej i barokowej. 361 Historyczne centrum ÉvoryHistoric Centre of Évora 150px|alt=Ruiny klasycznej świątyni z kolumnamiPtÉvora KPt(ii, iv) 1986 Miasto Évora jest najlepszym przykładem miasta złotej ery Portugalii (ponieważ Lizbona została w dużej mierze zniszczona w trzęsieniu ziemi w 1755 roku). Miasto jest domem dla zabytków z różnych okresów, w tym świątyni rzymskiej (na zdjęciu), mauretańskich fortyfikacji oraz kościołów i pałaców zbudowanych po XV wieku, kiedy Évora stała się rezydencją portugalskich monarchów. Typową cechą miasta są bielone domy z XVI do XVIII wieku. Są one ozdobione malowanymi kaflami (azulejos) i kutymi balkonami. Zabytki Évory zainspirowały portugalską architekturę kolonialną w Brazylii kolonialnej. 505 Opactwo Cystersów w AlcobaçaMonastery of Alcobaça 150px|alt=Fasada kościoła zintegrowana z kompleksem białych budynków z czerwonymi dachamiPtAlcobaça KPt(i, iv) 1989 Cysterski klasztor został założony w XII wieku i stał się kulturalnym, religijnym i politycznym centrum regionalnym. Kościół i budynki klasztorne zostały zbudowane w XIII wieku w stylu gotyckim, natomiast fasada została odnowiona w XVIII wieku w stylu barokowym. Kuchnia również pochodzi z XVIII wieku. W kościele znajdują się bliźniacze grobowce króla Pedro I i Inês de Castro, z 1360 roku, które są doskonałymi przykładami gotyckich rzeźb nagrobnych. 723 Krajobraz kulturowy SintryCultural Landscape of Sintra 150px|alt=Widok z lotu ptaka na zamek z białą fasadą i pomarańczowymi dachamiPtSintra KPt(ii, iv, v) 1995 Krajobraz kulturowy położony jest w paśmie górskim Serra de Sintra. Do wybitnych obiektów należą Pałac Pena, zrujnowany klasztor przekształcony w zamek w eklektycznej kombinacji stylów, Pałac Narodowy (na zdjęciu), Quinta da Regaleira, Pałac Monserrate i Zamek Maurów. Parki przylegające do pałaców są domem dla kilku egzotycznych gatunków roślin. 755 Historyczne centrum Porto, most Ludwika I i Klasztor Serra do PilarHistoric Centre of Oporto, Luiz I Bridge and Monastery of Serra do Pilar 150px|alt=Metalowy most przez rzekę i centrum miasta zbudowane na zboczu wzgórzaPtPorto KPt(iv) 1996 Miasto Oporto, czyli Porto, leży u ujścia rzeki Douro. Pierwotnie osada handlowa fenicka, miasto było nieprzerwanie zamieszkane od czasów rzymskich. Zabytki w mieście pochodzą z różnych okresów: Katedra została zbudowana w stylu romańskim, kościół Santa Clara w stylu manuelińskim, a Pałac Giełdowy w stylu neoklasycystycznym. 866 Prehistoryczne stanowiska sztuki naskalnej w dolinie rzeki Côa i Siega Verde*Prehistoric Rock Art Sites in the Côa Valley and Siega Verde 150px|alt=Ryciny naskalne zwierząt, w tym koniaPtRegion Douro (Portugalia) i Siega Verde (Hiszpania) KPt(i, iii) 1998 (rozszerzenie 2010) Obiekt ten obejmuje dwa stanowiska z otwartymi rycinami naskalnymi. Portugalskie stanowisko, wpisane w 1998 roku, znajduje się w dolinie rzeki Côa. Hiszpańskie stanowisko Siega Verde zostało dodane jako rozszerzenie w 2010 roku. Ryciny, przedstawiające zwłaszcza zwierzęta (ponad 5000 postaci), były tworzone przez kilka tysiącleci, od górnego paleolitu do magdaleńskiego/Epipaleolitu (22 000 do 8000 p.n.e.). 934 Las wawrzynowy na MaderzeLaurisilva of Madeira 150px|alt=Stare drogi i przejścia między wioskami i innymi miejscami na Maderze, otoczone prehistorycznym lasemPtMadera PPt(ix, x) 1999 Lasy wawrzynowe Madery stanowią relikt typu lasu, który pokrywał duże obszary Europy Południowej od 40 do 15 milionów lat temu. Las składa się głównie z wiecznie zielonych drzew i krzewów o płaskich, ciemnozielonych liściach. Ekosystem ten, będący głównie lasem pierwotnym, jest domem dla wielu gatunków roślin i zwierząt, z których kilka jest endemitem. 1031 Historyczne centrum Guimarães i Strefa CourosHistoric Centre of Guimarães and Couros Zone 150px|alt=Pomnik przed zamkiemPtGuimarães KPt(ii, iii, iv) 2001 (rozszerzenie 2023) Guimarães, jako siedziba książąt, którzy ogłosili niepodległość w XII wieku, jest ważnym miastem w historii Portugalii. Służyło jako pierwsza stolica kraju. Rozwój średniowiecznego miasta odbywał się wokół zamku i kompleksu klasztornego. Między końcem XV a XVII wiekiem w historycznym centrum, które zostało dobrze zachowane, zbudowano szlacheckie domy i budynki miejskie. Specjalistyczne techniki budowlane rozwinięte w Guimarães w średniowieczu zostały przeniesione do portugalskich kolonii w Afryce i obu Amerykach. Strefa Couros z garbarniami została dodana w 2023 roku. 1046 Region winiarski Alto DouroAlto Douro Wine Region 150px|alt=Rzeka z tarasowymi winnicamiPtProwincja Trás-os-Montes e Alto Douro KPt(ii, iv, v) 2001 Dolina rzeki Douro i jej główne dopływy to krajobraz kulturowy, gdzie wino jest produkowane od około dwóch tysiącleci. Krajobraz został ukształtowany przez działalność człowieka, z tarasowymi winnicami, quintas (posiadłościami winiarskimi), drogami i kaplicami. Od połowy XVIII wieku najbardziej znanym produktem regionu jest wino porto. 1117 Krajobraz winnic na wyspie PicoLandscape of the Pico Island Vineyard Culture 150px|alt=Winnice z niskimi murkami zbudowanymi z głazów i morze w oddaliPtWyspa Pico KPt(iii, v) 2004 Produkcja wina na wyspie Pico rozpoczęła się w XV wieku. Aby chronić farmy i winnice przed wiatrem i słoną wodą, rolnicy zbudowali sieć długich kamiennych murów na całej wyspie. Budynki związane z winiarstwem obejmują dworki z początku XIX wieku, piwnice winne, porty i kościoły. Produkcja wina na wyspie osiągnęła szczyt w XIX wieku, a następnie spadła. W XXI wieku kontynuowana jest na mniejszą skalę. 1367 Miasto garnizonowe Elvas i jego fortyfikacjeGarrison Border Town of Elvas and its Fortifications 150px|alt=Wały obronne ElvasPtElvas KPt(iv) 2012 Miasto Elvas położone jest blisko granicy z Hiszpanią. Portugalia odzyskała niepodległość od Hiszpanii w 1640 roku, a wokół miasta zbudowano złożony system fortyfikacji bastionowych z suchymi fosami (gwiaździsty fort). Został zaprojektowany przez holenderskiego jezuickiego księdza Joannesa Cieremansa zgodnie z najnowszymi holenderskimi trendami obronnymi. Obiekt obejmuje również Nossa Senhora da Graça Fort z XVIII wieku oraz Amoreira Aqueduct z XVI wieku. Niewielka korekta granic obiektu miała miejsce w 2013 roku. 1387 Uniwersytet w Coimbrze – Alta i SofiaUniversity of Coimbra – Alta and Sofia 150px|alt=Dziedziniec pałacu, budynki uniwersyteckiePtCoimbra KPt(ii, iv, vi) 2013 Uniwersytet w Coimbrze został założony pod koniec XIII wieku na wzgórzu z widokiem na miasto (Alta). W 1537 roku przeniósł się do Pałacu Królewskiego Alcáçova, a później rozwinął szereg kolegiów. Służył jako wzór dla uniwersytetów w świecie luzafońskim. Miasto Coimbra jest silnie splecione z uniwersytetem. Niektóre z kluczowych budynków to XII-wieczna Stara Katedra w Coimbrze, barokowa Biblioteka Joanina, Chapel of São Miguel oraz kolegia wzdłuż ulicy Sofia w mieście. Niewielka korekta granic obiektu miała miejsce w 2019 roku. 1573 Pałac królewski w Mafrze, bazylika, klasztor, ogród Cerco i Park Łowiecki (Tapada)Royal Building of Mafra – Palace, Basilica, Convent, Cerco Garden and Hunting Park (Tapada) 150px|alt=Ogromny budynek z żółtą fasadą i dwoma dzwonnicami pośrodkuPtMafra KPt(iv) 2019 Monumentalny kompleks pałacowy w Mafrze został zlecony na początku XVIII wieku przez króla Jana V. Kompleks obejmuje bazylikę, pałace królewskie, klasztor i bibliotekę. Został zbudowany w stylu barokowym włoskim, w szczególności inspirowany architekturą Rzym. Obiekt obejmuje również Ogród Cerco, przylegający do pałacu, oraz królewskie tereny łowieckie. 1590 Sanktuarium Dobrego Jezusa w BradzeSanctuary of Bom Jesus do Monte in Braga150px|alt=Misternie zdobione schody prowadzące do kościoła na wzgórzuPtBraga KPt(iv) 2019 Sanktuarium położone jest na zboczach góry Espinho nad Bragą i jest przykładem miejsca pielgrzymkowego na świętej górze. Główne budynki zostały zbudowane w stylu barokowym, najbardziej emblematyczne są Schody Pięciu Zmysłów (na zdjęciu).

Obiekty na portugalskiej Liście Informacyjnej UNESCO Poniższa tabela przedstawia obiekty na portugalskiej Liście Informacyjnej UNESCO: Obiekt – polska nazwa obiektu wraz z jej angielskim oryginałem na portugalskiej Liście Informacyjnej; Zdjęcie – ilustracja obiektu; Położenie – miasto, region; współrzędne geograficzne;