mały|373x373px|Dokument z 2 listopada 1415, którym książę mazowiecki Janusz I Starszy poświadcza sprzedaż części wsi Czajkowo w dystrykcie zakroczymskim, Biblioteka Książąt Czartoryskich, sygn. 313 Perg. Prawo wieczności – prawo dokonywania wpisów transakcji przenoszących własność nieruchomości (wieczystych) do staropolskich akt sądowych. Przysługiwało co do zasady sądom ziemskim, jako kontynuacji sądownictwa monarszego w poszczególnych ziemiach, oraz niektórym sądom grodzkim. W Wielkopolsce ze względu na silną pozycję starosty generalnego sądy ziemskie i grodzkie konkurowały o wyłączność prawa do przyjmowania rezygnacji jeszcze w XVI w.A. Gąsiorowski, Tak zwane prawo wieczności w dawnej Polsce, "Czasopismo Prawno-Historyczne" t. XXII, z. 2, 1970, s. 31-58. Miało ono fundamentalne znaczenie dla staropolskiej instytucji hipoteki, wprowadzonej konstytucją sejmową "O ważności zapisów" w 1588. Wpis do ksiąg grodzkich, które nie posiadały prawa wieczności musiał być przeniesiony do właściwych terytorialnie ksiąg wiecznych w ciągu roku i sześciu tygodni pod rygorem utraty mocy prawnej całej transakcji. Przyznawanie sądom grodzkim prawa wieczności było procesem, który zakończył się dopiero w połowie XVII w. Stało się jednym z powodów upadku sądownictwa ziemskiego, ponieważ akta ziemskie były dostępne dla zainteresowanych jednie podczas kadencji sądowych (roczków) oraz tzw. leżenia ksiąg, poprzedzającego zazwyczaj o kilka tygodni rozpoczęcie sądów.
Przypisy
Bibliografia
Gąsiorowski A., Tak zwane prawo wieczności w dawnej Polsce, "Czasopismo Prawno-Historyczne" t. XXII, z. 2, 1970, s. 31-58. Zdrójkowski Z., Ziemskie prawo prywatne, [w:] Historia państwa i prawa Polski, t. II. Od połowy XV wieku do r. 1795, red. J. Bardach, wyd. 2, Warszawa 1966, s. 273-299.
Kategoria:Sądownictwo I Rzeczypospolitej Kategoria:Sądownictwo Polski średniowiecznej