Bourkou Louise Kabo (ur. 5 lipca 1934 w Sarh, zm. 13 czerwca 2019) – czadyjska polityczka. Pierwsza kobieta wybrana do Zgromadzenia Narodowego Czadu, w którym zasiadała od 1962 roku do jego rozwiązania w 1964 roku przez prezydenta Czadu François Tombalbaye’a. Wiceprzewodnicząca parlamentu w latach 1991–1995 i delegatka na konwencję konstytucyjną.
Życiorys Młodość, edukacja, kariera zawodowa i działalność polityczna Urodziła się w południowej części Czadu w mieście Sarh. Jej rodzice, Kabo Koutou Kilagui oraz Zara Lawassi (Kilagui), byli muzułmanami z grupy etnicznej należącymi do różnych klanów, oboje zmarli młodo – ojciec (pracujący w państwowej firmie telekomunikacyjnej i pocztowej) zaledwie 40 dni po jej narodzinach. Dorastała w departamencie Bagirmi w regionie Szari-Bagirmi. Po śmierci ojca, matka zabrała ją do Ndżameny, stolicy kraju, aby mogła uczyć się we francuskiej szkole. Jej matka była krytykowana przez środowiska muzułmańskie za wybór edukacji w stylu zachodnim, była jednak zdeterminowana, aby chociaż jedno z jej dzieci otrzymało formalną edukację. Zara Kilagui zmarła w 1942, a Bourkou została sierotą w wieku 8 lat. Opłaty za jej edukację były ponoszone przez członków jej dalszej rodziny, zgodnie z życzeniem jej matki.
Na początku swojej kariery zawodowej, wraz z całą swoją rodziną, dołączyła do Czadyjskiej Partii Postępu (fr. , w owym czasie zarządzaną przez François Tombalbaye’a. Kabo po raz pierwszy spotkała Tombalbaye’a w 1942, kiedy jej rodzina zwróciła się do niego o pomoc w ochronieniu kobiety przed procedurą okaleczenia żeńskich narządów płciowych. W 1962 PPT wybrało ją jako jedną z kandydatek w . Została pierwszą kobietą w historii kraju wybraną do parlamentu. Wspominała, że jej opinia była respektowana w parlamencie. Wspierała autorytarne zapędy Tombalbaye’a i jego administracji. Po rozwiązaniu przez niego parlamentu pozostała bardzo aktywną członkinią PPT.
Gdy we wczesnych latach 70. Tombalbaye rozpoczął w kraju rewolucję kulturową (podobnej do tej przeprowadzanej przez Mobutu Sese Seko w Zairze), Kabo odwróciła się od niego. Była przeciwniczką decyzji, która nakazała obowiązkowe obrzezanie wszystkich mężczyzn w kraju. Gdy Tombalbaye został zabity w trakcie rewolucji w 1975, Kabo kontynuowała pracę w ministerstwie edukacji do 1977. Podczas wojny domowej w 1979 uciekła ze stolicy do Doby, małego miasta na południu kraju; podczas ucieczki utraciła cały dobytek. Gdy w 1982 władzę przejął Hissène Habré, uciekła do Republiki Środkowoafrykańskiej. Utrzymywała się z handlu żywnością w Bangi. Została również dyrektorką szkoły, do której swoje dzieci wysyłał André Kolingba. W 1987 przeprowadziła się do Francji jako uchodźczyni polityczna. W Europie poświęciła się edukacji dzieci z niepełnosprawnościami.
Powróciła do kraju w 1991, gdy władzę przejął Idriss Déby. Była członkinią organu, który miał za zadanie napisanie tekstu nowej konstytucji kraju. W latach 1991–1995 pełniła funkcję wiceprzewodniczącej parlamentu kraju. Po 2000 założyła komitet paralimpijski, którego była przewodniczącą.
Życie prywatne, pozostała działalność i śmierć W 1951 wyszła za mąż za nauczyciela, Juliena Djasgarala. Rozwiedli się, gdyż ten nie aprobował zaangażowania swojej żony w działania polityczne. W późniejszych latach Kabo wspominała go jako niewspierającego ją alkoholika. Doczekali się siódemki dzieci. Jej drugi mąż, Alphonse Ndoyengar Nodjimbang, był ministrem edukacji w administracji François Tombalbaye’a. Zmarła 13 czerwca 2019.
Przypisy
Kategoria:Parlamentarzyści Kategoria:Urodzeni w 1934 Kategoria:Zmarli w 2019 Kategoria:Czadyjscy politycy