Darzlubie (, także jako Darżlubie; kaszb. Darżlëbié) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck. Leży na Kępie Puckiej i na północno-wschodnim krańcu Puszczy Darżlubskiej. Ma status sołectwa.
Wieś Opactwa Cystersów w Oliwie w powiecie puckim województwa pomorskiego w II połowie XVI wiekuMapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w.: rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 103.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
Historia Pierwsze wzmianki o Darzlubiu pochodzą z roku 1296 jako „Darsolube” – własność rycerza Radosława ze Strugi. W 1300 roku rycerz Radosław sprzedał Darzlubie wraz z kilkoma okolicznymi wsiami rycerzowi, nazwanemu w przekazie z 1300 roku miles de Darsolube. W roku 1333 Darzlubie otrzymali cystersi oliwscy od Krzyżaków w zamian za posiadłości w Swornigaciach. Wieś należała do Cystersów do 1772 roku. Według przekazu z 1773 roku we wsi mieszkało 28 osób. W 1920 roku w Darzlubiu było ponad 100 gospodarstw, w których mieszkało około 800 osób. Przed 1920 wieś nosiła nazwę niemiecką DarslubWedług dr. F. Lorentza „Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem” () ()..
Nazwa Nazwa miejscowości utworzona od nazwy osobowej *Darżelub (pomorskie imię nie poświadczone w źródłach) za pomocą dzierżawczego przyrostka *-je – „własność Darżeluba”. Pierwszy człon tego imienia ma dawną formę stopnia wyższego od przymiotnika *dorgъ, znaczącego drogi, przyjmującego pomorską postać darże- (droższy), zaś człon drugi pochodzi od czasownika *lubiti.
Formy nazwy stosowane do czasu odzyskania przez Polskę niepodległości po I wojnie światowej: Darsolubie (1300) Darselube, Darsilube, Darsollub (1333) Darselub (1342) Daczelub (1534) Darliup (1570) Darzlub (1627) Darzlubie (1682) Darzlub (1789) Darzlubie, Darszlub (1879) Darzlub (1880) niem. Darslub (1893Karte des Deutschen Reiches 1:100 000 – Generalstabskarte – 046 Neustadt a. d. Rheda; Königlich-Preussische Landesaufnahme 1893., 1914Übersichtskarte von Mitteleuropa 1:300 000 – P55 Stolp; Königlich-Preussische Landesaufnahme 1914.)
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości nazwa miejscowości funkcjonowała zarówno w zapisie Darzlubie, jak i Darżlubie. W wykazie nazw miejscowości opublikowanym przez Główny Urząd Statystyczny po spisie powszechnym z 1921 roku miejscowość widnieje pod nazwą Darzlubie. Ta sama nazwa wymieniona została w wykazie miejscowości opracowanym w latach 30. pod kierunkiem Tadeusza Bystrzyckiego. Na mapach topograficznych Wojskowego Instytutu Geograficznego początkowo także stosowany był zapis Darzlubie – nazwa w tej postaci znalazła się na mapach z 1923Mapa Operacyjna Polski 1:300 000, 33 Stolp (Slupsk), Wojskowy Instytut Geograficzny, 1923.Mapa Taktyczna Polski 1:100 000, Pas 30 Słup 26 Wejherowo; Wojskowy Instytut Geograficzny, 1923. i 1927 rokuMapa Taktyczna Polski 1:100 000, Pas 30 Słup 27 Gdynia; Wojskowy Instytut Geograficzny, 1927., jednak na mapach późniejszych stosowano zapis Darżlubie – nazwa w tej postaci znalazła się na mapach z lat 1931Mapa Taktyczna Polski 1:100 000, Pas 29,30 Słup 27 Gdynia; Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa 1931., 1934Mapa Operacyjna Polski 1:300 000, 34 Gdynia-Gdańsk, Wojskowy Instytut Geograficzny, 1934., 1936Mapa Operacyjna Polski 1:300 000, 33 Wejherowo-Słupsk, Wojskowy Instytut Geograficzny, 1936., 1937Mapa Taktyczna Polski 1:100 000, Pas 30 Słup 26 Wejherowo; Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa 1937.Mapa Szczegółowa Polski 1:25 000, Pas 30-Słup 26-C Darżlubie, Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa 1937. i 1938Mapa Taktyczna Polski 1:100 000, Pas 29,30 Słup 27 Gdynia; Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa 1938..
Po wybuchu II wojny światowej miejscowości przywrócono dawną nazwę niemiecką Darslub, którą w roku 1942 lub 1943 zmieniono na Darpstedt. Po zakończeniu wojny w dalszym ciągu istnieje dualizm nazewniczy. W 1980 roku nazwa w formie Darzlubie została potwierdzona jako urzędowa, w tej formie powtórzona została w Wykazie urzędowych nazw miejscowości i ich części z 2012 rokuRozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ., a wcześniej pojawiła się w Spisie miejscowości PRL z 1967 roku. Nazwa w formie Darżlubie wymieniona za to została w wykazie Nazwy geograficzne Rzeczypospolitej Polskiej z 1991 roku, opracowanym przez Komisję Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, pojawia również na mapach topograficznych wydawanych przez Głównego Geodetę Kraju (1:10 000Mapa topograficzna Polski 1:10 000, ark. N-34-37-D-c-4 Połczyno, Główny Geodeta Kraju, Warszawa 2000., 1:25 000Mapa topograficzna Polski 1:25 000, ark. 305.33 Puck, Główny Geodeta Kraju, Warszawa 1983., 1:50 000Mapa topograficzna Polski 1:50 000, ark. N-34-37-D Puck, Główny Geodeta Kraju, Warszawa 2001., 1:100 000Mapa topograficzna Polski 1:100 000, ark. 81.05.1 Gdynia, Główny Geodeta Kraju, Warszawa 1981.), a także na topograficznych mapach wojskowych (np. 1:50 000 z 1987 rokuMapa topograficzna Polski 1:50 000, ark. N-34-37-D Puck, Sztab Generalny Wojska Polskiego, 1987., 1:100 000 z 1994 rokuMapa topograficzna Polski 1:100 000, ark. N-34-37/38 Władysławowo, Zarząd Topograficzny Sztabu Generalnego, Państwowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne, Wojskowe Zakłady Kartograficzne, Warszawa 1994. i 1:200 000 z 1995 rokuMapa topograficzna Polski 1:200 000, ark. N-34-VII/VIII Puck i Gdańsk, Sztab Generalny Wojska Polskiego, Warszawa 1995.), na mapach turystycznych (np. mapie PPWK z 2004 rokuZiemia Kaszubska. Mapa turystyczna 1:100 000, Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, Warszawa 2004.) i w innych publikacjach (np. w Polsko-kaszubskim słowniku nazw miejscowych i fizjograficznych z 2006 roku).
Od nazwy miejscowości nazwane zostały lasy: Puszcza Darżlubska (Puszcza Darzlubska) i Lasy Oliwsko-Darżlubskie, a także rezerwat przyrody Darzlubskie Buki i Darżlubskie Źródliska.
Zabytki Zabytki Darzlubia to: Przydrożna kapliczka św. Rozalii (patronki Darzlubia) z I poł. XIX wieku Kilka domów o konstrukcji szkieletowej
Inne Na zachód od Darzlubia znajduje się śródleśny rezerwat przyrody Darżlubskie Buki. Od nazwy Darzlubie wzięły nazwę nocne marsze na orientację „Darżlub” organizowane od roku 1976 przez Studenckie Koło Przewodników TurystycznychFranciszek Mamuszka, Ziemia Pucka, Warszawa, PTTk „Kraj”, 1989, . W 1880 roku odkryto na terenie Darzlubia grób skrzynkowy z IV wieku p.n.e.
Zobacz też Aglomeracja trójmiejska Groty Mechowskie Wielka Piaśnica Starzyno Werblinia
Przypisy Wykaz ilościowy mieszkańców. Liczba mieszkańców w dn. 30.06.2026 Strona gminy, sołectwa GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Linki zewnętrzne
Kategoria:Darzlubie Kategoria:Wsie cystersów oliwskich (województwo pomorskie)