Ochotnicza Straż Pożarna w Braniewie – jednostka oddziału powiatowego ZOSP RP w Braniewie, należąca do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSR-G).
Historia lewo|mały|Wieża strażacka z 1920, funkcjonująca jeszcze w okresie powojennym mały|Pierwszy pojazd OSP – sikawka konna Ochotnicza Straż Pożarna w Braniewie (Freiwillige Feuerwehr Braunsberg) została powołana po raz pierwszy w 1890 rokuZeszyty Historyczne Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Z Dziejów Ochotniczych Straży Pożarnych. Studia i artykuły. T. 9, s. 114. W 1920 powstała nowa strażnica-remiza oraz wieża strażacka, wybudowane przy Werftplatz nad Pasłęką, w tym samym miejscu, co współczesna siedziba PSP. Ze względu na brak trwalszych materiałów budowlanych obie konstrukcje wykonane zostały z drewnaBericht über die Verwaltung und den Stand der Gemeinde-Angelegenheiten der Stadt Braunsberg umfassend das Kalenderjahr 1920, s. 1031, skan 630. Wojenną pożogę przetrwała tylko wieża strażacka, remiza spłonęła podczas działań wojennych.
Po II wojnie światowej Ochotnicza Straż Pożarna w Braniewie została sformowana 20 lutego 1946 roku, jako pierwsza formacja straży pożarnej w powiecie braniewskim. Jej pierwsza siedziba mieściła się przy ul. Kościuszki 78, tam przydzielono jej na terenie przedwojennej garbarni świetlicę oraz starą stodołę, służącą jako remiza, tu również zamontowano pierwszą elektryczną syrenę strażacką. Jako pierwsze wyposażenie OSP otrzymała 12 wiader. Pierwszym pojazdem strażaków był znaleziony w małej wsi Ronin koło Fromborka wóz-sikawka, ukryty tam w stogu siana (na zdjęciu). Sikawkę tę przewieziono do Braniewa i doprowadzono do stanu używalności, współcześnie stoi ona jako eksponat pod wiatą przy budynku PSP. Następnie sprzęt strażacki był uzupełniany o znajdowane poniemieckie węże i prądownice. Strażacy OSP od początku realizowali ćwiczenia na placu w miejscu przedwojennej spalonej remizy, i tam też wkrótce otrzymali od urzędu miasta wyznaczone miejsce na nową siedzibę, gdyż Zakłady Garbarskie w Braniewie żądały zwrotu jej obiektówZ kart historii braniewskiej Ochotniczej Straży Pożarnej – cd., Nasz Tygodnik. Gazeta Braniewska, 19 kwietnia 1996 r., s. 10, 19.
W 1947 Zarząd Wojewódzki ZOSP w Olsztynie przydzielił OSP motopompę Silesia o wydajności 400 l/min, w 1948 sprzęt wzbogaciła tzw. drabina Szczerbowskiego. Również w tym samym roku, w dniu 4 czerwca, miało miejsce przekazanie w Olsztynie dla OSP w Braniewie motopompy Worthington Simpson ARP250 o wydajności 800 l/min, na przyczepie, jednej z dwudziestu sprowadzonych wówczas dla straży pożarnych przez rząd RP z AngliiStrażactwo olsztyńskie otrzymało 20 nowych motopomp z przyczepkami, Gazeta Strażacka : organ Głównego Związku Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. R. 10, 1948 nr 9=18 (15 VI), s. 14.
W 1949 zapadła decyzja o budowie dla OSP przy placu Strażackim nowej remizy strażackiej w miejscu przedwojennej. Wiosną 1952 ukończona została budowa remizy, wykonanej w dużym stopniu w ramach czynu społecznego. W tym roku nastąpiła przeprowadzka i oddanie garbarni zajmowanych przez straż pomieszczeń znajdujących się na jej terenieZ kart historii braniewskiej Ochotniczej Straży Pożarnej – cz. III., Nasz Tygodnik. Gazeta Braniewska, 26 kwietnia 1996 r., s. 10–11.
Z dniem 1 kwietnia 1950, na mocy uchwalonej przez Sejm PRL ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji, utworzono w Braniewie Komendę Powiatową Straży Pożarnych, która odciążyła w zadaniach ratowniczych OSP. Od tego czasu działalność OSP mogła się bardziej koncentrować na aktywnościach szkoleniowych, kulturalno-oświatowych oraz na pracy z młodzieżą. W maju 1952 przy OSP powstała pierwsza Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza, jej pierwszym opiekunem został druh Jan Zieliński, w latach 1990–1996 prezes OSPOchotnicze Straże Pożarne na Warmii i Mazurach: historia, tradycja, organizacja. Praca zbiorowa, Olsztyn 2013, s. 200.
23 stycznia 1963 wielkim wydarzeniem, jak na tamte lata, stał się zakup do świetlicy OSP czarno-białego 17-calowego telewizora „Szmaragd 901”. Były to czasy, gdy mało kto posiadał w domu odbiornik telewizyjny, toteż ten fakt stanowił dodatkowy czynnik wpływający na wzrost zainteresowania i przyciągający młodzież do tej organizacji.
W 1978 OSP otrzymała samochód bojowy, który zwiększył znacznie jej taktyczno-operacyjne możliwości działania.
W 1982 przy OSP utworzona została orkiestra dęta. Chociaż próby jej formowania były już czynione w latach poprzednich, jednak na drodze stał brak własnych instrumentów. Dopiero w roku 1982 problem ten został rozwiązany, gdy władze miasta zakupiły ze środków własnych potrzebny strażackiej orkiestrze dętej sprzęt. Jej kapelmistrzem przez cały czas pozostawał Marian Urbanowicz, pracownik PKP, a jednocześnie członek OSP. 22 maja 1983 miał miejsce pierwszy oficjalny występ orkiestry podczas prezentacji zespołów artystycznych w Pieniężnie w ramach obchodów „Święta Ludowego”. Braniewska orkiestra dęta odnosiła spore sukcesy, m.in. zdobyła I miejsce w 1983 na przeglądzie wojewódzkim, III miejsce w 1984 na ogólnopolskim przeglądzie orkiestr dętych w Ciechocinku i również III miejsce w 1988 na międzywojewódzkim przeglądzie orkiestr dętych w Siemiatyczach. Liczba członków orkiestry dochodziła do 20 osób, najstarszy z nich, Adam Węgrzynowski, miał 83 lata. Orkiestra zakończyła działalność w 1996 rokuJest w orkiestrach dętych jakaś siła... IKAT. Ilustrowany Kurier Terenowy nr 9 (156), 7–13 marca 1995 r., s. 1Z kart historii braniewskiej Ochotniczej Straży Pożarnej – cd. Nasz Tygodnik. Gazeta Braniewska, 3 maja 1996 r., s. 19.
W 2001 OSP otrzymała nową remizę strażacką, którą utworzono na bazie pomieszczeń po byłych garażach i magazynach, które przekazał komendant wojewódzki PSP. W 2002 rozpoczęto prace nad włączeniem OSP do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. W 2005 OSP w Braniewie weszła w skład Krajowego Systemu Ratowniczo-GaśniczegoBraniewo. 60 lat Ochotniczej Straży Pożarnej. Minęło jak jeden dzień [w:] IKAT. Gazeta Braniewska, 12 maja 2006, s. 10.
Od 1996 prezesem OSP w Braniewie jest druh Jerzy Welke.
Tradycyjnie, co roku, z okazji Dnia Strażaka organizowany jest już od lat 60. XX w. przejazd ulicami Braniewa wozów ratowniczo-gaśniczych i pojazdów strażackich OSP i PSP.
Sztandary OSP w Braniewie lewo|mały|Pierwszy sztandar OSP w Braniewie|300x300pxW grudniu 1947 na walnym zebraniu Ochotniczej Straży Pożarnej podjęto decyzję o utworzeniu fundacji sztandaru OSP. Od początku 1948 rozpoczęto zbiórkę pieniędzy na ten cel, m.in. organizowano zabawy taneczne, z których dochód przeznaczony był na sztandar. Zbiórka trwała pół roku i już w lipcu 1948 złożone zostało do Pracowni Ornamentacyjnej w Bydgoszczy zamówienie na uszycie sztandaru. Na jego prawej stronie umieszczone zostało przedstawienie rycerza w zbroi, tj. św. Floriana, patrona strażaków. Postać trzyma wiadro, z którego wylewa wodę na pokryty czerwoną dachówką dach palącego się domu. W otoku przedstawienia umieszczono napis „PATRONIE STRAŻAKÓW DOPOMÓŻ NAM W PRACY”. Na drugiej stronie sztandaru (widocznej na zdjęciu) umieszczony został hełm strażacki, pod którym znajdowała się drabina skrzyżowana z bosakiem. W otoku przedstawienia napis „OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W BRANIEWIE”, powyżej data „20 II 1946”. Sztandar został uroczyście nadany i wręczony OSP w Braniewie 20 listopada 1949. Wręczenia dokonał wicestarosta Olszewski. Po odsłonięciu sztandaru oddziały straży pożarnych z plutonem honorowym Wojska Polskiego na czele przemaszerowały ulicami miasta. Następnie przeprowadzono pokazy ćwiczeń straży pożarnych z powiatu oraz Przemysłowej Straży PożarnejOdsłonięcie sztandaru w Braniewie, Gazeta Strażacka : organ Głównego Związku Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. R. 11, 1949 nr 24 (15 XII), s. 11.
Jednak już w 1963 roku ten – najstarszy zresztą w województwie – sztandar OSP, ze względu na wizerunek Świętego Floriana, który nie pasował do socjalistycznego światopoglądu, został uznany za „nietypowy” i na wniosek Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnej w Olsztynie wycofany i przekazany do Muzeum Pożarniczego w Olsztynie (następnie, w 1979, przekazano go do sali historii i tradycji KW SP w Elblągu)[s://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/publication/120801/edition/112490/content Strażak. Czasopismo Związku OSP, 1–15 kwietnia 1979 nr 7=531 [właśc. 631] (1-15 IV), s. 19]. Drugi sztandar OSP, już „typowy”, powstał bez udziału strażaków, sfinansowano go z funduszu Powiatowej Rady Narodowej w Braniewie. Nie znalazła się na nim postać św. Floriana, również napis zmieniono na bardziej odpowiadający politycznie ofiarodawcom: „OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W BRANIEWIE W SŁUŻBIE OJCZYZNY LUDOWEJ”. Jego uroczyste wręczenie nastąpiło 25 sierpnia 1963 na miejskim stadionie sportowym. Sztandar prezesowi OSP, dh. Tadeuszowi Liskowi, wręczył przewodniczący prezydium Powiatowej Rady Narodowej Jerzy Grelewski.
W maju 1989 podczas obchodów Dnia Strażaka OSP w Braniewie został zwrócony jej pierwszy sztandar, który dotąd znajdował się w sali tradycji Wojewódzkiej Straży Pożarnej w Elblągu.
W październiku 2001 ze składek samych strażaków ufundowano nowy sztandar Ochotniczej Straży Pożarnej w Braniewie z przywróconym wizerunkiem św. Floriana, patrona strażakówBraniewo. Jubileusz Ochotniczej Straży Pożarnej. Medale dla najlepszych [w:] IKAT. Gazeta Braniewska, 26 października 2001 r., s. 4.
Przypisy
Kategoria:Braniewo Braniewo