Domy Spółdzielni Budowlanej Urzędników Państwowych i Komunalnych w Katowicach – zespół szeregowych budynków mieszkalnych w Katowicach, położony w kwartale ulic M. Szeligiewicza, T. Kościuszki, Różanej i Narcyzów, na obszarze dzielnicy Śródmieście. Utrzymywane są one w stylu narodowym, według projektu Mariana Łobodzińskiego i Józefa Krzemińskiego.

Historia mały|lewo|Kompleks domów w lipcu 2006 roku

Domy w kwartale ulic M. Szeligiewicza, T. Kościuszki, Różanej i Narcyzów w Katowicach zostały wzniesione przez Spółdzielnię Budowlaną Urzędników Państwowych i Komunalnych Województwa Śląskiego, a to: Sądu, Nauczycieli, Cła i Policji.

W latach 1926–1928 powstały budynki przy ulicy M. Szeligiewicza 1 oraz ulicy T. Kościuszki 60, 62, 64, 66 i 68 według projektu Mariana Łobodzińskiego, natomiast w latach 1928–1930 wzniesiono kolejne budynki przy ulicy T. Kościuszki 70 i 72 oraz przy ulicach Różanej i Narcyzów według projektu Józefa Krzemińskiego. Domy te wzniosło Zjednoczone Przedsiębiorstwo Budowlane z Mysłowic.

W domach tych zamieszkała m.in. rodzina Rymerów – pod nr. 62 wdowa po Józefie Rymerze, a pod nr. 64 Karol Rymer. W domu przy ulicy M. Szeligiewicza 1, aż do swojej śmierci w 1954 roku, mieszkał Stanisław Ligoń.

Spółdzielnia Budowlana Urzędników Państwowych i Komunalnych w 1931 roku została rozwiązana.

W 1935 roku, przy ulicy T. Kościuszki 68 mieściła się szkoła prywatna im. św. Jadwigi.

Charakterystyka mały|lewo|Zespół domów Spółdzielni Budowlanej Urzędników Państwowych i Komunalnych od strony południowo-zachodniej (2026)

Domy Spółdzielni Budowlanej Urzędników Państwowych i Komunalnych to zespół szeregowych budynków mieszkalnych, znajdujących się przy ulicy M. Szeligiewicza 1, ulicy T. Kościuszki 60, 62, 64, 66, 68, 70 i 72, ulicy Różanej 2 i 4 oraz ulicy Narcyzów 3 i 5 w Katowicach, na obszarze dzielnicy Śródmieście.

Są to obiekty murowane z cegły i tynkowane, zwieńczone dwuspadowymi dachami. Wszystkie te budynki mają trzy kondygnacje nadziemne i jedną podziemną.

Modernistyczne domy są utrzymane w stylu narodowym (polskim). Nawiązują do barokowych kamienic, tworzących pierzeję ulic w małych miastach i znacząco one odbiegają od dominującego w tej części miasta zabudowy, mającej zdecydowanie wielkomiejski charakter.

Elementy nawiązujące do baroku widoczne są m.in. w wolutach na ścianach ogniowych, mansardach czy oknach zamkniętych łukiem półokrągłym ze zwornikiem. W domu przy ulicy M. Szeligiewicza 1 zachował się witraż projektu jego właściciela, Stanisława Ligonia.

Nowsze domy, przy ulicach T. Kościuszki 70 i 72, Różanej i Narcyzów, nie mają historycznych detali, a o ich tradycyjności rozwiązania świadczą tylko ich ogólne bryły, mansardowe dachy i pionowe proporcje okien.

Całość zespołu zabudowy wpisana jest do gminnej ewidencji zabytków miasta Katowice.

Mieszczą one prywatne mieszkania. Poza tym, według stanu z października 2025 roku, mieszczą one przedsiębiorstwa różnych branż, a przy ulicy T. Kościuszki 66 siedzibę ma Śląski Związek Koszykówki.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Architektura modernizmu w Katowicach Kategoria:Budynki mieszkalne w Katowicach Kategoria:Śródmieście (Katowice) Katowice Kategoria:Obiekty w Katowicach wpisane do gminnej ewidencji zabytków