mały|Szwedzka wolontariuszka Tove Johannson (na zdjęciu) doznała złamania kości policzkowej w wyniku uderzenia w twarz butelką przez izraelskiego osadnika w Hebronie 18 listopada 2006. Ona i inni europejscy członkowie International Solidarity Movement starali się eskortować palestyńskie dzieci do domu ze szkoły. mały|Osadnicy atakujący szkołę podstawową w Mu'arrajat w muhafazie Jerycho (wrzesień 2024). Przemoc izraelskich osadników wobec Palestyńczyków – działania agresywne i odwetowe kierowane wobec Palestyńczyków oraz, w niektórych przypadkach, wobec izraelskich służb bezpieczeństwa na okupowanym Zachodnim Brzegu. Zjawisko obejmuje ataki fizyczne, niszczenie mienia oraz zastraszanie ludności palestyńskiej, a jego eskalacja była szczególnie widoczna w ostatnich latach. Organizacje pozarządowe, w tym B’Tselem i Jesz Din, oraz dane ONZ dokumentują rosnącą liczbę incydentów i wskazują na ograniczoną skuteczność ścigania sprawców przez izraelskie organy ścigania.
Palestyńczycy są celem przemocy ze strony izraelskich osadników i ich zwolenników, głównie na Zachodnim Brzegu. W listopadzie 2021 minister obrony Izraela Beni Ganc zwrócił uwagę na gwałtowny wzrost liczby incydentów pomiędzy osadnikami a Palestyńczykami, z których wiele miało charakter ataków mieszkańców nielegalnych osiedli na Palestyńczyków z pobliskich wiosek. Przemoc ze strony osadników obejmuje także działania odwetowe skierowane przeciwko Palestyńczykom, a niekiedy również wobec izraelskich służb bezpieczeństwa na Zachodnim Brzegu.
Palestyńska policja nie ma uprawnień do interweniowania w przypadkach przemocy ze strony izraelskich osadników, co – według źródeł palestyńskich – podważa jej wiarygodność w oczach miejscowej ludności. W okresie od stycznia do listopada 2008 wszczęto 515 postępowań karnych przeciwko osadnikom oskarżanym o przemoc wobec Palestyńczyków lub izraelskich sił bezpieczeństwa. Spośród nich 502 sprawy dotyczyły tzw. „prawicowych radykałów”, a 13 – „anarchistów lewicowych”. W tym samym roku izraelski dowódca wojskowy na Zachodnim Brzegu oszacował, że kilkusetosobowa grupa aktywistów była zaangażowana w akty przemocy zarówno wobec Palestyńczyków, jak i żołnierzy izraelskich.
Część izraelskich przywódców religijnych mieszkających na terenach okupowanych, a także przedstawicieli władz państwowych, potępiała takie działania, jednak odnotowywano również wypowiedzi usprawiedliwiające religijnie zabójstwa dokonywane przez osadników. Według doniesień izraelskich mediów od 2008 wojsko i aparat bezpieczeństwa zaczęły przyjmować bardziej stanowcze podejście wobec niesubordynowanych osadników.
BBC informowała w 2011, że większość osadników nie posługuje się przemocą, jednak nawet przedstawiciele władz izraelskich przyznawali, iż problem działalności ekstremistów narasta. Z kolei dane ONZ z tego samego roku wskazywały, że około 90% skarg składanych przez Palestyńczyków przeciwko osadnikom do policji izraelskiej kończyło się bez postawienia zarzutów.
W XXI wieku odnotowano stały wzrost przemocy i aktów terrorystycznych popełnianych przez izraelskich osadników wobec Palestyńczyków. Raport misji Unii Europejskiej z 2012 stwierdzał, że w okresie trzech lat poprzedzających 2011 liczba takich incydentów wzrosła ponad trzykrotnie. Według danych Biura ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA), między 2006 a 2014 roczny wskaźnik ataków osadników (łącznie 2100 incydentów w ciągu ośmiu lat) zwiększył się niemal czterokrotnie. W 2021 odnotowano kolejną falę przemocy po śmierci 16-letniego osadnika, który zginął podczas policyjnego pościgu po ataku kamieniami na Palestyńczyków. W ciągu kilku tygodni zarejestrowano 44 incydenty, w których rannych zostało m.in. dwoje palestyńskich dzieci.
Do dalszej eskalacji doszło po wyborach z 2022, w wyniku których władzę przejął rząd o charakterze skrajnie prawicowym, zapowiadający rozszerzenie osadnictwa na terytoriach palestyńskich. Nasilenie przemocy nastąpiło również po ataku Hamasu na Izrael z 7 października 2023. W październiku 2024 informowano, że od dnia ataku zarejestrowano 1423 incydenty przemocy osadniczej na Zachodnim Brzegu, z czego najwięcej w trzech muhafazach: 321 w muhafazie Ramallah i Al-Bira, 319 w Nablus oraz 298 w Hebron.
Historia Zorganizowana przemoc fizyczna osadników wobec Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu zaczęła się w latach 80. XX wieku, kiedy część religijnych osadników utworzyła konspiracyjną organizację, później określaną jako „Żydowskie Podziemie”, rozbitą przez izraelskie organy ścigania w 1984. Kolejny wzrost przemocy nastąpił po podpisaniu porozumień z Oslo w 1993.
Pod koniec 2022 liderzy skrajnie prawicowego ruchu osadniczego uzyskali wpływowe stanowiska w nowym rządzie Izraela. Na początku 2023 odnotowano kolejne nasilenie ataków, m.in. podczas zamieszek w Huwarze w lutym tego roku. Podczas wojny w Strefie Gazy, rozpoczętej w październiku 2023, przemoc osadnicza na Zachodnim Brzegu ponownie się zaostrzyła; według BBC osadnicy działali wówczas „praktycznie bezkarni”.
W kwietniu 2024 doszło do serii ataków izraelskich osadników na palestyńskie wioski po zaginięciu nastolatka Benjamina Achimeira. W 11 miejscowościach zaatakowano ludność cywilną: zabito czterech Palestyńczyków, zniszczono tysiące zwierząt hodowlanych oraz spalono domy i pojazdy. Media relacjonowały, że wydarzenia te miały charakter zorganizowanej kampanii zemsty prowadzonej przez skoordynowane grupy osadników przeciwko Palestyńczykom niezwiązanym ze śmiercią Achimeira.
Podczas rozejmu w wojnie izraelsko-hamasowej, uzgodnionego w styczniu 2025, doszło do uwolnienia palestyńskich więźniów. Minister obrony Izraela Jo’aw Galant ogłosił, że zwolniono również siedmiu obywateli Izraela oskarżanych o przemoc osadniczą, tłumacząc decyzję chęcią „utrzymania szczęścia rodzin żydowskich osadników”. W kolejnych dniach doszło do nowych ataków: 19 stycznia osadnicy spalili domy i samochody w miejscowościach Turmusajja, Sindżil i Ajn Sinja, a 20 stycznia zaatakowali wioski Dżinsafut i al-Funduq. Izraelska armia poinformowała, że osadnicy podpalali mienie, a następnie rzucali kamieniami i atakowali siły bezpieczeństwa. W marcu 2025 roku kilkudziesięciu osadników zaatakowało Palestyńczyków i ich własność w miejscowości Jinba koło Masafer Jatta, raniąc sześć osób. Według wojska, żaden z osadników nie został zatrzymany, a aresztowano 22 Palestyńczyków. W kwietniu 2025 około 50 Izraelczyków zaatakowało domy w miejscowości Duma, podpalając je i raniąc trzech mieszkańców. We wrześniu 2025, po zabójstwie aktywisty Awdaha Hadhaleena, doszło do kolejnego pogromu w sąsiedniej wiosce Khallit al-Dabe’.
Polityka osadnicza Izraela Izrael uzasadniał swoje cywilne osadnictwo, twierdząc, że sporne terytoria nie są okupowane, lecz przedmiotem sporu, oraz że tymczasowe użytkowanie ziemi i budynków dla różnych celów jest dopuszczalne ze względu na konieczność militarną, a osadnictwa spełniają cele bezpieczeństwa.
Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że Izrael naruszył swoje zobowiązania prawne przez ustanowienie osiedli na Terytorium Palestyńskim, w tym we Wschodniej Jerozolimie, i że Izrael nie może powoływać się na prawo do samoobrony ani na stan konieczności, by uchylić bezprawność narzucania reżimu sprzecznego z prawem międzynarodowym. Trybunał stwierdził także, że reżim izraelski narusza podstawowe prawa Palestyńczyków, utrudniając im swobodę poruszania się, prawo do pracy, opieki zdrowotnej, edukacji i odpowiedniego standardu życia (z wyjątkiem obywateli izraelskich).
W Hebronie, gdzie 500–600 osadników mieszka wśród 167 000 Palestyńczyków, organizacja B’Tselem wskazuje na „ciężkie naruszenia” praw Palestyńczyków wynikające z obecności osadników wewnątrz miasta. Zwraca uwagę na codzienne akty przemocy fizycznej i dewastacje majątku przez osadników, godziny policyjne i restrykcje ruchu – jedne z najostrzejszych na okupowanym terytorium – oraz przemoc ze strony izraelskiej policji i armii wobec Palestyńczyków w sektorze H2 w Hebronie.
Human Rights Watch opisuje fizyczną przemoc osadników wobec Palestyńczyków, m.in. częste rzucanie kamieniami i strzelanie w palestyńskie pojazdy. W wielu przypadkach osadnicy stosują przemoc przed oczami żołnierzy i policji, przy niewielkiej interwencji organów ścigania. B’Tselem podkreśla, że działania osadników obejmują blokowanie dróg w celu utrudnienia życia i handlu Palestyńczykom, strzelanie do paneli słonecznych na dachach budynków, podpalanie samochodów, niszczenie upraw, wyrywanie drzew, niszczenie okien, dewastację stoisk handlowych i wymuszanie opuszczenia domów i gruntów, by umożliwić przejmowanie kontroli nad nimi przez osadników.
Przyczyny przemocy mały|Graffiti na drzwiach szkoły w Hebronie, na okupowanym przez Izrael Zachodnim Brzegu, wzywające do gazowania Arabów, pod którym widnieje tag prawicowej organizacji Jewish Defense League (2006). Gdy w 1983 11-letnia Palestynka z Nablusu została zabita przez osadników, w obronie sprawców naczelny rabin społeczności sefardyjskiej miał przytoczyć tekst talmudyczny, który uzasadniał zabicie wroga, jeśli z perspektywy dziecka można przewidzieć, że stanie się on twoim przeciwnikiem. Rabini bywają proszeni przez osadniczych bojowników o wydawanie werdyktów halachicznych, uzasadniających działania mające na celu blokowanie pokoju z Palestyńczykami lub powrotu ziem do nich. Kradzież palestyńskich zbiorów oliwek bywała usprawiedliwiana przez niektórych rabinów.
Były naczelny rabin Izraela Mordechaj Elijahu stwierdził: „Ponieważ ziemia jest dziedzictwem Narodu Izraela, sadzenie na tej ziemi przez pogan jest sadzeniem na ziemi, która do nich nie należy. Jeśli ktoś posadzi drzewo na mojej ziemi, zarówno drzewo, jak i owoc z niego należą do mnie”. Niektórzy rabini ekstremistyczni powołują się na biblijny nakaz eksterminacji Amalekitów, by usprawiedliwiać wypędzanie Palestyńczyków i zabijanie cywilów arabskich w czasie wojny.
Jedną z przyczyn przemocy jest ruch samoobrony osadników w odpowiedzi na – często niezwiązane – akty przemocy palestyńskiej. Organizacja B’Tselem uważa, że przemoc jest środkiem zastraszenia i nękania Palestyńczyków. Gdy budynek zostaje ewakuowany przez izraelski rząd, osadnicy reagują atakami na Palestyńczyków, ponieważ są łatwymi ofiarami i działa to jako sposób na poszerzanie obszarów kontrolowanych przez osadników.
Ghassan Daghlas, urzędnik Autonomii Palestyńskiej zajmujący się kwestią osadnictwa na północnym Zachodnim Brzegu, powiedział: „Te grupy osadników są organizowane i wspierają się wzajemnie… Jeśli dochodzi do ewakuacji osiedla, wzywają ludzi od Hebronu po Dżenin, by powstrzymywali Palestyńczyków przed pracą na ich ziemiach”.
Michael Sfard, prawnik z organizacji Jesz Din monitorującej naruszenia praw człowieka na terytoriach palestyńskich, stwierdził, że istnieje od kilkudziesięciu do kilkuset ekstremistycznych osadników, stosujących taktykę przejęcia: gdy rząd wysyła policję lub wojsko do likwidacji osady, osadnicy „zmuszają ludność palestyńską do zapłaty rachunku”. Kiedy część osadników konfrontuje się z siłami bezpieczeństwa, inni zaczynają nękać Palestyńczyków, zmuszając dowódców do rozproszenia sił i zniechęcając do przyszłych akcji. To powoduje, że władze często rezygnują z działań i osadnictwo jest szybko odbudowywane po wycofaniu armii.
Działania wymiaru sprawiedliwości wobec osadników mały|Skutki ataku izraelskich osadników na wieś Al-Mudżajjir (kwiecień 2024).