Kosowscy Albańczycy – albańska społeczność zamieszkująca teren Kosowa, która stanowi najliczniejszą grupę etniczną w tym kraju. Termin odnosi się także do osób narodowości albańskiej pochodzących z Kosowa. Diaspora kosowsko–albańska funkcjonuje głównie w Niemczech i Szwajcarii.

Historia W 1948 roku odsetek albańskiej ludności Kosowa (istniejącego wówczas jako Autonomiczny Dystrykt Kosowo i Metochia) wynosił 68%, do 2006 roku wzrósł o 24 punkty procentowe. W latach 90. XX wieku podczas władzy Slobodana Miloševicia i po zniesieniu kosowskiej autonomii ludność albańska była poddawana represjom, m.in. poprzez zwolnienia z urzędów oraz wycofywanie nauczania języka albańskiego w szkołach. Mimo ciężkiej sytuacji udało się w 1992 zorganizować roku wybory generalne, w których największe poparcie uzyskała Demokratyczna Liga Kosowa (574 755 głosów, które przełożyły się na 76,44% poparcia), a prezydentem został Ibrahim Rugova. Kosowscy Albańczycy zdecydowanie popierali Armię Wyzwolenia Kosowa, która pod koniec lat 90. prowadziła działania zbrojne przeciwko Jugosławii.

Według danych z 2011 roku Kosowo było zamieszkiwane przez 1 616 869 Albańczyków, co przełożyło się na ok. 92,9% kosowskiej populacji, grupa ta przeważała w zdecydowanej większości gmin. W 2024 roku Kosowo zamieszkiwało 1 454 963 Albańczyków (91,2% krajowej populacji).

Duża część terytorium Kosowa jest zdominowana przez ludność albańską, jednak na północy kraju większość stanowią Serbowie.

+Wykaz ludności albańskiej w poszczególnych gminach według kolejności alfabetycznejGminaLudność (2011)Ludność (2024)Dečani 39 402 (98,5%)27 266 (98,2%)Djakowica87 672 (92,7%)72 096 (91,6%)Dragaš20 287 (59,7%)17 554 (60,7%)Đeneral Janković/Elez Han9357 (99,5%)8517 (99,8%)Glogovac58 445 (99,9%)48 036 (99,9%)Gračanica2474 (23,2%)8623 (46,6%)Gnjilane87 814 (97,4%)80 642 (97,2%)Istok36 154 (92%)29 892 (90,1%)Junik6069 (99,8%)3938 (99,9%)Kačanik33 362 (99,9%)27 685 (99,9%)Klina37 216 (96,7%)29 151 (95,6%)Klokot1362 (53,3%)1702 (56%)Kosovo Polje30 275 (86,9%)58 401 (91,3%)Kosovska Kamenica34 186 (94,7%)20 558 (89,9%)Leposavićb.d.172 (5,4%)Lipljan54 467 (94,6%)51 861 (94,2%)Mališevo54 501 (99,8%)43 817 (99,8%)Mamuša327 (5,9%)319 (5,7%)Mitrowica69 497 (96,6%)62 693 (96,8%)Novo Brdo3524 (52,4%)3801 (84,6%)Obilić19 854 (92,1%)19 242 (84,3%)Orahovac55 166 (98,1%)40 491 (96,9%)Parteš0 (0%)13 (0,4%)Peć87 975 (91,2%)75 479 (91,2%)Podujevo87 523 (98,9%)70 071 (98,7%)Prisztina194 452 (97,8%)222 898 (98%)Prizren145 718 (82%)114 484 (77,8%)Ranilug164 (4,2%)129 (5,2%)Severna Kosovska Mitrovicab.d.1463 (62,9%)Srbica50 685 (99,7%)40 389 (99,3%)Suva Reka59 072 (98,9%)45 188 (98,8%)Štimlje26 447 (96,8%)23 533 (96,9%)Štrpceb.d.2626 (24,4%)Uroševac104 152 (95,9%)105 025 (96,1%)Vitina46 669 (99,3%)35 323 (99,3%)Vučitrn68 840 (98,5%)60 847 (98,9%)Zubin Potokb.d.682 (89,4%)Zvečanb.d.356 (82%)Źródło:

Diaspora kosowsko–albańska Niemcy Według danych z 2008 roku w Niemczech mieszkało ok. 300 tys. kosowskich Albańczyków.

Szwajcaria Kosowscy Albańczycy przybywali do Szwajcarii w celach zarobkowych już w latach 60. XX wieku. W następnej dekadzie na terenie tegoż państwa pracowało kilku tysięcy Albańczyków z Kosowa. Zjawisko imigracji nasiliło się w latach 80., jednak zostało zahamowane po 1992 roku, kiedy to władze szwajcarskie wstrzymały wydawanie zezwoleń na pobyt i na pracę osobom pochodzącym z Jugosławii. Ponadto władze jugosłowiańskie zdecydowały o uniemożliwieniu powrotu kosowskich Albańczyków z zagranicy.

W latach 90. diaspora kosowsko–albańska w Szwajcarii zaangażowana była w udzielanie pomocy finansowej ruchowi oporu działającemu w Kosowie. W związku z trwającą w latach 1998–1999 wojną ok. 50 tysięcy osób ubiegało się o azyl; w dużej mierze byli to krewni przybyłych już wcześniej imigrantów. Bundesrat zgodził się na tymczasowe przyjęcie uchodźców, ci wrócili do Kosowa już po zakończeniu konfliktu.

Przed ogłoszeniem niepodległości przez Kosowo w 2008 roku kraj ten nie figurował w szwajcarskich danych statystycznych; Kosowian uwzględniano pod nazwami kolejno Jugosławii, Serbii i Czarnogóry oraz Serbii. Według szacunków z 2000 roku Szwajcarię zamieszkiwało ok. 110 tys. Kosowian, z czego ok. 100 tys. było narodowości albańskiej.

Przypisy

Uwagi

Bibliografia

Kategoria:Etnografia Kosowa Kategoria:Etnografia Niemiec Kategoria:Etnografia Szwajcarii Kategoria:Diaspora albańska