thumb|Struktura białka Fel d 1 Fel d 1 (Felis domesticus 1) - główny alergen kota (Felis catus), należący do rodziny sekreglobin. Jest wytwarzany w gruczołach ślinowych, łojowych i okołoodbytowych, a następnie przenoszony na sierść podczas wylizywania. Odpowiada za objawy alergii u około 90% osób uczulonych na koty, co czyni go jednym z najlepiej poznanych alergenów zwierzęcych.
Struktura i biochemia Fel d 1 jest tetramerem białkowym o masie 38 kDa, złożonym z dwóch heterodimerów połączonych mostkami dwusiarczkowymi.
Występowanie i funkcja Białko powstaje głównie w gruczołach skóry i śliny, a jego ilość różni się między kotami – najwięcej produkują go samce niekastrowane, najmniej samice. Prawdopodobnie uczestniczy w komunikacji chemicznej (feromonowej) oraz utrzymaniu funkcji skóry, choć jego rola biologiczna nie jest w pełni poznana.
Znaczenie kliniczne Fel d 1 jest uznawany za marker prawdziwej alergii na kota. Kontakt z białkiem prowadzi do aktywacji komórek tucznych i uwolnienia histaminy, wywołując: alergiczny nieżyt nosa, zapalenie spojówek, napady astmy, zmiany skórne (pokrzywkę, zaostrzenia AZS).
Poziom swoistych IgE wobec Fel d 1 koreluje z ciężkością objawów oddechowych.
Trwałość środowiskowa
Wykrywanie i diagnostyka Uczulenie na Fel d 1 rozpoznaje się poprzez: testy punktowe (SPT), oznaczenia swoistych IgE w surowicy, diagnostykę molekularną (CRD), która pozwala odróżnić prawdziwe uczulenie od reaktywności krzyżowej.
Ograniczanie ekspozycji Skuteczność zapewniają: częste sprzątanie i oczyszczacze powietrza z filtrem HEPA, pranie posłań i ograniczanie kontaktu kota z sypialnią, karmy zawierające przeciwciała neutralizujące Fel d 1, eksperymentalne szczepionki i terapie przeciwciałami monoklonalnymi, badania nad kotami genetycznie modyfikowanymi o niższej produkcji Fel d 1.
Przypisy
Kategoria:Felinologia Kategoria:Alergologia