Pierwsza Polsko-Włoska Fabryka Makaronu "Bologna" Zachara i S-ka w Krakowie – polskie przedsiębiorstwo produkujące makaron, założone w 1927 r. i mające siedzibę przy ulicy Grzegórzeckiej 103 w KrakowieWacław Szczepanik, Zwierzyniec zaprasza Grzegórzki, Kraków, 2016, wyd. Muzeum Historyczne Miasta Krakowa str. 39..
Historia Firma została wpisana do rejestru handlowego dnia 2 czerwca 1927 r. Początkowo pod nazwą Prima Fabbrica Italiana di Maccheroni in Cracovia, Stanisław Zachara i Spółka (zmieniona dnia 7 marca 1928 r.) na Pierwsza Polsko-Włoska Fabryka Makaronu "Bologna" Zachara i S-ka w Krakowie.
Brak informacji o rzeczywistych powiązaniach "Bologny" z Włochami. Przedsiębiorstwem zarządzali Stanisław Zachara, Maks Mendler oraz jego syn dr Roman Mendler. Firma zlokalizowana była w murowanym budynku przy ulicy Grzegórzeckiej 103 (lwh. 112, parcele 792/1 tj. obszar 10 ar, 29 m/kw i 793 tj. obszar 2 ar, 76 m/kw). W skład majątku wchodził też ogród wielkości 13 ar, 5 m/kw i szopy. Zakład posiadał maszynę do wyrobu makaronu, której wartość w 1935 r. wyceniono na 57640 zł.
Kapitał firmy (stan z 1930 r.) wynosił 100 tys. zł. Zatrudniała 28 pracowników i produkowała ok. 15 wagonów makaronów różnego rodzaju (w tym makarony luksusowo konsumowane i stołowe). W ówczesnej prasie reklamowała się jako dostawca wojska.
Od roku 1932 r. "Bologna" zadłużała się, co doprowadziło do licytacji majątku przedsiębiorstwa w dniu 11 marca 1935 r. na wniosek Powszechnego Banku Związkowego w Polsce S.A. Mimo to przedsiębiorstwo funkcjonowało jeszcze w czasie II wojny światowej, zatrudniając mieszkańców pobliskich ulic. W czasie pacyfikacji Dąbia (15 stycznia 1945 r.), Niemcy zamordowali 6 pracownic "Bologny". Były to: Michalina Jakubik, Janina Matuszczyk, Czesława i Maria Schindler, Maria i Waleria Trynka.
Jak wiele prywatnych przedsiębiorstw, fabryka makaronów "Bologna" została wytypowana przez do upaństwowienia w myśl ustawy o zakładaniu nowych przedsiębiorstw i popieraniu prywatnej inicjatywy w przemyśle i handlu z 3 stycznia 1946 r. Wszczęto postępowanie wyjaśniające w tej sprawie przed Komisją Wojewódzką. Ostatecznie odstąpiono od pomysłu upaństwowienia fabryki na skutek odwołania napisanego przez właścicieli Stanisława Zacharę i Jana KulmanaAnna Paciorek, Uruchomienie i upaństwowienie przemysłu Krakowa, oraz jego przeobrażenia w latach 1945-1949, Kraków, 1991, wyd. Wydawnictwo Naukowe WSP, str. 109..
Przypisy
Kategoria:Przedsiębiorstwa w Krakowie