Josiane Balasko (ur. 15 kwietnia 1950 w Paryżu jako Josiane Balašković) – francuska aktorka filmowa i teatralna, reżyserka, scenarzystka oraz komiczka. Członkini legendarnej grupy teatralnej Le Splendid, siedmiokrotnie nominowana do nagród Cezar. Najbardziej znana z filmu „Kochanek czy kochanka" (1995), za którego scenariusz otrzymała Cezara.

Młodość Josiane Balašković urodziła się 15 kwietnia 1950 roku w Paryżu jako córka Ivana Balaškovicia i Fernande Balašković. Jej ojciec był Chorwatem.

Kariera Początki i Le Splendid

Karierę aktorską rozpoczęła w 1973 roku. W połowie lat 70. dołączyła do słynnej grupy teatralnej Le Splendid, współtworząc ją wraz z Gérardem Jugnotem, Thierrym Lhermitte’em, Christianem Clavierem, Michelem Blancem i Marie-Anne Chazel. Grupa stała się w latach 80. jedną z najważniejszych formacji francuskiego kina komediowego.

W 1976 roku wystąpiła w filmie „Lokator" w reżyserii Romana Polańskiego. Przełomowy okazał się rok 1977, kiedy zagrała w siedmiu filmach. Wystąpiła w komedii „Dubler" w reżyserii Claude Zidi oraz w filmie „Pardon Mon Affaire, Too!" w reżyserii Yves’a Roberta.

W 1978 roku wcieliła się w postać Nathalie Morin w kultowej komedii „Opaleni" w reżyserii Patrice Leconte. Rok później powtórzyła tę rolę w sequelu „Les Bronzés font du ski".

Lata 80. – debiut reżyserski W 1981 roku zagrała główną rolę w komedii „Les hommes préfèrent les grosses" w reżyserii Jean-Marie Poiré. W tym samym roku wystąpiła w filmie „Le Maître d'école" w reżyserii Claude Berri oraz zagrała rolę Colette w filmie „Hotel Ameryka" w reżyserii André Téchiné.

W 1982 roku zagrała w kolejnej produkcji grupy Le Splendid – filmie „Le Père Noël est une ordure", ponownie wyreżyserowanym przez Poiré. Rok 1983 przyniósł jej role w dwóch hitach komediowych: „Papy fait de la résistance" i „Signes extérieurs de richesse".

W 1985 roku zadebiutowała jako reżyserka filmem „Sac de noeuds", którego była także autorką scenariusza i w którym zagrała główną rolę. W 1987 roku wyreżyserowała film „Les keufs".

Za rolę w filmie „Zbyt piękna dla ciebie" (1989) w reżyserii Bertranda Bliera otrzymała pierwszą nominację do Cezara dla najlepszej aktorki.

Lata 90. – międzynarodowy sukces W 1991 roku wyreżyserowała i zagrała w komedii „Ma vie est un enfer". Dwa lata później otrzymała drugą nominację do Cezara dla najlepszej aktorki za film „Tout le monde n'a pas eu la chance d'avoir des parents communistes".

Międzynarodowy rozgłos przyniosła jej reżyseria filmu „Kochanek czy kochanka" (fr. „Gazon maudit") z 1995 roku, w którym także zagrała główną rolę u boku Victoria Abril i Alaina Chabata. Film poruszał temat lesbianizmu i przełamywał ówczesne tabu kina francuskiego. Za scenariusz napisany wspólnie z Telsche Boorman otrzymała Cezara za najlepszy scenariusz oryginalny oraz nominację jako reżyserka. Film był także nominowany do Cezara za najlepszy film. Otrzymała również nagrodę Lumière za najlepszy scenariusz.

W 1997 roku wystąpiła w komedii „Didier" w reżyserii Chabata. Rok później wyreżyserowała i zagrała w filmie „Un grand cri d’amour", opartym na jej sztuce teatralnej.

XXI wiek W 2000 roku otrzymała Cezar Honorowy za całokształt twórczości. Rok później wystąpiła w filmie „Un crime au paradis". W tym samym roku zagrała w filmie „Libertyn" w reżyserii Gabriel Aghion.

W 2003 roku otrzymała trzecią nominację do Cezara dla najlepszej aktorki za film „Cette femme-là".

W 2006 roku ponownie połączyła siły z członkami grupy Le Splendid w filmie „Opaleni – przyjaciele na całe życie". W tym samym roku wystąpiła w jednym odcinku serialu telewizyjnego „David Nolande".

W 2008 roku wyreżyserowała i zagrała w filmie „Cliente". Rok później wcieliła się w główną rolę w filmie „Jeż" w reżyserii Mony Achache.

W 2013 roku wyreżyserowała, napisała scenariusz i zagrała w filmie „Demi-soeur". W 2019 roku otrzymała nominację do Cezara dla najlepszej aktorki drugoplanowej za film „Grâce à Dieu" w reżyserii François Ozon.

W 2021 roku otrzymała drugi Cezar Honorowy za całokształt twórczości wraz z całą grupą Le Splendid.

Życie prywatne W latach 1974–1981 była w związku z Brunem Moynotem, współzałożycielem grupy Le Splendid. Z kolejnym partnerem, rzeźbiarzem Philippe’em Berrym (bratem aktora Richard Berry), z którym była związana w latach 1982–1999, ma córkę Marilou Berry (ur. 1 lutego 1983), także aktorkę, oraz adoptowanego syna Rudy’ego Berry’ego (ur. 1988).

W 2003 roku wyszła za mąż za amerykańskiego aktora George’a Aguilara.

Odznaczenia Odznaczona Orderem Sztuki i Literatury w stopniu komandora oraz Orderem Legii Honorowej w stopniu kawalera.

Filmografia Jako reżyserka 1985: „Sac de noeuds" 1987: „Les keufs" 1991: „Ma vie est un enfer" 1995: „Kochanek czy kochanka" 1998: „Un grand cri d’amour" 2005: „L'Ex-femme de ma vie" 2008: „Cliente" 2013: „Demi-soeur"

Jako aktorka 1976: „Lokator" – reż. Roman Polański 1977: „Dubler" – reż. Claude Zidi 1978: „Opaleni" – reż. Patrice Leconte 1979: „Les Bronzés font du ski" – reż. Leconte 1981: „Les hommes préfèrent les grosses" – reż. Jean-Marie Poiré 1981: „Le Maître d'école" – reż. Claude Berri 1981: „Hotel Ameryka" – reż. André Téchiné 1982: „Le Père Noël est une ordure" – reż. Poiré 1983: „Papy fait de la résistance" – reż. Poiré 1989: „Zbyt piękna dla ciebie" – reż. Bertrand Blier 1995: „Kochanek czy kochanka" – reż. Josiane Balasko 1997: „Didier" – reż. Alain Chabat 2000: „Uciekające kurczaki" – głos w wersji francuskiej 2001: „Libertyn" – reż. Gabriel Aghion 2006: „Opaleni – przyjaciele na całe życie" – reż. Leconte 2006: „David Nolande" – serial TV 2009: „Jeż" – reż. Mona Achache 2019: „Grâce à Dieu" – reż. François Ozon

Nagrody i nominacje Rok Nagroda Film Wynik 1990 Cezar dla najlepszej aktorki „Zbyt piękna dla ciebie" nominacja 1994 Cezar dla najlepszej aktorki „Tout le monde n'a pas eu la chance d'avoir des parents communistes" nominacja 1996 Cezar za najlepszy scenariusz oryginalny „Kochanek czy kochanka" wygrana Cezar za najlepszy film nominacja Cezar dla najlepszego reżysera nominacja Nagroda Lumière za najlepszy scenariusz wygrana 2000 Cezar Honorowy za całokształt twórczości wygrana 2004 Cezar dla najlepszej aktorki „Cette femme-là" nominacja 2020 Cezar dla najlepszej aktorki drugoplanowej „Grâce à Dieu" nominacja 2021 Cezar Honorowy "Cezar rocznicowy" za całokształt twórczości (z grupą Le Splendid) wygrana

Przypisy

Kategoria:Francuskie aktorki filmowe Kategoria:Francuskie aktorki teatralne Kategoria:Francuscy scenarzyści Kategoria:Francuscy komicy Kategoria:Francuscy reżyserzy filmowi Kategoria:Laureaci Honorowego Cezara Kategoria:Komandorzy Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Francuzi pochodzenia chorwackiego