Lejkówka strumykowa (Clitocybe dealbata (Sowerby) P. Kumm.) – gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Clitocybe, Clitocybaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1799 r. James Sowerby, nadając mu nazwę Agaricus dealbatus. W 1871 r. Paul Kummer przeniósł go do rodzaju Clitocybe (lejkówka). Pozostałe synonimy: Agaricus dealbatus var. agrestis Pers. 1828, Clitocybe rivulosa var. dealbata (Sowerby) Maire 1937, Collybia dealbata (Sowerby) Z.M. He & Zhu L. Yang 2023, Omphalia dealbata (Sowerby) Quél. 1886. W literaturze naukowej gatunek ma wiele polskich nazw: głąbik oddzielony (Karol Zaleski 1948), lejkówka odbielona (Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda, 1983), lejkówka strumykowa (W. Wojewoda, Mirko Svrček i Vančura, 1987). W 2003 r. W. Wojewoda zaproponował nazwę lejkówka jadowita, ale w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym nazwę tę zarekomendowała dla gatunku Clitocybe rivulosa, zaś dla gatunku Clitocybe dealbata zarekomendowała nazwę lejkówka strumykowa. W ujęciu W. Wojewody C. rivulosa (obecnie Collybia rivulosa) to synonim C. dealbata, jednak według Index Fungorum są to odrębne gatunki.
Morfologia Kapelusz Średnica 9–33 mm, wypukły z pofalowanym brzegiem. Powierzchnia gładka, lekko oprószona, kremowo-ochrowa. Blaszki Przyrośnięte do lekko zbiegających, białe do kremowo-ochrowych w fazie dojrzałości. Trzon Wysokość 18–31 mm, grubość 2–15 mm, cylindryczny. Powierzchnia gładka, biaława do ochrowej w fazie dojrzałości, z białawymi resztkami grzybni u nasady. Miąższ O lekkim, grzybowym zapachu. Cechy mikroskopowe Zarodniki kuliste do szerokoelipsoidalnych, gładkie, szkliste (3,6–)3,9–4,6(–5,2) × (2,9–)3,4–4,1(-4,5) μm; Q = 1,0–1,3. Podstawki cylindryczne, maczugowate, czterozarodnikowe, ze sprzążkami u podstawy (23,0)24,6–28,3(–31,6) × (4,7–)4,9–6,8(–7,0) μm. Brak cystyd. Skórka kapelusza składa się z równoległych, szklistych strzępek z częściowymi inkrustacjami i sprzążkami.
Występowanie i siedlisko Występuje w Europie, Ameryce Północnej, Azji, Australii i na Nowej Zelandii. W Europie jest pospolity i występuje na całym obszarze od Morza Śródziemnego po północne krańce Półwyspu Skandynawskiego, Islandię i Grenlandię. W Polsce podano liczne stanowiska.
Naziemny grzyb saprotroficzny występujący wśród traw na przydrożach, polanach, pastwiskach, w lasach, zaroślach jałowcowych, na nieużytkach rolniczych, w ogrodach botanicznych. Owocniki zwykle od sierpnia do grudnia.
Grzyb trujący.
Przypisy
Kategoria:Clitocybaceae Kategoria:Grzyby trujące Kategoria:Mykobiota Polski