Krwawy sędzia (, , ) – włoski horror z 1970 roku w reżyserii Jesúsa Franco, zrealizowany w koprodukcji międzynarodowej.
Fabuła W Anglii, po śmierci króla Karola II w 1685 roku, zwalczają się dwie frakcje – stronnicy Stuartów oraz zwolennicy niderlandzkiego namiestnika Wilhelma Orańskiego pod wodzą księcia Mounmouth planującego uzurpację tronu angielskiego. Stojący na czele angielskiego sądownictwa – sędzia lord Jeffries próbuje skonsolidować panowanie brata poprzedniego króla i nowego monarchy Jakuba II, roszczącego sobie prawo do władzy absolutnej, i bezwzględnie prześladuje tych, którzy są oskarżani o działalność wywrotową i spiskowanie przeciw władzy. Rozpoczyna także polowania na niewinne kobiety, które od razu ogłasza czarownicami. Jedną z jego ofiar Alicia Gray zmuszona znieść najcięższe tortury. Do Jeffriesa przybywa Mary, siostra Alicii. Zapewnia sędziego o niewinności Alicii, jak i braku zainteresowania polityką. Jeffries proponuje ugodę, jeśli Mary mu się odda, jednak ta przerażona odmawia.
Jeffries skazuje Alicię na śmierć poprzez spalenie na stosie. Zrozpaczona śmiercią siostry Mary udaje o pomoc ślepej wróżbitki, Matki Rosy. Wróżka zapewnia ją, że po okresie szaleństwa i okrucieństwa nastanie pokój i radość. Tymczasem hrabia Wessex, lojalista Stuartów zostaje poinformowany, że jego syn Harry jest w konszachtach z Barnabym podejrzewanym o przynależność do Wilhelma Orańskiego. Hrabia nie podziela podejrzeń Jeffriesa i w przeciwieństwie do niego nie uważa, iż każdy nie akceptujący obecnej władzy jest wrogiem państwa. Nieprzekonany Jeffries nakazuje Sarchelowi, baliwowi hrabiego śledzić Harry’ego.
Okazuje się, że Harry jest w związku z Mary. Hrabia Wessex informuje syna, że Sarchel zabrał Mary do Jeffriesa. Oczekując na sędziego w gospodzie w Torminster, Sarchel próbuje zgwałcić Mary, która w samoobronie przypala go ogniem i zostaje zabrana przez przybyłego Harry’ego. Wkrótce Harry ukrywa u siebie Barnaby’ego, który został ranny w bitwie pomiędzy rebelią księcia Monmouth a wojskami królewskimi. Będący obecnie urzędnikiem Jeffriesa Sarchel chce zemścić się na Mary za oszpecenie, więc informuje Wessexa o jej związku z Harrym, jak i fakcie, że Harry był widziany z rebeliantami. Szantażuje byłego mocodawcę opłatą za milczenie. Niedługo Sarchel wykorzystuje nową pozycję, by poznać pobyt Barnaby’ego i tam go wiesza.
Coraz bardziej sadystyczny i krwiożerczy Jeffries głęboko wierzy, że jego misja jest słuszna prześladuje każdego rebelianta i skazuje na śmierć przez powieszenie. Także jego urzędnicy częściej wykorzystują swoją pozycję, aby zmuszać młode kobiety do poddania się mu i napaści seksualnej na nie dla własnej przyjemności. Te, które odmawiają, są torturowane pod zarzutami o wielbienie szatana i czary. Z drugiej strony Jeffries wydaje się bać Matki Rosy. Wierząc w moc wróżbitki boi się jej proroctw i klątw, które może na niego rzucić. Harry dołącza do rebeliantów przeciwko Jakubowi II, którzy uwalniają czekające na proces kobiety. W końcu Harry i buntownicy zostają złapani i sądzeni przez Jeffriesa.
Hrabia Wessex chce apelować o łaskę dla Harry’ego. Jeffries oponuje jako, że proces nie zapadł. Świadom, że hrabia wciąż ma wpływy na dworze, Jeffries próbuje poprzez szpiegów podburzyć jego pozycję. Więziona Mary zostaje wezwana przed oblicze sędziego. Aby ocalić swojego ukochanego, Mary jest nawet gotowa poddać się Jeffriesowi. Przezwyciężając niechęć, rozbiera się przed nim i pozwala mu dotykać i upokarzać. Obiecuje nie zabijać Harry’ego, lecz skazać na pracę na plantacjach. Wkrótce Harry z rebeliantami i kobietami przy pomocy sprzyjającym im strażnikom uwalnia się, zaś Sarchel zostaje rozszarpany na strzępy przez żądne zemsty kobiety pod wodzą Sally Gaunt.
Uciekający Harry zostaje zatrzymany przez wojsko, z którym jest jego ojciec. Hrabia Wessex jednak informuje, że Jakub II został obalony przez Wilhelma Orańskiego i wszyscy dotychczasowi więźniowie polityczni zostają ułaskawieni, w tym Harry i Mary. Wraz z upadkiem dawnej władzy sędzia Jeffries traci całą swoją pozycję i zostaje aresztowany. Wrzucony do Tower of London i skazany na śmierć Jeffries zastanawia się, jak historia go osądzi, gdyż uważa iż tylko wiernie wypełniał swoje obowiązki, nawet gdyby ciążyło to na jego sumieniu. Widząc jak kat Jack Ketch, który wcześniej lubił torturować w jego imieniu, nadzoruje stracenie jednego ze skazańców, Jeffries umiera na zawał, nim przybywają straże.
Obsada Opracowano na podst. materiału: Christopher Lee – sędzia Maria Rohm – Mary Gray Hans Hass Jr. – Harry Selton Leo Genn – hrabia Wessex Maria Schell – Matka Rosa Milo Quesada – Sarchel Margaret Lee – Alicia Gray Peter Martell – Barnaby Diana Lorys – Sally Gaunt Howard Vernon – Jack Ketch
Produkcja „Towers wyglądał na człowieka z wielkiego świata. Jego produkcje wydawały się droższe i miały gwiazdy... Ale to były późne lata sześćdziesiąte, a wielu z tych ludzi było już na równi pochyłej lub przeżywało zawodowy kryzys. Zawsze było coś sztucznego w filmach, które James Franco kręcił dla Harry’ego Alana Towersa. Lista dawnych gwiazd była niepokojąca, chaotyczna i przygnębiająca.”– Dave Mann W związku z wielkim sukcesem brytyjskiego Pogromcy czarownic (1968), brytyjski producent filmowy Harry Alan Towers miał w planach stworzenie podobnego filmu w nawiązaniu do tradycji kina brytyjskiego. Pod koniec lat 60. Towers nawiązał współpracę z hiszpańskim reżyserem Jesúsem Franco i Krwawy sędzia był ich pierwszym filmem.
Jak wyjaśnił Franco w wywiadzie z 2003 roku, dysponował znacznym budżetem dzięki licznym międzynarodowym koproducentom, co pozwoliło mu zgromadzić znakomitą obsadę międzynarodową. Z drugiej strony oznaczało to również, że koproducenci mieli bardzo różne intencje co do filmu: jedni chcieli filmu historycznego, inni horroru, a jeszcze inni filmu z dużą ilością seksu i przemocy.
Zakładając, że Krwawy sędzia będzie filmem historycznym, opartym na faktach, główny aktor Christopher Lee zgodził się w nim wystąpić, chcąc odpocząć od grania potworów i złoczyńców w filmach Hammer Film Productions. Kategorycznie odmówił również udziału w jakichkolwiek scenach erotycznych. W postać hrabiego Wessex początkowo miał wcielić się angielski aktor Dennis Price, jednak ten z powodu choroby w ostatniej chwili opuścił projekt i został zastąpiony przez innego Anglika, Leo Genna. Niemniej jednak Price nadal był wymieniany na niektórych plakatach i innych materiałach reklamowych. W Krwawym sędzi Franco ponownie spotkał się z wieloma aktorami, których już reżyserował, m.in. szwajcarski aktor Howard Vernon, z którym nakręcił blisko czterdzieści filmów, ale także austriacka aktorka Maria Schell, którą wyreżyserował już w 1969 roku w Der heiße Tod. Przy tworzeniu postaci Vernona Franco zainspirował się Mordem z amerykańskiego The Tower of London (1939). Główna rola kobieca przypadła austriackiej aktorce i producentce Marii Rohm, żonie Towersa.
Zdjęcia kręcono 8 sierpnia do 10 października 1969 roku w Portugalii i Hiszpanii. Wiele scen wnętrz kręcono w Pałacu Condes de Castro Guimarães w Cascais – miejscu, do którego Franco wielokrotnie powracał w latach 70. Sceny bitewne nakręcono w Casa de Campo w Madrycie. Dalsze zdjęcia plenerowe odbyły się w Leirii.
Większość filmów Towersa kręcono w kilku wersjach językowych, z różnymi obsadami i montażami, aby dostosować je do rynków o odmiennych przepisach cenzury. Sceny erotyczne, co typowe, stanowiły punkt zapalny — na przykład brytyjskie produkcje podlegały znacznie surowszym ograniczeniom. Wczesnym rozwiązaniem tego problemu było kręcenie odważnych erotycznie wstawek, które nie wpływały na fabułę i mogły być użyte lub nie, w zależności od potrzeby. Wkrótce powstał rynek na takie ryzykowne sceny, które mogły pojawiać się w wielu różnych filmach. Ta strategia, polegająca na wielokrotnym powtarzaniu zarówno całych scen, jak i pojedynczych („maskujących”) ujęć, miała nieuniknione konsekwencje: gwiazdy znajdowały się w filmach w jasno erotycznych sekwencjach, w których faktycznie nie brały udziału. Tak było w Krwawym sędzim — ujęcie ręki dotykającej piersi Marii Rohm zostało przeplatane zbliżeniem twarzy Christophera Lee. Aktor wyraził swoje niezadowolenie: „Naprawdę nie lubię, kiedy po moim odejściu z projektu producenci ingerują i dodają takie rzeczy — więcej krwi, seksu i przemocy. Film był pomyślany zupełnie inaczej niż wersja, którą podpisałem”.
Franco narzekał na fakt, że pośpiech produkcji typowy dla Towersa: „Kręcisz i nie masz od niego żadnych wieści. Byłoby miło, ale nie ma też wieści o pieniądzach. To szaleństwo, kompletne szaleństwo”. I, paradoksalnie, miała miejsce nieustanna ingerencja Towersa. Gdy Towers wciąż próbował przyspieszyć filmowanie, Lee opisał go jako „tworzącego film… mówiącego «Szybciej, szybciej, musimy to skończyć». Zamiast używać trików z wózkiem i inną kamerą, jego pomysłem było, aby [Franco] podchodził do kamery i odchodził od niej”. Tyle o nadmiernym użyciu przez Franco obiektywu zoom, uznawanym przez niektórych za chwyt autorski – Towers po prostu starał się „uchwycić” aktorów przy minimalnej liczbie ujęć.
Były też inne napięcia. Podobnie jak inni przed nim, porywczy Franco nie mógł się równać z Towersem. Maria Rohm pisała, że Franco „mógł być artystycznym i wizualnym geniuszem… ale jeśli coś go zdenerwowało, odkładał dostarczony materiał i robił tylko to, co rutynowe”. Biorąc pod uwagę ingerencję i skąpstwo Towersa, było nietaktem z jego strony obwinianie Franco za porażkę ostatecznego filmu. Towers mimochodem zauważył: „Mam tendencję do wybierania tych raczej dziwnych postaci i wyolbrzymiania głębi ich talentów. Franco był strasznie miłym człowiekiem, ale nie powinno się mu pozwalać na kierowanie ruchem drogowym”. Franco zaznaczył, iż był to jedyny z siedmiu filmów z Lee, przy którym nie dogadywali się, głównie w kwestii pogodzenia prawdy historycznej o Jeffriesowi z licencjami artystycznymi.
Film, będący koprodukcją międzynarodową, został nakręcony w języku angielskim.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Włoskie filmy historyczne Kategoria:Włoskie filmy z gatunku horror Kategoria:Włoskie filmy z 1970 roku Kategoria:Hiszpańskie filmy z 1970 roku Kategoria:Niemieckie filmy z 1970 roku Kategoria:Filmy kręcone w dystrykcie Leiria Kategoria:Filmy kręcone w dystrykcie Lizbona Kategoria:Filmy kręcone w Madrycie Kategoria:Filmy w reżyserii Jesúsa Franco Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Anglii