Anna Maria Blom (ur. 25 grudnia 1969 w Krakowie) – szwedzko-polska immunolog i biochemik, profesor chemii białek na Uniwersytecie w Lund. Specjalizuje się w badaniach nad układem dopełniacza, kluczowym elementem wrodzonego układu odpornościowego. Jej prace naukowe koncentrują się na zrozumieniu, jak regulacja tego systemu wpływa na przebieg nowotworów, chorób autoimmunologicznych oraz infekcji. W 2018 roku otrzymała tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Rzeszowskiego, a w 2023 roku została członkinią Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk.
Edukacja i początek kariery
Anna Maria Blom urodziła się w Krakowie w Polsce. Ukończyła studia na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1993 roku, uzyskując magisterium z zakresu biochemii i biologii molekularnej. W 1997 roku otrzymała stopień doktora nauk medycznych na Uniwersytecie w Uppsali w Szwecji, gdzie przeprowadziła badania z zakresu chemii medycznej.
Po uzyskaniu doktoratu Blom podjęła pracę na Uniwersytecie w Lund, gdzie przeprowadziła staż podoktorski. W 2001 roku uzyskała stopień docenta w zakresie eksperymentalnej chemii klinicznej na tym samym uniwersytecie. W 2006 roku została profesorem chemii białek na Wydziale Medycyny Uniwersytetu w Lund, gdzie kieruje grupą badawczą zajmującą się układem dopełniacza.
Kariera naukowa i badania
Zainteresowania naukowe Anny Blom koncentrują się na układzie dopełniacza, który stanowi część wrodzonego systemu odpornościowego. Jej grupie badawczej przyznano finansowanie od wielu prestiżowych organizacji naukowych, w tym Szwedzkiej Rady Badawczej, Fundacji Knut i Alice Wallenberg oraz Cancerfonden. Blom opublikowała ponad 300 prac naukowych, z których większość stanowią oryginalne badania eksperymentalne.
Badania Blom dotyczą mechanizmów regulacji aktywności układu dopełniacza w kontekście infekcji, chorób autoimmunologicznych, takich jak toczeń rumieniowaty i reumatoidalne zapalenie stawów, zaburzeniach metabolicznych, a także nowotworów. Jej grupa bada również, jak bakterie i wirusy unikają niszczenia przez układ dopełniacza, co pozwala im na infekowanie gospodarza. Jednym z ostatnich kierunków badań jest rola białka C3 w wydzielaniu insuliny i autofagii w komórkach trzustki.
Stanowiska administracyjne
Blom zajmowała wiele ważnych stanowisk w szwedzkiej nauce. W latach 2004–2009 pełniła funkcję dyrektora sieci naukowej Blood and Defence, a w latach 2009–2011 koordynowała program badawczy HOPE (Host-Pathogen interactions in severe infections). W 2010 roku została członkinią zarządu programu strategicznego BioCARE, zajmującego się badaniami nad rakiem.
Od 2013 roku pełniła funkcję zastępcy kierownika Katedry Medycyny Translacyjnej ds. strategicznych. W latach 2014–2016 była zastępem kierownika tej katedry ds. kształcenia oraz członkinią kolegium naukowego Wydziału Medycyny Uniwersytetu w Lund. W 2015 roku została wiceprzewodniczącą Centrum Badań Klinicznych w Malmö.
W 2016 roku Blom została przewodniczącą Szwedzkiego Komitetu Naukowego Badań Medycznych i Zdrowia w Sztokholmie, stanowisko, które zajmuje do dzisiaj. Jest również członkinią panelu eksperckiego Centre of Excellence in Biological and Medical Mass Spectrometry.
Wyróżnienia i nagrody
W 2018 roku Uniwersytet Rzeszowski nadał Blom tytuł doktora honoris causa za wybitne osiągnięcia naukowe i wkład w rozwój nauki. W 2023 roku została wybraną członkinią Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk (szw. Kungliga Vetenskapsakademien) w klasie medycyny, organizacji naukowej założonej w 1739 roku.
Profesor Blom jest laureatką tytułu Wallenberg Scholar przyznawanych przez Fundację Knut i Alice Wallenberg, co świadczy o wysokim uznaniu dla jej pracy naukowej.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Biochemicy Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Rzeszowskiego Kategoria:Immunolodzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Szwedzcy naukowcy Kategoria:Urodzeni w 1969