Łysak murszowy (Gymnopilus josserandii (Antonín) Singer) – gatunek grzybów należący do rodziny Galerinaceae.

Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Gymnopilus, Galerinaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy opisał go w 2000 roku Vladimír Antonín we Francji na leżących na ziemi pniach świerka. Wskazał holotyp. Polską nazwę zarekomendowała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym.

Morfologia Kapelusz Średnica 5–12 mm, niehigrofaniczny, młode okazy prawie półkoliste do stożkowato-wypukłych z podwiniętym brzegiem, dojrzałe wypukłe do płasko-wypukłych, u niektórych owocników lekko wklęsłe w starszym wieku. Powierzchnia sucha, matowa, drobno owłosiona, rdzawoochrowa do brązowej. Blaszki Dość rzadkie, 30–40 pełnych blaszek, blaszeczki po 1–3 między pełnymi blaszkami, brzuchate, rdzawoochrowe do rdzawobrązowej w młodości, ciemno rdzawobrązowe w stanie dojrzałym, krawędzie w tym samym kolorze. Trzon Wysokość 15–30 mm, grubość 1–2 mm, cylindryczny, rdzawoochrowy, dolna część rdzawobrązowa, biaława u nasady, powierzchnia podłużnie żółtoochrowo włóknista. Miąższ Zapach niewyraźny, zapach niewyraźny (ale nie gorzki). Cechy mikroskopowe Zarodniki (4-)4,5-6(-6,4) x (3,2-)3,5–4,8 μm, Q = 1,3, o dość zmiennym kształcie, prawie kuliste, szerokoelipsoidalne do jajowatych w widoku z boku, bez hilum, ale z płaską powierzchnią w pobliżu wyrostka wnęki, w widoku z przodu prawie kuliste, szerokoelipsoidalne, czasami o lekko wielokątnym zarysie, rdzawoochrowe w KOH, ściana średniej grubości, wyraźnie brodawkowate, niecyjanofilne, w odczynniku Melzera bez reakcji. Podstawki 20-30 × 5–6 mm, wąskocylindryczne do wąsko maczugowatych, często ze środkowym przewężeniem, 4(2-)zarodnikowe, sterygmy cienkie, o długości 5–6 mm. Cheilocystydy 30-40 × 4–8 mm, tworzące jałowy pas na brzegu, piszczelowate z wąsko-butelkowatą częścią nasadową, długą, wąską szyjką (1,0–1,5 mm) i wyraźną, kulistą główką (3,5–5 mm) z lekko pogrubioną ścianką. Pleurocystyd brak.

Występowanie i siedlisko Występuje w Europie, w tym także w Polsce.

Grzyb saprotroficzny. Rozwija się na silnie zbutwiałym drewnie drzew iglastych.

Przypisy

Kategoria:Galerinaceae Kategoria:Mykobiota Polski