Audrey Marie Munson (ur. 8 czerwca 1891 w Rochester, zm. 20 lutego 1996 w Ogdensburgu) – amerykańska modelka rzeźbiarska i aktorka filmowa, uważana za pierwszą supermodelkę Ameryki. Znana jako „Miss Manhattan”, „Panama–Pacific Girl” i „American Venus”, pozowała do ponad stu rzeźb, które umieszczono w przestrzeni publicznej Nowego Jorku oraz w całych Stanach Zjednoczonych.

Życiorys thumb|Audrey Munson w scenie z niemego filmu „Heedless Moths” (1921), będącej przykładem pionierskiego podejścia do przedstawiania nagości w kinematografii artystycznej Po rozstaniu rodziców przeprowadziła się z matką do Nowego Jorku. W 1906 roku, w wieku 15 lat, została zauważona przez fotografa Ralpha Drapera, który przedstawił ją rzeźbiarzowi Isidore’owi Kontiemu. Konti stał się jej pierwszym pracodawcą, a ona pozowała nago do jego słynnej grupy rzeźb „The Three Graces” (1909) w hotelu Astor na Times Square. Jej wizerunek utrwalono w monumentalnych dziełach publicznych, w tym w „Civic Fame” na szczycie Manhattan Municipal Building (1913) oraz w figurach na USS Maine Memorial w Columbus Circle, reprezentujących „Duty” i „Sacrifice”.

Szczególnie kontrowersyjna była rzeźba Pomony na Fontannie Pulitzera (1916), zaprojektowana przez Karla Bittera i ukończona przez Isidore’a Kontiego na rogu 59th Street i 5th Avenue. Jej odważny, odsłonięty wizerunek zwrócony w stronę rezydencji Alice Vanderbilt skłonił właścicielkę do przeniesienia swojej sypialni na drugą stronę domu.

W 1909 roku rozpoczęła karierę na Broadwayu jako chórzystka, występując w spektaklach takich jak „The Boy and The Girl”, „The Girl and the Wizard”, „Girlies” oraz „La Belle Parée”. W 1915 roku była główną modelką podczas Panama-Pacific International Exposition w San Francisco. Pozowała tam do trzech piątych rzeźb prezentowanych na wystawie, co przyniosło jej tytuł „Panama–Pacific Girl”. Tego samego roku zadebiutowała w niemym filmie „Inspiration”. Była to pierwsza amerykańska produkcja, w której aktorka wystąpiła nago. Scena ta w artystyczny sposób ukazywała relację między twórcą a jego muzą. W 1915 roku pozowała również do figury „Beauty” przy wejściu do New York Public Library, a w 1916 roku pozowała do figur „Miss Manhattan” i „Miss Brooklyn”, które flankują wjazd na most Manhattan od strony Brooklynu. Wystąpiła także w filmach „Purity” (1916), „The Girl o’ Dreams” (1918) i „Heedless Moths” (1921).

W 1919 roku jej nazwisko zostało powiązane ze sprawą morderstwa. Mieszkała z matką w pensjonacie na West 65th Street w Nowym Jorku, którego właścicielem był dr Walter Wilkins. Lekarz zakochał się w Munson, co skłoniło jego żonę Julię do wyrzucenia jej i matki z domu. W lutym 1919 roku Julia Wilkins została znaleziona martwa w ich domu na Long Island. Dr Wilkins twierdził, że zastał trzech włamywaczy, którzy go pobili i zabili jego żonę. Po miesiącach śledztwa dowody wskazały na Wilkinsa. Policja poszukiwała Munson i jej matki w celu przesłuchania, te jednak zniknęły. Ostatecznie odnaleziono je w Toronto. Zostały przesłuchane, ale nie postawiono im żadnych zarzutów. Wilkins został skazany na śmierć na krześle elektrycznym w czerwcu 1919 roku, lecz powiesił się w celi więziennej jeszcze przed wykonaniem wyroku.

Skandal zniszczył karierę Munson. Niezdolna do znalezienia pracy, przeprowadziła się z matką do Mexico w stanie Nowy Jork, gdzie sprzedawała przybory kuchenne od drzwi do drzwi. 27 maja 1922 roku, w stanie rozpaczy, połknęła cztery kapsułki chlorku rtęci(II) w próbie samobójczej. Została przewieziona do szpitala w Syracuse, gdzie uratowano jej życie. Po przebudzeniu twierdziła, że była zaręczona z mężczyzną imieniem Joseph J. Stevenson z Ann Arbor, który zerwał zaręczyny – jednak takiego człowieka nie udało się odnaleźć. Wkrótce po powrocie do zdrowia zaczęła określać się jako „Baroness Audrey Meri Munson-Monson” i twierdziła, że „potężne wpływy” uniemożliwiały jej zdobycie pracy w przemyśle filmowym.

W 1931 roku, w dniu swoich 40. urodzin, została umieszczona w szpitalu psychiatrycznym St. Lawrence w Ogdensburgu na podstawie decyzji sądu z powodu depresji i schizofrenii. Spędziła tam 65 lat aż do śmierci w wieku 104 lat. Po śmierci matki w 1958 roku przez ponad 26 lat nikt z rodziny jej nie odwiedzał. Sytuacja zmieniła się w 1984 roku, gdy odnalazła ją przyrodnia siostrzenica. Niemal żadne media nie odnotowały jej śmierci w 1996 roku. Została pochowana na cmentarzu New Haven w New Haven, Nowy Jork, obok ojca i przyrodniej siostry. Początkowo jej grób był nieoznaczony, jednak w 2016 roku rodzina ufundowała jej nagrobek.

Przypisy

Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie modelki Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1996 Kategoria:Ludzie urodzeni w Rochester (Nowy Jork)