Anita Berber (ur. 10 czerwca 1899 w Lipsku, zm. 10 listopada 1928 w Kreuzbergu) – niemiecka tancerka, choreografka, aktora i modelka okresu Republiki Weimarskiej, uznawana za przełomową postać nowoczesnego tańca ekspresjonistycznego. Jej sława przekroczyła granice Niemiec; była znana zarówno z artystycznej doskonałości, jak i z radykalnego podejścia do tańca i sztuki performance.
Berber rozpoczęła edukację artystyczną w 1915 roku, studiując aktorstwo u Marii Moissi i taniec u Rita Sacchetto. W 1916 roku zadebiutowała jako tancerka w Berlinie, a w 1917 roku otrzymała pierwsze angaże w berlińskich teatrach rewiowych; odbywała również tournée po Wiedniu i Budapeszcie. Szybko zyskała sławę jako tancerka naga, stając się kontrowersyjną postacią berlińskiego życia nocnego.
W 1918 roku zadebiutowała w filmie Das Dreimäderlhaus reżysera Richarda Oswalda, z którym współpracowała przy wielu produkcjach, w tym przy filmach o tematyce obyczajowej, takich jak przełomowy dla kinematografii LGBT film Anders als die Andern (1919). W latach 1918–1925 wystąpiła w około 25 filmach niemych, zyskując międzynarodową sławę ekspresjonistycznymi i skandalizującymi występami. Jej twórczość obejmowała również lirykę, w której z wrażliwością pisała o płci i seksualności, jak w wierszu „Orchidee” z 1923 roku. Wraz z tancerzem i współpracownikiem Sebastianem Drostem (swoim drugim mężem) opublikowała w 1923 roku książkę „Tänze des Lasters, des Grauens und der Ekstase”, zawierającą opisy tańców, wiersze i fotografie.
Berber zmarła z powodu gruźlicy w wieku 29 lat w szpitalu na Kreuzbergu, po nagłym pogorszeniu stanu zdrowia podczas zagranicznego tournée. Jej choreografia i metody artystyczne zostały szczegółowo zbadane i zrekonstruowane w ramach projektów takich jak „Anita Berber – Retro/Perspective”, które wykazały, że jej twórczość wykraczała poza skandale i wnosiła przełomowy wkład w sztukę performance. Według współczesnego choreografa Joego Jencíka Berber prezentowała swoje tematy z techniczną doskonałością i coraz bardziej radykalnym podejściem. mały|Anita Berber jak Salome
Filmografia Dida Ibsens Geschichte (1918) Die Reise um die Erde in 80 Tagen (1918/1919) Die Prostitution (1918/1919) Anders als die Andern (1918/1919) Unheimliche Geschichten (1919) Der Schädel der Pharaonentochter (1920) Der Graf von Cagliostro (1919/1920) Nachtgestalten (1919/1920) Falschspieler (1920) Die goldene Pest (1921) Lucifer (1921) Verfehltes Leben (1921) Schminke (1922) Die vom Zirkus (1922) Lucrezia Borgia (1922) Wien, die Stadt der Lieder (1922/1923) Dr. Mabuse, der Spieler (1921/1922) Der Walzer von Strauß (1925)
W kulturze popularnej W 1987 roku reżyser Rosa von Praunheim nakręcił film „Anita – Tänze des Lasters” (Anita: Tańce oszustwa), poświęcony życiu Anity Berber. Główną rolę starszej Anity zagrała Lotti Huber, a rolę młodej Anity – Ina Blum. Film, który miał premierę na Festiwalu Filmowym w Nowym Jorku w 1987 roku, łączy czarno-białe sceny współczesnego Berlina ze wspomnieniami bohaterki, nawiązując do estetyki wizualnej ekspresjonistycznych filmów niemych.
W piosence „Anita Berber” z albumu „Satan’s Circus” (1998) zespół Death in Vegas upamiętnił ikoniczny status tancerki; piosenka była wielokrotnie emitowana w audycjach radiowych, na przykład w „This American Life” amerykańskiej sieci NPR.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1928 Kategoria:Niemieccy tancerze Kategoria:Niemieccy aktorzy filmowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Lipsku