DziubieleRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości () (niem. Dziubiellen, 1904–1945 Zollerndorf) – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wieś położona na północnym brzegu jeziora Śniardwy, 15 km na wschód od Orzysza. Około 1,5 km na północ od wsi wznosi się góra Dąbrowa (157 m n.p.m.). We wsi znajduje się stanica węd­karska.

Nazwa W dokumentach krzyżackich Dzienbiellen, Dsziebellen, Ziebielovenn, Ziebielenn. Na mapie Districtus Reinensis (1663) Józefa Naronowicza-Narońskiego – DziubeleJan Szeliga Rękopiśmienne mapy Prus Książęcych Józefa Naronowicza-Narońskiego z drugiej połowy XVII wieku. Biblioteka Narodowa, Warszawa, 1997, ilustracja nr 2.. Później DzinbiellenStatistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen. Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg, 1857 s. 300., Dziubiellen. 16 lipca 1938 ówczesne niemieckie władze Prus Wschodnich dokonały zmiany historycznej nazwy Dziubiellen na Zollerndorf. Rozporządzeniem Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. nadano miejscowości obowiązującą nazwę Dziubiele.

Historia Wieś Dziubiele powstała w 1542 roku, kiedy karczmarz Wicek (Wietzoff) kupił 5 łanów jako sołectwo wsi czynszowej na pra­wie chełmińskim na 50 łanach położonych nad jeziorem Śniardwy. Mieszkańcy otrzymali 10 lat wolnizny, ale po 5 latach odrabiali ręczny szarwark i płacili połowę dziesięciny. Z czasem szarwark zamieniono na Freygeld pozostawiając jednak obowiązek robienia sianokosów w puszczy i zwożenia siana na zamek ryński. Spis z 1564 roku potwierdza wieś Dziubiele na 55 łanach i dwie karczmy. Jednym z wolnych był Marcin Pole, najpewniej pochodzenia polskiego. Spis z 1599 roku pokazuje, że Dziubiele zmniejszyły się o ponad 5 łanów. Dziubiele należały do parafii w Okartowie, administracyjnie podlegały rewirowi w Dąbrówce. W październiku 1656 Tatarzy uprowadzili w jasyr 8 mieszkańców wsi, w tym 4 kobiety. Dżuma z 1710 roku ominęła Dziubiele. W 1737 roku założono szkołę. Według danych opublikowanych w 1821 roku w Dziubielach mieszkało 181 osóbDr. Leopold Krug, Alexander August Mützell Neues Topographisch-Statistisch-Geographisches Wörterbuch des Preussischen Staats. Erster Band A-F. Karl August Kümmel, Halle, 1821, s. 227.. W 1857 roku wieś liczyła 440 mieszkańców, nauczycielem był Jesgart. W 1864 roku Dziubiele liczyły 470 mieszkańców, a w 1867 – 513R. W. Pawlicki, P. Sikorski, M. Wierzba Przewodnik po ścieżkach rowerowych, Ziemia Orzyska. AFW Mazury, Orzysz, 2004, str. 21.. W 1933 roku Dziubiele liczyły 442 mieszkańców. W 1935 roku w miejscowej szkole dwóch nauczycieli uczyło 74 uczniów. Według spisu powszechnego z maja 1939 roku we wsi mieszkały 232 osoby.

Zabytki Zabytki ujęte w gminnej ewidencji zabytków: Budynek dawnej szkoły zbudowany w latach 20. XX wiekuKarta zabytku - szkoła. Dom murowany zbudowany w latach 1915-1925Karta zabytku - dom. Dawny cmentarz ewangelicki, założony w połowie XIX wiekuKarta zabytku - cmentarz I. Drugi dawny cmentarzKarta zabytku - cmentarz II. Najstarszy zachowany nagrobek z datą 1942.

Zespół dworsko-folwarczny, w skład którego wchodzą: Pozostałości bramy z przełomu XIX i XX wiekuKarta zabytku - brama. Dom murowany (czworak) zbudowany na przełomie XIX i XX wiekuKarta zabytku - czworak. Budynek gospodarczy zbudowany na przełomie XIX i XX wiekuKarta zabytku - budynek gospodarczy. Stajnia zbudowana na przełomie XIX i XX wiekuKarta zabytku - stajnia. Stodoła zbudowana na przełomie XIX i XX wiekuKarta zabytku - stodoła.

Turystyka Przez Dziubiele przebiega szlak rowerowy wokół jeziora Śniardwy. W okolicy wsi stromy, wysoki brzeg Śniardw (od 5 do 20 metrów), a z niego widok na jezioro.

Przypisy

Bibliografia

Barkowski, Otto. Beiträge zur Siedlungs- und Ortsgeschichte des Hauptamtes Rhein.Altpreussische Forschunge. 11. Jahrgang, H. 1, s. 197–224, 1934. R. W. Pawlicki, P. Sikorski, M. Wierzba, Przewodnik po ścieżkach rowerowych, Ziemia Orzyska, Orzysz, 2004, str. 135,

Linki zewnętrzne

Kategoria:Orzysz (gmina)