Radzieja (potocznie Kanał, niem. Roß-Fluß) – rzeka przepływająca przez teren gmin Kętrzyn i Węgorzewo.

Charakterystyka mały|258x258px|Widok na rzekę z mostu w okolicy Jerzykowa w kierunku ujścia. Jej źródła znajdują się w okolicy wsi Nowa Różanka. Rzeka przepływa przez miejscowości Mażany i Radzieje, a po przebyciu 15,5 km uchodzi do jeziora Łabap w okolicach Jerzykowa. Koryto Radziei jest silnie zmeliorowane, przez co rzeka przypomina rów bądź kanał. Przez niewielki spadek (ok. 12 m) nurt rzeki jest spokojny. Latem przepływ w dolnym odcinku praktycznie zanika, co powoduje zarastanie koryta. Radzieja przepływa przez liczne torfowiska i obszary podmokłe. W zlewni rzeki znajduje się Jezioro Mażańskie. Dopływy stanowią bezimienne strumienie i rowy melioracyjne z okolicznych pól. Poprzez połączenie z kompleksem jeziora Mamry stanowi dopływ Węgorapy, co czyni ją rzeką trzeciego rzędu.

Ochrona przyrody W zlewni rzeki znajduje się Obszar Chronionego Krajobrazu Bagien Marzańskich, a ujście rzeki znajduje się w Obszarze Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, Obszarze Natura 2000 Jezioro Dobskie (obszar ptasi) oraz Obszarze Natura 2000 Ostoja Północnomazurska (obszar siedliskowy).

Historia Rzeka przed laty przepływała przez jezioro Fauler See, co widoczne jest na niemieckich mapach tych obszarów. Na przełomie wieków XIX i XX jezioro zanikło. Pozostały po nim rozległe obszary podmokłe, które noszą nazwy Bagna Marzańskie i Wilczy Moczar. Przyczyn jego zaniknięcia upatruje się w uregulowaniu i pogłębieniu wypływającej z niego Radziei.

Etymologia Współczesna polska nazwa Radzieja jest oczywistym nawiązaniem do miejscowości Radzieje, przez którą przepływa rzeka. Dawniejsza niemiecka nazwa Roß-Fluß odnotowana jest jedynie w pojedynczej relacji historycznej opisującej zanikające jezioro Fauler See i przebudowę cieku łączącego go z okolicznymi wodami. Brak innych źródeł potwierdzających użycie tej nazwy sugeruje, że była ona raczej lokalnym określeniem, a nie powszechnie stosowaną nazwą historyczną.

Miejscowi, ze względu na wygląd rzeki (wysoki poziom regulacji i melioracji) i niewielki przepływ często określają ją mianem „Kanał”. Istnieją źródła potwierdzające takie nazewnictwo stosowane również przez niemieckich mieszkańców Radziej.

Przypisy

Kategoria:Rzeki w Polsce