Palliduphantes milleri – gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych. Endemit Karpat. Rzadko spotykany. Zasiedla ściółkę leśną.

Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1972 roku przez Wojciecha Staręgę na łamach „Fragmenta Faunistica” pod nazwą Lepthyphantes milleri. Opisu dokonano na podstawie wyłącznie samic. Jako miejsce typowe wskazano Cisnę w polskich Bieszczadach. Epitet gatunkowy nadano na cześć Františka Millera. Opisu samca dokonał ten sam autor w 1976 roku na podstawie okazu z Zamkowej Góry w Pieninach.

Staręga zaliczył omawiany takson do grupy gatunków L. pallidus, którą w 2001 roku Michael I. Saaristo i Andriej Tanasiewicz wyodrębnili do nowego rodzaju Palliduphantes.

Morfologia Samica osiąga 2,2 mm, a samiec 1,7 mm długości ciała.

U obu płci prosoma ma 0,9 mm długości i około 0,7 mm szerokości. Karapaks jest żółtawy do szarożółtego z ciemniejszymi liniami promienistymi, krawędziami bocznymi, a u samca też widłowatym znakiem przed jamką. Nadustek jest wklęśnięty. Żółtobrunatne szczękoczułki mają przednią krawędź bruzdy uzbrojoną w trzy duże zęby, natomiast jej krawędź tylna ma u samca trzy małe ząbki, a u samicy jeden ząbek. Dobrze wykształcony aparat strydulacyjny samca zajmuje niemal ⅔ bocznej powierzchni nasadowego członu szczękoczułka. Trójkątne, w tyle zaostrzone sternum ma kolor szarożółty z żółtym marmurkowaniem, u samca z czarnym cieniowaniem.

Odnóża są jednolicie żółtawe, białawobrązowe lub brunatnożółte, nienakrapiane i nieobrązczkowane. Pierwsza para ud ma po jednej szczecinie przednio-bocznej o długości niemal równej średnicy uda. Golenie wszystkich par mają dwie szczeciny (kolce) grzbietowe, a nadstopia par od pierwszej do trzeciej po jednym kolcu grzbietowym. Na ostatniej parze nadstopi kolców brak. Trichobotrium na pierwszej parze nadstopi leży w 0,17 ich długości.

Opistosoma (odwłok) jest białawoszara do szarej z rozmytym wzorem białawym na grzbiecie, ciemnymi (u samca wręcz czarniawymi) bokami i ciemniejszym od wierzchu spodem.

Samcze nogogłaszczki mają na rzepce krótką, zagiętą szczecinkę makroskopową, a na krótszej od niej goleni palcowatą, pozbawioną dłuższej szczeciny apofizę. Każda z gałęzi paracymbium dysponuje pojedynczym, długim, spiczastym kolcem. Lamella characteristica ma gładką, wyciągniętą końcówkę oraz krótszą i szerszą niż u P. pallidus boczną ostrogę.

Epigyne cechuje się płatem trzonka (paletką) węższym od płatów bocznych i na końcu rozdwojonym. Wulwa ma jedną parę dużych, nerkowatych zbiorników nasiennych.

Ekologia i występowanie Pająk zasiedlający ściółkę górskich lasów, w tym buczyny karpackiej i innych lasów bukowych, dębowych, jodłowo-bukowych i innych lasów mieszanych. Osobniki dorosłe spotykano w maju, czerwcu, lipcu i październiku.

Gatunek palearktyczny, endemiczny dla Karpat, podawany z Polski, Czech, Słowacji, Ukrainy i Rumunii. Rzadko spotykany. W Rumunii znany z dwóch stanowisk. Na Ukrainie stwierdzony tylko w Parku Narodowym „Synewyr”.

Przypisy

Kategoria:Osnuwikowate Kategoria:Pająki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1925 roku