Skarb kargaliński – skarb datowany na II-I wiek p.n.e. z Kazachstanu, odkryty przypadkowo w 1939 roku w grocie koło Ałmaty; w kobiecym pochówku znaleziono ponad 300 złotych przedmiotów m.in. inkrustowany diadem, dwa pierścienie z wizerunkami wielbłądów, kolczyk.
Historia Wykazano występowanie złota rodzimego na terenie Kazachstanu w kilku lokalizacjach. Pochówek został odkryty w 1939 roku w dolinie Karkarały koło Ałmaty, odkrycie nastąpiło przypadkiem w grocie nad rzeką . Pochówek pochodzi z około II-I wieku p.n.e. Odkrycie wywołało zainteresowanie badaczy kazachskich i zagranicznych. Rysunek diademu sporządził Wiaczesław G. Kotow. Interpretacji odkrycia podjął się m.in. . Jego zdaniem znalezisko stanowiło pochówek szamanki z kultury Żuz. Z pewnością jest to pochówek kobiety. Złoty diadem z tego stanowiska jest jednym z najbardziej znanych odkryć archeologicznych Kazachstanu, obok skarbu z Żałauły czy złotego człowieka z Issyk.
Artefakty są przechowywane w , znajdują się na ekspozycji.
Charakterystyka Znaleziono m.in. dwie części diademu (diadem Wusun), który wykonano ze złota, turkusów i granatów oraz karneoli i korali (zachowało się 67 turkusów, 49 różowych korali i 9 karneoli); zachowane fragmenty mają wymiary 20 na 5 cm (prawa część) oraz 15 na 5 cm (lewa część). Grubość diademu wynosi 6 mm, a waga jego dwóch zachowanych fragmentów to 90 g. Występują na nim motywy typowo chińskie: smoki (z jeźdźcem), góra, chmury, ale także motywy charakterystyczne dla plemienia Saków: tygryso-gryfy, dzik, koza, a także skrzydlaty koń i demon „syan”. Aleksandr N. Biernsztam próbował rozwikłać symbolikę diademu w oparciu o mitologię i eposy turecko-mongolskie. Projekt diademu miał być kombinacją tradycji lokalnych z greko-baktryjskimi oraz huńskimi tendencjami artystycznymi. Według innej opinii kompozycja diademu stanowi odbicie wierzeń taoistycznych oraz mitów staroirańskich. Można przypuszczać, że diadem został wykonany przez lokalnego rzemieślnika w duchu tradycji sztuki Hunów. Diadem mógł mieć znaczenie rytualne.
Znaleziono łącznie ponad 300 przedmiotów ze złota, inkrustowanych turkusami: m.in. dwa rzeźbione pierścienie z motywem wielbłąda dwugarbnego (różne średnice, być może męski i dziecięcy sądząc po rozmiarach), kolczyk z przedstawieniem dzika atakującego człowieka, klamry w kształcie skrzydlatych kóz (2,5 na 2 cm), klamry okrągłe (średnica 0,5 cm) oraz 10 plakiet, które wykazują podobieństwo do sztuki Saków.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Skarby Kategoria:Zabytki Kazachstanu Kategoria:Zabytki starożytne