mały|„Niedobrana para” – obraz Lucasa Cranacha starszego, Muzeum Narodowe w Warszawie Żona-trofeum – termin wprowadzony przez Thorsteina Veblena do określenia małżonki postrzeganej jako symbol statusu społecznego męża. Współcześnie termin ten zwykle jest używany w znaczeniu pejoratywnym i odnosi się do przekonania, że dana zamężna kobieta posiada niewiele cech cenionych społecznie poza atrakcyjnością fizyczną, która stanowi element publicznego wizerunku jej męża.
Charakterystyka W dyskursie naukowym i medialnym najczęściej wskazywanymi cechami relacji małżeńskiej, określanej jako żona-trofeum są: atrakcyjność fizyczna partnerki – wygląd zewnętrzny przedstawiany jest jako kluczowy atrybut żony-trofeum; funkcja reprezentacyjna związku – obecność u boku partnera traktowana jako symbol jego sukcesu, statusu lub pozycji społecznej; nierównowaga w relacji – relacja bywa postrzegana jako asymetryczna, zwłaszcza pod względem wieku, władzy, kapitału ekonomicznego lub społecznego; zależność ekonomiczna – stereotypowo zakłada się ograniczoną samodzielność finansową i zawodową żony-trofeum.
Historia użycia Termin został po raz pierwszy zastosowany przez Thorsteina Veblena w 1899 roku w pracy Teoria klasy próżniaczej. Zdaniem Veblena, małżeństwo miało wykształcić się z dawnej praktyki „kolekcjonowania” atrakcyjnych fizycznie kobiet jako trofea przez mężczyzn z prehistorycznych społeczności. W późniejszych okresach aż po czasy współczesne, zbliżoną praktykę prowadzić mieli niektórzy mężczyźni odznaczający się wysokim statusem społecznym. Tezy przedstawione przez Veblena przyniosły mu duży rozgłos, ale jednocześnie ostrą krytykę części środowiska naukowego.
Określenie żona-trofeum upowszechniło się w drugiej połowie XX wieku. W 1950 roku na łamach tygodnika „The Economist” użyto go w odniesieniu do rzekomej historycznej praktyki wojowników, którzy podczas bitew mieli porywać najpiękniejsze kobiety, by następnie poślubiać je po powrocie z wyprawy. W 1965 roku terminem tym zaczęto określać w mediach małżeństwo Bernarda Madoffa i Ruth Alpern. Największą popularność terminu przyniósł jednak dopiero artykuł Julie Connelly opublikowany 28 sierpnia 1989 roku w magazynie „Fortune”, po którym wszedł on do powszechnego użycia w pejoratywnym znaczeniu.
Przykłady Zawarte w 1994 roku małżeństwo modelki Anny Nicole Smith, pozującej w przeszłości m.in. dla magazynu „Playboy” z miliarderem Jamesem Howardem Marshallem było komentowane w amerykańskich mediach jako przykład zjawiska żony-trofeum. W chwili zawarcia małżeństwa Marshall miał 89 lat, zaś jego żona 26 lat.
Przypisy
Kategoria:Thorstein Veblen Kategoria:Seksualność i wiek