Katarzyna Smyk (ur. 1971) – polska językoznawczyni, kulturoznawczyni i folklorystka, doktor habilitowany, profesor nadzwyczajny w Zakładzie Kultury Polskiej Instytutu Kulturoznawstwa UMCS w Lublinie.

Kariera zawodowa Katarzyna Smyk jest absolwentką Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, gdzie w 1996 uzyskała magisterium (praca magisterska: „Drzewa i krzewy iglaste w polszczyźnie ludowej. Analiza leksykalno-semantyczna”). W 2007 na UMCS, na podstawie rozprawy „Językowo-kulturowy obraz bożonarodzeniowej choinki. Symbolika drzewka i ozdób” (promotorem był Jan Adamowski) uzyskała doktorat, a w 2014 habilitację na podstawie monograficznego cyklu artykułów pt. „Droga w kulturze tradycyjnej i współczesnej – semantyka, obraz świata, wartości”. Jest kierownikiem Katedry Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, przewodniczącą Rady ds. niematerialnego dziedzictwa kulturowego przy MKiDN (kadencja 2019–2022) i członkiem Rady Naukowej Stowarzyszenia Twórców Ludowych. Od 2021 jest Pełnomocnikiem ds. programowych w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi. Należy do: Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego i Polskiej Sekcji Międzynarodowej Organizacji Sztuki Ludowej.

Katarzyna Smyk jest aktywną badaczką i opiekunem naukowym w wielu przedsięwzięciach badawczych MKiDN – między innymi: w Iłży, Kolbuszowej, Krośnie, Spycimierzu, na Opolszczyźnie, w Rudniku nad Sanem. Uczestniczyła w pracach nad „Słownikiem polskiej bajki ludowej”, „Leksykonem folkloru polskiego”. Jest członkiem kilku redakcji czasopism związanych z kulturą ludową, między innymi: „Dziedzictwo Kulturowe Wsi”, „Rocznik Podhalański”, „Twórczość Ludowa”, „Wieś Radomska”.

Była wielokrotnie nagradzana za działalność na rzecz ochrony i promocji kultury ludowej i dziedzictwa tradycyjnego.

Publikacje Katarzyna Smyk jest autorką lub współautorką licznych monografii, m.in. na temat poezji Jana Pocka, obchodów święta Bożego Ciała w Spycimierzu, polskiej choinki czy serii „Niematerialne dziedzictwo w Polsce i jego ochrona”. Napisała ponad 100 artykułów naukowych, w znacznej mierze poświęconych różnym formom dziedzictwa niematerialnego i ich ochrony.

Wybrane monografie naukowe K. Smyk, Choinka w kulturze polskiej. Symbolika drzewka i ozdób, Universitas, Kraków 2009, 284 s. K. Smyk, Pod niebem pełnym słońca i boga – poezja Jana Pocka, [posłowie w:] Jan Pocek, Poezje, red. A. Karolczuk, E. Hadrian, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Lublin 2017, s. 280–371 K. Smyk, Obrzęd jako tekst kultury. Przykład Bożego Ciała w Spycimierzu, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2020, 344 s. Droga w języku i kulturze. Analizy antropologiczne, pod red. J. Adamowskiego i K. Smyk, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2011, 348 s. Obrazy drogi w literaturze i sztuce, pod red. J. Adamowskiego i K. Smyk, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2012, 266 s. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce i jego ochrona, t. 1, Niematerialne dziedzictwo kulturowe: źródła – wartości – ochrona, red. J. Adamowski, K. Smyk, Wydawnictwo UMCS, Lublin–Warszawa 2013, 368 s. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce i jego ochrona, t. 2, Niematerialne dziedzictwo kulturowe: zakresy – identyfikacja – zagrożenia, red. J. Adamowski, K. Smyk, Wydawnictwo UMCS, Lublin–Warszawa 2015, 266 s. Opozycje jako kategoria kulturowa, red. M. Badach, K. Smyk, Lublin 2016, 150 s. Puszcza Sandomierska od kuchni. Między tradycją a współczesnością, red. K. Smyk, T. Pudłocki, I. Wodzińska, Kolbuszowa 2017, 388 s. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce i jego ochrona, t. 4, Festiwale, przeglądy, konkursy a ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego, red. A. W. Brzezińska, K. Smyk, tom 4. Serii Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce i jego ochrona, UMCS Kolędowanie na Rzeszowszczyźnie, red. J. Dragan, K. Smyk, Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej i Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagellonica”, Kolbuszowa 2019, 587 s. Procesja Bożego Ciała z tradycją kwietnych dywanów w Spycimierzu. Raport z badań i rekomendacje do planu ochrony, red. K. Smyk, Uniejów–Wrocław 2020, 274 s. Dziedzictwo niematerialne w krajobrazie kulturowo-przyrodniczym. Przykład Bożego Ciała w Spycimierzu. Raport z badań i rekomendacje, red. K. Smyk, Uniejów-Wrocław 2022, 268 s. Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej na ścieżkach kultury tradycyjnej. Wyprawa pierwsza: obrzędowość doroczna, red. K. Smyk, B. Gałązka, Krosno-Lublin 2022, 384 s. Tradycja dywanów kwiatowych na procesje Bożego Ciała w Kluczu, Olszowej, Zalesiu Śląskim i Zimnej Wódce. Raport z badań i rekomendacje do planu ochrony, red. J. Banik, K. Smyk, Opole 2023, 158 s. Obraźnik i obraźniczka – to brzmi dumnie! Tradycja pokłonu feretronów podczas pielgrzymek na Kalwarię Wejherowską, red. K. Smyk, A. Szoszkiewicz, Wejherowo 2023, 168 s. Las w życiu i kulturze Rzeszowszczyzny, red. J. Dragan, K. Smyk, Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej i Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagellonica”, Kolbuszowa 2023, 252 s. Wincenty Flak (1870-1943) – rzeźbiarz z Zielonki Nowej, red. K. Madejska, K. Smyk, Muzeum Regionalne w Zwoleniu, Wydawnictwo Muzyczne POLIHYMNIA, Zwoleń 2024, 285 s. Tradycja pokłonu feretronów podczas pielgrzymek na Kalwarię Wejherowską – ochrona i wzmacnianie tradycji, red. K. Smyk, A. Szoszkiewicz, Powiatowa Biblioteka Publiczna w Wejherowie, Instytut Kaszubski, Wejherowo 2024, 168 s. Ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego – kodeks etyczny, komunikacja i transfer wiedzy, red. K. Smyk, Uniejów-Wrocław 2024, 202 s.

Odznaczenia Katarzyna Smyk była wielokrotnie wyróżniania i odznaczana. Otrzymała, między innymi: Brązowy Krzyż Zasługi (2004) Medal Brązowy za Długoletnią Służbę (2012) Srebrny Krzyż Zasługi (2020) Medal 100-lecia Odzyskania Niepodległości (2022) Srebrny Medal za Długoletną Służbę (2023) Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2023)

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Kategoria:Członkowie Komitetu Językoznawstwa PAN Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Kategoria:Urodzeni w 1971