Uljanowski kompleks lotniczo-produkcyjny (ros. Ульяновский авиационно-промышленный комплекс, УАПК) – radziecki duży ośrodek przemysłu lotniczego wraz z infrastrukturą towarzyszącą i zapleczem badawczo-wdrożeniowym, powstały w połowie lat 70. XX wieku.

Historia Pierwsze prace koncepcyjne nad lokalizacją dużego zakładu przemysłu lotniczego w Uljanowsku prowadzono w latach 1974–1975. Formalną podstawą realizacji inwestycji było postanowienie Komitetu Centralnego KPZR i Rady Ministrów ZSRR z 16 kwietnia 1975 r. nr 299–102 w sprawie budowy Uljanowskiego kompleksu lotniczo-produkcyjnego, przewidujące utworzenie na lewym brzegu Wołgi zespołu zakładów: samolotowego, agregatowego i przyrządowego.

Pierwszym pracownikiem zatrudnionym w strukturach kompleksu był Anatolij Iwanowicz Matrosow, mianowany zastępcą dyrektora generalnego do spraw kadr. Funkcję głównego inżyniera i pierwszego zastępcy dyrektora generalnego do spraw budownictwa kapitałowego objął Boris Dmitrijewicz Radiuk, a pod koniec 1975 r. stanowisko zastępcy dyrektora generalnego do spraw budowy powierzono Nikołajowi Iwanowiczowi Danilowowi. Tymczasowa siedziba dyrekcji mieściła się przy ul. Gonczarowa 16 w Uljanowsku.

Za datę rozpoczęcia robót budowlanych przyjmuje się 10 czerwca 1976 r., kiedy po wykonaniu wytyczeń geodezyjnych wbito pierwszy pal pod fundament głównego korpusu zakładu samolotowego na terenach byłego sowchozu „Czerdaklinski”. W styczniu 1976 r. budowa kompleksu została ogłoszona ogólnozwiązkową komsomolską budową uderzeniową, co skutkowało intensywnym napływem kadr oraz ich szkoleniem w zakładach lotniczych na terenie ZSRR.

Równolegle z realizacją obiektów produkcyjnych prowadzono rozległe budownictwo mieszkaniowe i społeczne, obejmujące szkoły, przedszkola, placówki ochrony zdrowia, obiekty handlowe i infrastrukturę transportową, głównie na obszarze dzielnicy Zawołże Uljanowska. W trakcie szybkiej urbanizacji wystąpiły okresowe problemy infrastrukturalne, w tym niedobory wody i mocy cieplnych, które rozwiązywano poprzez rozbudowę sieci wodociągowych i ciepłowniczych.

Budowę głównego korpusu UAPK realizowały wyspecjalizowane przedsiębiorstwa budowlane, stosując nowatorskie rozwiązania technologiczne, w tym montaż przekryć wielkoprzestrzennych z prefabrykowanych bloków o masie przekraczającej 500 ton. Inwestycję wizytowali przedstawiciele najwyższych władz ZSRR, w tym przewodniczący Rady Ministrów ZSRR Aleksiej Kosygin oraz minister obrony Dmitrij Ustinow.

Uruchomienie kompleksu nastąpiło w 1980 r., a w 1985 r. wyprodukowano pierwszy ciężki samolot transportowy An-124 Rusłan. W tym samym roku zakładowi nadano imienię Dmitrija Fiodorowicza Ustinowa. W 1987 r. rozpoczęto przygotowania do produkcji samolotu pasażerskiego Tu-204.

Na mocy rozkazu Ministerstwa Przemysłu Lotniczego ZSRR z 5 marca 1983 r. na terenie kompleksu utworzono bazowe laboratorium Wszechzwiązkowego Instytutu Materiałów Lotniczych (ros. Всероссийский научно-исследовательский институт авиационных материалов), przeznaczone do wdrażania nowych materiałów i technologii w produkcji seryjnej. Po przemianach ustrojowych i reorganizacjach przemysłu lotniczego w 1992 r. Uljanowski kompleks lotniczo-produkcyjny przekształcono w akcyjne towarzystwo Awiastar, a część działalności kontynuowano w ramach spółki Awiastar-SP.

Przypisy

Kategoria:Przemysł w Rosji Kategoria:Uljanowsk