Regiment piechoty koronnej Jerzego Lubomirskiego – oddział koronny autoramentu cudzoziemskiego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu wojny moskiewskiej).
Formowania i zmiany organizacyjne W pierwszej połowie XVII w. wojska zaciężne dzielono na dwa rodzaje: autoramentu polskiego i autoramentu cudzoziemskiego różniące się między sobą sposobem zaciągu i organizacją. Piechota stanowiła podstawę autoramentu cudzoziemskiego, a w swojej masie organizowana była według wzorów niemieckich i zwana potocznie „ludem ognistym”. Podstawową jednostką organizacyjną piechoty był regiment. Król wydawał na jego utworzenie patent wybranemu przez siebie człowiekowi (szefowi regimentu) i zawierał z nim umowę kapitulacyjną. Faktycznym dowódcą regimentu był pułkownik (oberster), który dobierał sobie sztab i dowódców kompanii. Ci ostatni rekrutowali szeregowych (gejmanów) tzw. systemem wolnego bębna.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
W okresie potopu szwedzkiego, w 1659 regiment piechoty Jerzego Lubomirskiego pod komendą ppłk. Ghissy wziął udział w wyprawie do Prus Królewskich. Liczył wtedy 1600 porcji.
Przygotowania do nowej wojny z Rosją czynione były od dłuższego czasu. Zrujnowana prowadzeniem walk na kilku frontach w latach 50. XVII wieku Rzeczypospolita podjęła jeszcze jeden wysiłek i wystawiła siły zbrojne liczące około 60 000 koni i porcji, czyli około 54 000 żołnierzy. Z końcem 1659 armia koronna utrzymywała utrzymywać w sile około 39 000 stawek żołdu, a litewska około 20 000 koni i porcji. Przygotowania do kampanii 1960 cechowało tworzenie wielu nowych jednostek przy jednoczesnym spadku liczebności poszczególnych oddziałów w porównaniu z 1659.
Na naradzie wojennej odbytej w maju 1660 w Warszawie, postanowiono zachować podział sił i środków na trzy grupy: hetmana wielkiego koronnego Stanisława Rewy Potockiego, działającą wraz z Tatarami na Ukrainie, wojewody ruskiego Stefana Czarnieckiego wraz z Litwinami na Białorusi i hetmana polnego koronnego Jerzego Lubomirskiego pozostającą w odwodzie
Będący w grupie odwodowej, regiment piechoty koronnej Jerzego Lubomirskiego pod dowództwem obersztera Mikołaja Konstantego hr. Ghissa liczył 1558 porcji i w sierpniu 1660 zgromadził się pod Kryłowem. Składał się on z 10 kompanii po około 150 „głów”. Skład osobowy to: 1 oberszter, 1 major, 1 kwatermistrz, 1 kapelan, 1 audytor, 1 sekretarz, 1 adiutant, 10 dowódców kompanii,16 subalternów, pozostałych – 1543 „głów”, w tym 40 dragonów
Regiment wziął udział w walkach z armią rosyjską Wasyla Szeremietiewa pod Lubarem i pod Cudnowem i z dążącą jej na odsiecz armią kozacką Jerzego Chmielnickiego (atamana Tymofieja Cieciury ).
Po zakończeniu działań w rejonie Lubaru, w listopadzie regiment odszedł na leże zimowe na Ukrainie.
Od 1 stycznia 1665 szefem regimentu pod dowództwem Mikołaja Konstantego Ghisy był wojewoda wileński Michał Radziwiłł.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Regimenty piesze koronne Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w wyprawie cudnowskiej (1660) Kategoria:Regimenty autoramentu cudzoziemskiego Kategoria:Piechota wojsk zaciężnych Kategoria:Piechota koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667) Kategoria:Oddziały wojskowe Lubomirskich herbu Szreniawa bez Krzyża