Regiment piechoty Sapiehy – oddział koronny piechoty zaciężnej wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu wojny moskiewskiej).
Formowania i zmiany organizacyjne W pierwszej połowie XVII w. wojska zaciężne dzielono na dwa rodzaje: autoramentu polskiego i autoramentu cudzoziemskiego różniące się między sobą sposobem zaciągu i organizacją. Piechota stanowiła podstawę autoramentu cudzoziemskiego, a w swojej masie organizowana była według wzorów niemieckich i zwana potocznie „ludem ognistym”. Podstawową jednostką organizacyjną piechoty był regiment. Król wydawał na jego utworzenie patent wybranemu przez siebie człowiekowi (szefowi regimentu) i zawierał z nim umowę kapitulacyjną. Faktycznym dowódcą regimentu był pułkownik (oberster), który dobierał sobie sztab i dowódców kompanii. Ci ostatni rekrutowali szeregowych (gejmanów) tzw. systemem wolnego bębna.
Przygotowania do nowej wojny z Rosją czynione były od dłuższego czasu. Zrujnowana prowadzeniem walk na kilku frontach w latach 50. XVII wieku Rzeczypospolita podjęła jeszcze jeden wysiłek i wystawiła siły zbrojne liczące około 60 000 koni i porcji, czyli około 54 000 żołnierzy. Z końcem 1659 armia koronna utrzymywała utrzymywać w sile około 39 000 stawek żołdu, a litewska około 20 000 koni i porcji. Przygotowania do kampanii 1960 cechowało tworzenie wielu nowych jednostek przy jednoczesnym spadku liczebności poszczególnych oddziałów w porównaniu z 1659.
Na naradzie wojennej odbytej w maju 1660 w Warszawie, postanowiono zachować podział sił i środków na trzy grupy: hetmana wielkiego koronnego Stanisława Rewy Potockiego, działającą wraz z Tatarami na Ukrainie, wojewody ruskiego Stefana Czarnieckiego wraz z Litwinami na Białorusi i hetmana polnego koronnego Jerzego Lubomirskiego pozostającą w odwodzie.
Będący w grupie Stanisława Rewy Potockiego, regiment piechoty koronnej pisarza polnego koronnego Jana Sapiehy liczył 446 porcji i w sierpniu 1660 zgromadził się pod Tarnopolem. W 1661 regiment Sapiehy liczył 600, a w 1662 w 5 kompaniach niespełna 400 „głów”. Regiment wziął udział w walkach z armią rosyjską Wasyla Szeremietiewa pod Lubarem i pod Cudnowem i z dążącą jej na odsiecz armią kozacką Jerzego Chmielnickiego (atamana Tymofieja Cieciury).
Po zakończeniu działań w rejonie Lubaru, w listopadzie regiment odszedł na leże zimowe na Ukrainie.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Regimenty piesze koronne Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w wyprawie cudnowskiej (1660) Kategoria:Regimenty autoramentu cudzoziemskiego Kategoria:Piechota wojsk zaciężnych Kategoria:Piechota koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667) Kategoria:Oddziały wojskowe Sapiehów herbu Lis