mały|oblężenie Torunia Regiment piechoty koronnej Jana Leszczyńskiego – oddział koronny piechoty zaciężnej wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu wojny moskiewskiej).
Formowania i zmiany organizacyjne W pierwszej połowie XVII w. wojska zaciężne dzielono na dwa rodzaje: autoramentu polskiego i autoramentu cudzoziemskiego, różniące się między sobą sposobem zaciągu i organizacją. Piechota stanowiła podstawę autoramentu cudzoziemskiego, a w swojej masie organizowana była według wzorów niemieckich i zwana potocznie „ludem ognistym”. Podstawową jednostką organizacyjną piechoty był regiment. Król wydawał na jego utworzenie patent wybranemu przez siebie człowiekowi (szefowi regimentu) i zawierał z nim umowę kapitulacyjną. Faktycznym dowódcą regimentu był pułkownik (oberster), który dobierał sobie sztab i dowódców kompanii. Ci ostatni rekrutowali szeregowych (gejmanów) tzw. systemem wolnego bębna.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
W trakcie trwania II wojny północnej głównym celem sojuszników w kampanii 1658 był Toruń. W czasie jego oblężenia skoncentrowano pod nim 18700 żołnierzy polskich w tym 9400 piechoty i 220 dragonii pod dowództwem Jerzego Lubomirskiego. Regiment piechoty koronnej podkanclerzego koronnego Bogusława Leszczyńskiego wziął udział w oblężeniu. Liczył wtedy 496 porcji.
W 1659 regiment piechoty Leszczyńskiego nie brał udziału w wyprawie do Prus Królewskich. Pozostawał nadal w Toruniu i zabezpieczał bazę wypadową.
Przygotowania do nowej wojny z Rosją czynione były od dłuższego czasu. Zrujnowana prowadzeniem walk na kilku frontach w latach 50. XVII wieku Rzeczypospolita podjęła jeszcze jeden wysiłek i wystawiła siły zbrojne liczące około 60 000 koni i porcji, czyli około 54 000 żołnierzy. Z końcem 1659 armia koronna utrzymywała oddziały w sile około 39 000 stawek żołdu, a litewska około 20 000 koni i porcji. Przygotowania do kampanii 1660 cechowało tworzenie wielu nowych jednostek, przy jednoczesnym spadku liczebności poszczególnych oddziałów w porównaniu z 1659.
Na naradzie wojennej odbytej w maju 1660 w Warszawie, postanowiono zachować podział sił i środków na trzy grupy: hetmana wielkiego koronnego Stanisława Rewy Potockiego, działającą wraz z Tatarami na Ukrainie, wojewody ruskiego Stefana Czarnieckiego wraz z Litwinami na Białorusi i hetmana polnego koronnego Jerzego Lubomirskiego pozostającą w odwodzie
Regiment piechoty koronnej wojewody poznańskiego Jana Leszczyńskiego nie brał jednak udziału w przygotowaniach. Liczący wówczas 500 porcji oddział pozostał na Pomorzu.
W ostatnich miesiącach 1666 negocjowano z Rosją rozejm, który miał zakończyć trwającą ponad 10 lat wojnę. Jednocześnie na wschodnich kresach Rzeczypospolitej rozpoczynała się nowa wojna – tym razem polsko-kozacko-tatarska. Sejm zwyczajny na początku maja 1667 podjął fatalną decyzję o redukcji armii. W tym czasie regiment piechoty koronnej Leszczyńskiego stacjonował w Kamieńcu i liczył 250 porcji.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Regimenty piesze koronne Kategoria:Regimenty autoramentu cudzoziemskiego Kategoria:Piechota wojsk zaciężnych Kategoria:Piechota koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667) Kategoria:Oddziały wojskowe Leszczyńskich herbu Wieniawa