Głębia dzwonu () – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w Kopenhadze w grudniu 1856 roku.
Miejscem akcji utworu jest rodzinna miejscowość pisarza Odense, zaś przestrzeń akcji stanowi toń rzeki Odense Å i nieistniejący średniowieczny klasztor. Nawiązując do wierzeń ludowych, pisarz wprowadził postać wodnika.
Publikacja Andersenowska baśń literacka pt. Głębia dzwonu () powstała w okresie romantyzmu. Pierwszy raz opublikowało ją wydawnictwo & Delbanco w Kopenhadze w grudniu 1856 roku na łamach Folkekalender for Danmark. 1857 (strony 110–113) z trzema ilustracjami anonimowego autorstwa.
Baśń była trzykrotnie wznawiana za życia Andersena. 15 maja 1858 roku ukazał się w Kopenhadze wydany przez wydawnictwo zbiór Nowe Bajki i Opowieści. Pierwsza Seria. Druga Kolekcja. 1858 (). W tomiku, obok Głębi dzwonu, znalazły się też baśnie literackie: Biegacze () i Córka króla moczarów (). 12 grudnia 1867 roku wydawnictwo C.A. Reitzels, na stałe związane z Andersenem, wydało baśń w antologii Femten Eventyr og Historier z ilustracjami Lorenza Frølicha. Ostatni raz za życia pisarza Głębia dzwonu opublikowana została 10 grudnia 1870 roku w tomie Eventyr og Historier. Tredie Bind. W katalogu dzieł Hansa Christiana Andersena autorstwa baśń ma numer 761; identyfikator wg w Odense – 124.
Przekłady Baśń została przetłumaczona na szereg języków europejskich, m.in. na: angielski, niemiecki, esperanto i rosyjski.
Pierwsze tłumaczenie Głębi dzwonu na język polski, autorstwa Stefanii Beylin, ukazało się w 1931 roku. Antologię Baśnie w sześciu tomach wydało warszawskie wydawnictwo Jakuba Mortkowicza. Drugie tłumaczenie z oryginału w języku duńskim opublikowała w 2006 roku andersenolożka Bogusława Sochańska. Trzytomową antologię Baśnie i opowieści wydało poznańskie wydawnictwo Media Rodzina.
Fabuła Streszczenia dokonano na podstawie wersji duńskiej z wydania z 1858 roku oraz polskiego tłumaczenia B. Sochańskiej.
Z toni rzeki Odense Å rozlega się dźwięk „bim-bom”, znany wszystkim dzieciom z Odense. Rzeka płynie obok ogrodów, pod mostkami i przy młynie, a jej brzegi porastają trzciny, pałki wodne i stare wierzby. Po jednej stronie znajdują się dzikie łąki i mokradła, po drugiej ogrody. Najgłębsze miejsce w rzece znajduje się naprzeciw dawnego klasztoru i nazywane jest „głębią dzwonu” (). W tym miejscu mieszka wodnik, duch rzeki, który śpi w dzień, a wychodzi nocą przy blasku gwiazd i księżyca. Jest bardzo stary i prowadzi samotne życie. Jedynym jego towarzyszem jest wielki, stary dzwon z dawnego kościoła św. Albana. Kościół i wieża już nie istnieją, lecz dzwon wciąż pamięta dawne czasy. Pewnego wieczoru dzwon urwał się i wpadł do rzeki. Ludzie sądzą, że jego podwodny dźwięk zapowiada śmierć. W rzeczywistości dzwon opowiada różne historie, żeby wodnik nie czuł się samotnie. Dzwon jest bardzo stary, lecz przy wodniku wydaje się być dzieckiem.
Dzwon opowiada o królu Knudzie, który rządzi surowo i nakłada ciężkie podatki, przez co zraża do siebie lud. Poddani buntują się, chwytają za broń i przepędzają króla jak zwierzynę. Król ucieka do kościoła () i barykaduje się wewnątrz. Rozwścieczony tłum gromadzi się na zewnątrz i krzyczy. Ptaki krążą wokół wieży i zaglądają do kościoła. Król modli się przed ołtarzem. Jego bracia, Erik i Benedikt, stoją na straży z mieczami. Sługa Blake zdradza króla i wskazuje tłumowi, jak go ugodzić. Knud ginie. Rozlegają się krzyki ludzi i ptaków, a dzwon kościelny zdaje się wszystko rozgłaszać. Wisi wysoko, słyszy i rozumie wiatr oraz język ptaków. Niesie wieści, słowa i westchnienia świata. Nie wytrzymuje ciężaru tej wiedzy, pęka i wpada do rzeki. Tam wszystko opowiada wodnikowi. Tak naprawdę to powietrze chłonie i przekazuje wszystko, niesie świadectwo ludzkich myśli i czynów ku wieczności.
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Rękopis baśni „Głębia dzwonu” (audiobook) na YouTube
Kategoria:Literatura dziecięca i młodzieżowa Kategoria:Utwory Hansa Christiana Andersena Kategoria:Utwory literackie z 1856