Grudki piezogeniczne, guzki piezogeniczne (; z gr. πιέζω piézō – naciskać + z ang. -genic – wywoływany przez) – zmiany skórne powstające w wyniku przepukliny tkanki tłuszczowej do skóry właściwej. Są to małe, miękkie grudki o barwie skóry lub żółtawej, występujące głównie na piętach i nadgarstkach, które pojawiają się lub stają się bardziej wyraźne pod wpływem nacisku.
Historia odkrycia Grudki piezogeniczne zostały po raz pierwszy opisane w literaturze medycznej w 1968 roku przez W.B. Shelley'a i H.M. Rawnsley'a w czasopiśmie Journal of the American Medical Association. Opisali je jako przepukliny podskórnej tkanki tłuszczowej występujące na piętach, które pojawiają się pod wpływem nacisku. Shelley i Rawnsley wprowadzili termin piezogenic pedal papules (grudki piezogeniczne stóp).
W 1991 roku V.B. Laing i A.B. Fleischer opisali analogiczne zmiany na nadgarstkach.
Epidemiologia W badaniu przeprowadzonym w USA stwierdzono grudki piezogeniczne na stopach u 76% badanych i na nadgarstkach u 86%. Jedno badanie w Pakistanie wykazało obecność grudek na stopach u 80%, na nadgarstkach u 86%, a w obu lokalizacjach u 74% badanych.
W holenderskim badaniu 72% dzieci w wieku od 4 do 13 lat miało grudki piezogeniczne na stopach, wszystkie były bezbolesne.
Częściej występują u kobiet niż u mężczyzn.
W jednym badaniu 34,5% pacjentów z zespołem Ehlersa-Danlosa miało bolesne grudki piezogeniczne na stopach.
Patofizjologia W badaniach histopatologicznych stwierdzono, że u osób z grudkami piezogenicznymi beleczki łącznotkankowe na granicy skóry właściwej i tkanki podskórnej są osłabione lub całkowicie nieobecne, przez co tkanka tłuszczowa nie jest prawidłowo oddzielona od wyższych warstw skóry. Obserwuje się także fragmentację włókien elastycznych w skórze właściwej. Te defekty strukturalne pozwalają tłuszczowi podskórnemu przepuklać się do skóry właściwej.
U osób z zaburzeniami tkanki łącznej, jak zespół Ehlersa-Danlosa, podejrzewa się wrodzone nieprawidłowości budowy kolagenu jako przyczynę częstszego występowania grudek.
Obraz kliniczny Grudki na stopach Występują na bokach i z tyłu pięt. Zwykle mają od 0,2 do 1 cm średnicy. Zazwyczaj występują obustronnie.
Mogą wywoływać kłujący ból podczas stania lub chodzenia, choć u większości pacjentów nie wywołują bólu.
U osób z zespołem Ehlersa-Danlosa i osób otyłych grudki piezogeniczne na stopach częściej są bolesne.
Grudki na nadgarstkach Występują na stronie dłoniowej nadgarstków.
Do tej pory nie opisano bolesnych grudek nadgarstków.
Diagnoza Rozpoznanie grudek piezogenicznych opiera się na badaniu przedmiotowym wykonanym w pozycji stojącej z pełnym obciążeniem stóp – bez nacisku zmiany mogą być niewidoczne i łatwo je pominąć. Dodatkowe badania zwykle nie są wymagane.
Przypisy
Kategoria:Choroby skóry Kategoria:Dermatologia